Docenten aan het woord: ondernemerschapsonderwijs in de praktijk | RVO.nl | Rijksdienst

Service menu right

Docenten aan het woord: ondernemerschapsonderwijs in de praktijk

Meer artikelen

Ondernemerschapsonderwijs staat of valt met ondernemende docenten. Zij zijn bepalend voor de ontwikkeling van de ondernemende vaardigheden van hun leerlingen. In een serie van 7 portretten laat O2LAB enthousiaste docenten aan het woord. Wat zijn hun drijfveren, visies en dromen?

Hieronder vindt u 3 inspirerende verhalen van docenten uit deze reeks. Alle portretten vindt u in het e-book, onderaan deze pagina. 

"Door ondernemerschapsonderwijs zie je vlammetjes aangaan in de klas"

VO docent Petra Zevenbergen geeft les aan het Haganum Gymnasium in Den Haag.

Na haar studie werd Zevenbergen beleidsmedewerker bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. "Ik werd secretaris van een commissie die het ondernemerschapsonderwijs wilde bevorderen. Ik was benieuwd naar de praktijk en pakte dan bijvoorbeeld de tram naar Moerwijk om te zien hoe ondernemerschapsonderwijs in de klas werkt. Heel inspirerend: ik zag daar hoe de vlammetjes bij leerlingen aan gingen."

Later besloot ze het onderwijs in te gaan en kwam uiteindelijk terecht bij het Haganum Gymnasium. Hier volgt ze opnieuw haar hart: voor 20 gymnasiumleerlingen geeft Zevenbergen na schooltijd ondernemerschapsonderwijs volgens het programma van Jong Ondernemen.

Ze voert uit wat ze jaren geleden als beleidsmedewerker in onder meer Moerwijk zag. "Elke maandag gaan we aan de slag en volgen we een vast stappenplan om tot een product te komen dat leerlingen echt naar de markt brengen. Ze leren een bepaald probleem te analyseren, een oplossing te bedenken, een businessplan te schrijven en uit te voeren."

"De vraag naar de kennis over ondernemen, neemt toe op school. Leerlingen ontwikkelen op onze school graag zelf iets naar eigen keuze. Stap voor stap leren wat ze daarvoor moeten doen en zich kunnen onderscheiden", zegt Zevenbergen.

Ondernemerschap is ook voor gymnasium leerlingen belangrijk, vindt Zevenbergen. "Denk alleen al aan de groeiende groep zzp'ers. Of aan de mogelijkheid dat je later partner van een advocatenkantoor of kennisinstituut kan worden. Dan komt het ook op ondernemerschap aan."

"Je moet de student zien, vertrouwen geven en laten ervaren"

Bartjan Groothengel van ROC van Twente geeft economie voor de mbo-opleidingen commercie en ondernemen, en bouw en meubelmakerij. Hij probeert daarin het ondernemende talent van studenten wakker te schudden.

"Naast het lesgeven ben ik 2 dagen in de week bezig met ondernemerschapsonderwijs. Waarom? Ongeveer 60% van de mkb-ers komt uit het mbo", zegt Groothengel. "Ik geef mijn eigen studenten om te beginnen ondernemerschapslessen. De lessen zijn gericht op de vraag wie zij zijn als persoon en de vaardigheden die ze als ondernemer nodig hebben."

De volgende stap is het keuzedeel Ondernemend vakmanschap. "Daarin laten we studenten van alle opleidingen ervaren wat het is om een eigen bedrijf op te zetten. Aan het begin weten ze vaak nog niet wat ze precies willen. Aan het eind zijn ze toch zo ver om in een pitch hun bedrijf te presenteren."

Groothengel probeert ten minste een derde van die studenten door te laten stromen naar de 3e stap: het Ondernemerslab, een ondersteunende dienst van ROC van Twente. "Met het Ondernemerslab wil ROC van Twente de ondernemende cultuur verder stimuleren. Studenten kunnen starten met een eigen bedrijf onder begeleiding van docenten en professionals uit het bedrijfsleven. We hebben ook een ROC Businessclub ondersteund met oud-studenten", zegt Groothengel.

"Ondernemend onderwijs vraagt om een andere manier van lesgeven", zegt Groothengel. "Het is veel meer vraaggestuurd. Je moet de student zien, vertrouwen geven en laten ervaren. Je gaat van context in de praktijk naar theoretisch concept in plaats van andersom."

"Ondernemend onderwijs gaat over inspireren"

Mirjam Bouman-d’Haan is docent bij de opleiding Facility Management bij de Hanzehogeschool Groningen.

Ondernemend gedrag zou veel meer als een rode draad door alle opleidingen moeten lopen, vindt Bouman-d’Haan. "Ondernemerschap of een ondernemende houding gaan over creativiteit, initiatief, probleemoplossend vermogen en je verdiepen in de behoefte van je klant, patiënt, gast of gebruiker. Het creëert eigenaarschap en zorgt voor werkplezier. Dat is voor vrijwel iedereen en binnen elk vakgebied relevant."

"Binnen de opleiding Facility Management geven we een blok van 8 weken over ondernemende vaardigheden. Hierin doen studenten onderzoek naar verschillende vraagstukken. Ze bedenken nieuwe producten, diensten en testen hun prototype. Het gaat erom dat de creativiteit en ideeën worden geprikkeld en dat studenten zelf in actie komen.", zegt Bouwman-d'Haan.

Ondernemerschapsonderwijs gaat voor Bouman-d’Haan over inspireren en geraakt worden. "Daarom plannen we aan het begin van het blok inspirerende gastsprekers. Bijvoorbeeld student-ondernemers en alumni die vertellen over de innovatie die ze in de markt hebben gezet en waar ze trots op zijn. Deze verhalen spreken studenten aan."

Bouman-d’Haan zoekt voortdurend naar tools die bij kunnen dragen aan betere kwaliteit van het onderwijs. Zo ontdekte ze het Ondernemende Minds-model dat vorig jaar is gelanceerd door het O2LAB-programma. Het model laat zien hoe je als docent ondernemerschap stimuleert bij een brede groep studenten. "Erg interessant voor ons, want dit model helpt ons in het samenstellen van groepjes studenten. Het helpt ons ook te bepalen hoe we vanuit coaching beter kunnen inspelen op de motivatie en drijfveren van individuele studenten."

Portrettenbundel

De volledige verhalen van deze en de andere 4 docenten vindt u in de Portrettenbundel Ondernemende docenten O2LAB (pdf).

Meld u aan voor de online Ask Them Anything sessies

In maart zijn er 3 online Ask Them Anything (ATA) sessies waar u in gesprek kunt gaan met deze ondernemende docenten. Bent u docent of onderwijsprofessional? En heeft u belangstelling voor ondernemerschapsonderwijs? Meld u dan aan! Klik op de data voor meer informatie en om u aan te melden.

Bent u tevreden over deze pagina?

Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *
Mogen wij u benaderen voor een gebruikersonderzoek?
De komende tijd zoeken wij testers voor het nieuwe ontwerp van onze website. Wij zijn benieuwd naar uw mening en gaan graag met u in gesprek. Een online interview duurt maximaal 45 minuten.