Gebiedsaanpak

Meer artikelen
Stedelijke en gebiedsontwikkeling

Voor een energieneutrale gebouwde omgeving is meer nodig dan alleen energiebesparende maatregelen aan afzonderlijke gebouwen. Het hele gebied speelt een rol, bijvoorbeeld bij het realiseren van een collectieve energievoorziening. Dit vraagt om een gebiedsaanpak.

Voor 2050 wordt er gestreefd naar een energieneutrale gebouwde omgeving. In 2020 moet Nederland voldoen aan de Europese doelstellingen op het gebied van CO2-reductie en duurzame energieopwekking. Dit betekent 20% minder uitstoot van broeikasgassen dan in 1990 en 14% duurzaam opgewekte energie. Om dit te halen zullen niet alleen individuele gebouwen, maar hele gebieden moeten komen tot (bijna) energieneutraal.

Integrale aanpak

Duurzaamheid en energie spelen een belangrijke rol bij een gebiedsgerichte aanpak. Er is veel mogelijk als het gaat om de rol van energie in gebiedsontwikkeling. Ook het op de lange termijn energieneutraal maken van de gebouwde omgeving is uitgebreid onderzocht. Om te komen tot een integrale aanpak moeten er verschillende processtappen worden doorlopen, van visiefase naar gebruik- en beheerfase.  Op verschillende plekken zijn strategieën bedacht om duurzame gebiedsontwikkeling concreet – ook financieel – mogelijk te maken. Experimenten en initiatieven waarbij duurzaamheidsdoelen vanaf het begin worden meegenomen tonen aan dat het kostenplaatje niet per se ongunstig hoeft uit te pakken.

Instrumenten

Via de Energieprestatienorm voor maatregelen op gebiedsniveau (EMG) is het mogelijk om gebiedsmaatregelen te waarderen in de EPC. RVO.nl heeft voor gemeenten, projectontwikkelaars en woningcorporaties een afwegingskader gemaakt rondom het toepassen van warmte en koude in grote projecten.

Technieken

Een energieneutrale gebiedsaanpak kan niet zonder energiezuinige technieken. Het beleid van de overheid richt zich vooral op het grootschalig toepassen van duurzame technieken, zoals warmte-koudeopslag, warmtepompen, geothermie en restwarmtebenutting. De detailinformatie over technieken vindt u binnenkort terug op de nog te bouwen webpagina Technieken.

Gebiedsontwikkeling

U vindt op de webpagina van Gebiedsontwikkeling informatie het gebiedsontwikkelingsproces, (milieuprestatie)-instrumenten, energietechnieken en –concepten, routekaarten (Een routekaart geeft per energieconcept aan welke stappen nodig zijn om een project uit te voeren). Al deze onderdelen staan beschreven in het rapport 'Centraal stellen van duurzame energieambities in het gebiedsontwikkelingsproces'. Dit document vindt u terug bij de download. Op de webpagina van TFC gebiedsontwikkeling 3.0 is meer informatie te vinden over gebeidsontwikkeling nieuwe stijl.

Rijkswaterstaat leefomgeving

Rijkswaterstaat biedt verschillende tools aan die gemeenten en provincies kunne helpen om hun ambities voor een duurzame gebiedsontwikkeling te realiseren. Behalve een overzicht van het gebiedsontwikkelingsproces en de bijbehorende instrumenten, technieken en concepten, zijn er routekaarten die aangeven welke stappen zijn te zetten om een bepaald concept gerealiseerd te krijgen. Ook worden onder de naam Toekomstwaarde Nu financieel-organisatorische instrumenten voor financiering van duurzame gebiedsontwikkeling aangeboden.

Lokale Duurzame Energie-iniatieven

Op lokaal niveau zijn er ook vele initiatieven die een gebouwoverstijgende aanpak hanteren. Zonnecellen op scholen, een wijkgerichte aanpak met isoleren, of een gemeente die een lokale duurzame energievoorziening neerzet en daarmee een wijk verwarmt.

Lange termijn energieonderzoek (EOS LT)

Negen EOS LT-studies rond energiebesparing in de gebouwde omgeving zijn in de afgelopen jaren afgerond. Deze studies kunnen een bijdrage leveren bij het nadenken over en het voorbereiden of realiseren van energieneutrale gebouwen, wijken of gebieden.

Excellente Gebieden

Gemeenten, projectontwikkelaars, aannemers en bouwers hebben hier op zowel gebouw- als gebiedsniveau uitgebreidere praktijkervaring opgedaan met zeer energiezuinige nieuwbouw in dit project. In 2015 zijn de kennis- en leerervaringen van de excellente gebieden verzameld en ondergebracht in een longread.

Gebieden Energie Neutraal (GEN).

In het kennisconsortium GEN hebben zich verschillende koploperbedrijven verenigd. Gen biedt o.a tools, lessen en voorbeeldprojecten aan.

Energy in Buildings and Communities Programme (EBC)

In Annex 51 werken verschillende landen samen en delen kennis over methodieken. De publicatie Case Studies and Guidelines for Energy Efficient Communities bevat daarover veel informatie.

Praktijkverhalen

Er zijn verschillende voorbeelden waarin gebiedsaanpak is toegepast om energiezuinige gebouwen te realiseren. Dit zijn bijvoorbeeld:

Projecten in de database

Service menu right