Octrooiblog: Eerbetoon aan vrijgevochten vrouw | RVO.nl | Rijksdienst

Service menu right

Octrooiblog: Eerbetoon aan vrijgevochten vrouw

Meer artikelen
Gepubliceerd op: 11 november 2016 | Gewijzigd op: 31 oktober 2017

Op 9 november vierden we de 'dag van de uitvinder'. Dat is namelijk de geboortedag van een opmerkelijke uitvinder: Hedy Lamarr (1914-2000). Zij bedacht een manier om torpedo’s draadloos te besturen vanuit vliegtuigen.

En op haar 18e was ze de eerste actrice die naakt verscheen in een speelfilm.  

In haar jonge jaren vond Lamarr een verbeterd verkeerslicht uit en een methode om prik in frisdrank te brengen. Haar bekendste uitvinding  - de draadloos te besturen torpedo - dateert uit het begin van de jaren ‘40 en stond aan de basis van 'frequency hopping'. Dit wordt nog altijd toegepast in communicatietechnieken zoals gps, UMTS en bluetooth.

Bij Lamarrs uitvinding van het draadloos besturen van torpedo’s wisselt de frequentie van de draaggolf telkens. Dat maakt deze besturing vrijwel ongevoelig voor verstoringen. De zender en de ontvanger hebben beide een kartonnen rol met perforaties die zorgt voor gelijktijdige wisseling naar een andere frequentie.

Ze was op het idee gekomen toen ze de componist George Antheil leerde kennen. Hij werkte aan het Ballet Mécanique, een dadaïstische voorstelling waarin 16 pianola's en andere instrumenten synchroon met een filmprojectie moesten lopen.

Lamarr en Antheil vroegen op 10 juni 1941 octrooi aan op de draadloze besturing. Het werd niet gebruikt omdat de Amerikaanse marine destijds niet ontvankelijk was voor uitvindingen van buiten Defensie. Bovendien was de elektronica nog niet ver genoeg ontwikkeld.

Lamarr maakte bij haar octrooiaanvraag gebruik van kennis over torpedo's die ze had opgedaan tijdens haar huwelijk met haar tweede echtgenoot, de Oostenrijkse wapenfabrikant Fritz Mandle.

Die Mandle deed goede zaken met Mussolini en Hitler. Daarmee (en met de knellende huwelijksbanden) kon Lamarr zich niet verenigen. Ze ontvluchtte het kasteel waar ze min of meer zat opgesloten. Over haar vlucht zijn verschillende verhalen. Een ervan is dat ze haar dienstbode drogeerde en vermomd in haar kleding het pand verliet.

In Amerika nam ze haar artiestennaam ‘Hedy Lamarr’ aan; de Oostenrijkse heette bij haar geboorte eigenlijk Hedwig Kiesler. Ze begon een filmcarrière en als 'verleidelijke vrouw' verscheen tussen 1940 en 1949 in 18 bekende MGM-films, naast sterren als Clark Gable, Spencer Tracy en Judy Garland. Ze werd zelfs gevraagd voor de hoofdrol in de ultieme filmklassieker Casablanca. Maar die sloeg ze af.

Meer weten?

Heb je een goed idee dat je wil vermarkten? Denk op tijd na over bescherming, bijvoorbeeld met een octrooi. Dan kan een ander er niet met de winst vandoor gaan. Octrooicentrum Nederland is er niet alleen om octrooi aan te vragen, maar ook voor advies.

Meer octrooiblogs lezen? Bekijk het overzicht.

Bent u tevreden over deze pagina?

Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *
Mogen wij u benaderen voor een gebruikersonderzoek?
De komende tijd zoeken wij testers voor het nieuwe ontwerp van onze website. Wij zijn benieuwd naar uw mening en gaan graag met u in gesprek. Een online interview duurt maximaal 45 minuten.