Algemene begrippen gebouwen

Er zijn momenteel veel begrippen rond energie-ambities voor zeer zuinige nieuwbouw. In de praktijk is er verwarring over wat de begrippen precies inhouden. Deze begrippenlijst geeft een overzicht en definitie van de volgende algemene begrippen.

Per begrip wordt allereerst een korte omschrijving gegeven en aangegeven waarvoor het begrip wordt gebruikt. Daarna volgt een toelichting met definities, bronnen en verwijzingen naar meer informatie. Per begrip is vermeld of het begrip specifiek voor woningen of utiliteitsgebouwen is bedoeld.

Autarkisch

Een woning of gebouw is autarkisch qua energie wanneer deze geheel zelfvoorzienend is. Er wordt alleen gebruik gemaakt van lokale duurzame energiebronnen. De woning of het gebouw is noch aangesloten op het gasnet noch op het elektriciteitsnet.

Gebruik begrip

Het begrip wordt incidenteel gebruikt, met name door particulieren en architecten.

Energieneutraal

Het begrip ‘energieneutraal’ wordt op diverse wijzen gebruikt, namelijk de woning of het gebouw heeft:

  • Een EPC van precies nul
    De woning of het gebouw heeft een EPC volgens NEN 7120 van precies nul. Alleen het gebouwgebonden energieverbruik op jaarbasis telt mee. Eventuele maatregelen op gebiedsniveau kunnen via NVN 7125 bij de EPC-berekening worden gewaardeerd.

Gebruik begrip

Het begrip ‘energieneutraal’ in deze betekenis wordt vooral gebruikt door opdrachtgevers (zowel particulieren als professionals), architecten, adviseurs en overheden bij de planontwikkeling van woning- en utiliteitsbouw. Ook wordt het gebruikt bij het energiebeleid van de overheid: Vanaf 31 december 2020 komt de EPC-eis voor woning- en utiliteitsbouw dichtbij nul te liggen. Dit niveau wordt gedefinieerd als bijna-energieneutraal. Gesteld wordt dat een volledig energieneutrale woning of een energieneutraal gebouw een EPC = 0 heeft [bron: Nationaal Plan Bijna-Energie Neutrale Gebouwen].

  • Op jaarbasis een totaal energieverbruik van precies nul
    De woning of het gebouw heeft op jaarbasis per saldo een totaal energieverbruik van precies nul, uitgaande van standaard klimaatcondities zoals die gelden in Nederland; voor woningen: uitgaande van standaard gebruik van de woning, zoals vastgelegd in Nederlands normen; voor gebouwen: uitgaande van een nader te bepalen gemiddeld gebruikersgebonden energieverbruik. Het betreft alle energieverbruiken die op de energiemeter(s) in de woning of het gebouw zichtbaar worden. Het gaat dus om het totaal van het gebouwgebonden plus gebruikersgebonden energieverbruik min de opbrengst van lokale duurzame bronnen. ‘Energieneutraal’ in deze betekenis komt overeen met het begrip ‘nul-op-de-meter’.

Gebruik begrip

Het begrip ‘energieneutraal’ in deze betekenis wordt vooral gebruikt door opdrachtgevers (zowel particulieren als professionals), architecten, adviseurs en overheden bij de planontwikkeling van woning- en utiliteitsbouw.

  • Op jaarbasis een totaal energieverbruik van precies nul incl. materiaalgebonden energieverbruik
    Deze betekenis omvat naast het jaarlijkse totaal van het gebouwgebonden en gebruikersgebonden energieverbruik min de opbrengst van lokale duurzame bronnen, ook het energieverbruik dat voortkomt uit de oprichting, het onderhoud en de sloop van de woning of het gebouw (materiaalgebonden energieverbruik). Dit jaarlijkse materiaalgebonden energieverbruik wordt afgeleid uit het gemiddelde materiaalgebonden energieverbruik over de verwachte levensduur van de woning of het gebouw. [bron: Rapport ‘Stevige ambities, klare taal’]

Gebruik begrip

Het begrip ‘energieneutraal’ in deze betekenis is vooral gebruikt voor beleidsdoeleinden door de overheid en onderzoekers/adviseurs. Het begrip in deze betekenis wordt momenteel nauwelijks gebruikt.

