Foto van zwart gat dankzij jarenlang onderzoek en steun ERC

Meer artikelen
Submillimeter Array telescopen op Hawaii

Begin april was het wereldnieuws: wetenschappers hadden een foto gemaakt van een zwart gat. Jarenlang onderzoek had effect gehad. De man achter deze nu al historische foto is Heino Falcke, hoogleraar astrofysica aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Zonder een subsidie van de European Research Council (ERC) was hij nooit zover gekomen.

Het was een project van ongekende proporties, legt Falcke uit. "Een onderzoek als dit kost zoveel tijd, energie en geld. Neem alleen al de 8 telescopen die we gebruiken om de foto te maken. Die staan verspreid over de wereld, tot aan de Zuidpool toe, en zijn uitgerust met de modernste elektronica. De data die deze telescopen produceren, moeten we verwerken en analyseren. Om een beeld te geven: per seconde levert een telescoop 64 gigabit aan informatie. En dat dus 8 keer."

Extra financiering

Toen Falcke in 2013 aan dit project begon, wist hij dat hij extra financiering nodig had om het tot een goed einde te brengen. "Zonder geld kom je nergens. Gelukkig had ik voor een ander onderzoek in 2008 al eens een subsidievoorstel ingediend bij de ERC. Hoewel de kans op toewijzing minimaal was, lukte dat toch. Die ervaring nam ik mee toen we ook voor dit project een aanvraag deden. Bovendien had ik inmiddels een aardige reputatie opgebouwd. We investeerden maanden tijd om echt een goed voorstel te schrijven. Tot onze grote vreugde wees de ERC ons de subsidie toe: € 14 miljoen voor 6 jaar onderzoek."

Eureka-moment

Hoewel de foto in april 2019 naar buiten kwam, wist Falcke al bijna een jaar daarvoor dat het zou gaan lukken. Die ontdekking zorgde voor een Eureka-moment. "Ik riep: 'We hebben iets gevonden. Het is gelukt!' Maar meteen daarna sloeg de twijfel toe. Klopt het wel? Het kostte een aantal maanden om het te checken, maar uiteindelijk bleek het te kloppen. Na een paar pogingen konden we een perfecte foto maken. Vervolgens was het wereldnieuws. Met de foto bereikten we 4,5 miljard mensen wereldwijd. Daar kan geen marketingcampagne tegenop."
Foto van een zwart gat
De foto van het zwarte gat

En nu de Melkweg

Ondanks de wereldwijde aandacht voor zijn werk, is Falcke nog niet tevreden. "Wetenschap houdt nooit op. We werken nu aan een foto van het zwarte gat waar ons eigen melkwegstelsel omheen draait. Daar moet nog veel voor gebeuren. We zijn nu bezig dit gat in kaart te brengen en een nieuwe telescoop in Namibië te bouwen. Maar ook daarvoor moeten wij weer geld zien binnen te halen. Hopelijk werkt alle aandacht die de foto heeft gekregen mee om opnieuw subsidies in de wacht te slepen. We willen daarnaast graag met andere partijen samenwerken om dit project eveneens te laten slagen."

Horizon 2020

Is uw bedrijf of kennisinstelling in internationaal verband bezig met onderzoek, technologische ontwikkeling en innovatie? Dan kan het Europese programma Horizon 2020 u ondersteuning bieden. Onze ervaren adviseurs brengen u een stap dichter bij Brussel. Lees hoe wij u kunnen helpen.

Service menu right