Energienota-nul woning

Een energienota-nul-woning heeft op jaarbasis per saldo een energienota van gemiddeld  € 0. Hierbij wordt niet alleen gerekend met de kosten voor het totale energieverbruik, maar ook met de kosten voor vastrecht en met de teruggave van de energiebelasting.

Onder het totale energieverbruik wordt verstaan het gebouwgebonden plus het gebruikersgebonden energieverbruik min de opbrengst van lokale duurzame bronnen, uitgaande van standaard klimaatcondities zoals die gelden in Nederland en van een gemiddeld gebruik van de woning door de bewoners, zoals vastgelegd in Nederlandse normen.

Wanneer een partij (bijv. ontwikkelaar of corporatie) wil garanderen dat de energienota op nul uitkomt, is een energieprestatiecontract nodig. Voor banken kan een energieprestatiecontract zekerheid bieden om extra financieringsruimte aan kopers te verlenen.

Gebruik begrip

Het begrip ‘energienota-nul’ wordt (nu nog incidenteel) gebruikt door o.a. enkele ontwikkelaars en corporaties bij de planontwikkeling van woningbouwprojecten.

Energieleverend

Het begrip ‘energieleverend’ is niet eenduidig en kan op diverse wijzen worden ingevuld. Als er op jaarbasis een energie-overschot is, spreekt men van energieleverend. Hoe groot het positieve saldo moet zijn, is nergens (officieel) omschreven. Het begrip wordt niet eenduidig gebruikt, maar het ligt voor de hand om uit te gaan van het saldo van het woning- of gebouwgebonden plus gebruikersgebonden energieverbruik min de opbrengst van lokale duurzame energie.

Gebouwgebonden energieverbruik

Het energieverbruik voor ruimteverwarming, ruimtekoeling, warmtapwater, elektriciteit voor de hiervoor benodigde installaties en (forfaitair) verlichting; verlichting is hierbij inbegrepen omdat die post in de EPC meegerekend wordt.

Gebruikersgebonden energieverbruik

Het energieverbruik voor ‘huishoudelijke’ apparatuur (keuken- en kantineapparatuur, TV's, computers, kopieerapparaten, printers enz.) maar exclusief (forfaitair) verlichting (verlichting hoort bij het gebouwgebonden energieverbruik).

Klimaatneutraal

Klimaatneutraal wil zeggen dat bepaalde activiteiten (al dan niet binnen een bepaald gebied of op een bepaalde plek) geen positief of negatief effect hebben op het klimaat. Het begrip ‘klimaatneutraal’ wordt vooral gebruikt om aan te geven dat bepaalde activiteiten geen negatief effect hebben op het klimaat, waarmee men wil zeggen: geen emissie van CO2 en andere broeikasgassen.

Te bereiken door sterke reductie van emissies en door compensatie (bijv. boomaanplant) van CO2-uitstoot. Soms wordt ook het gebruik van grondstoffen meegenomen binnen dit begrip. Steden als Amsterdam en Rotterdam hebben aangegeven ‘klimaatneutrale’ steden te willen worden.

Gebruik begrip

Het begrip wordt door diverse instanties (overheden, onderzoeksinstellingen) gebruikt, ook voor de gebouwde omgeving. Klimaatneutraal is echter een nogal vaag begrip. Vele processen en stoffen zijn van invloed op ons klimaat. In de gebouwde omgeving vermijden we deze term daarom liever en is het duidelijker om te spreken over ‘CO2-neutraal’ (Bron: Nieuwe DiGiGids Energieneutraal Bouwen).

Materiaalgebonden energieverbruik

Het energieverbruik voor de bouw inclusief productie en vervoer van de bouwmaterialen, het onderhoud en de sloop van de woning of het gebouw.

PV

PV staat voor PV-panelen ofwel zonnepanelen voor de productie van elektrische energie.

Service menu right