Kopen mag wel, meenemen mag niet

Meer artikelen
CITES slangenleren riem

"Ik kan het uitleggen aan de hand van paling." Douanier Rianne Adriaans werkt op Schiphol en heeft dagelijks te maken met beschermde dier- en plantensoorten die illegaal in Nederland worden ingevoerd. Soms door onwetende toeristen die een slangenleren tas als souvenir meenemen. Soms omdat grote partijen niet met de juiste papieren in Nederland komen. In beide gevallen heeft ook de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) een belangrijke rol.

Adriaans: "De invoer van beschermde dier- en plantensoorten valt onder het handelsverdrag CITES. Een toerist uit de Verenigde Staten (VS) die in Nederland op vakantie is, mag gerust paling kopen. Maar hij mag het niet meenemen naar de VS. Hij moet het hier opeten. Paling is een CITES-soort. Hetzelfde geldt voor slangenleren tasjes. Die mag je kopen in Vietnam. Maar je mag ze niet meenemen naar Nederland."

Ook toeristen voeren handel binnen de definities van CITES als zij een verboden voorwerp, dier of plant meenemen. Adriaans: "Het is eenvoudiger om een handelsverdrag tussen landen te regelen dan dat er voor ieder land wordt bepaald wat wel en wat niet verkocht mag worden. En bijna alle landen doen mee." 

Procesverbaal of bestuursrechtelijke procedure

De douane seint RVO.nl in als zij planten, dieren of beschermde spullen onderscheppen. Dit kan gaan om een toerist met koraal in de koffer. In dit geval krijgt de toerist een procesverbaal. RVO.nl krijgt het stuk koraal, maar de rechter bepaalt wat er mee gebeurt. Alleen in extreme gevallen krijgt hij te maken met een strafrechtelijke procedure.

Wanneer de douane bijvoorbeeld een handelaar met een krat krokodillen aanhoudt, is er sprake van een bestuursrechtelijke procedure. RVO.nl kijkt wat er mis is gegaan met de vergunningen en bepaalt ook wat er met de krokodillen gebeurt. Als alles in orde is, zorgt RVO.nl dat de handelaar de dieren terugkrijgt.

300 leguanen

Uitvoeringsexpert Bart Langeveld van RVO.nl: "Voor de handel is gekozen voor een bestuursrechtelijke procedure om ook de kosten te kunnen verhalen. Bij een strafrechtelijke procedure is alleen een boete mogelijk." De opvang luistert nauw, zeker bij levende dieren en is daardoor duur. Zoals Langeveld zelf zegt: "We vangen alles op, van vogelspin tot olifant. We hebben bijvoorbeeld een partij leguanen waar wij sinds 2008 voor zorgen. We zijn met 300 leguanen begonnen, het zijn er nu nog 50. Voor de meesten hebben we ondertussen plek gevonden bij dierentuinen in Europa."

Educatieve doeleinden

Alleen dode dieren en/of planten die we in beslag nemen, gebruiken we voor educatieve doeleinden. Langeveld: "We vragen musea of dierentuinen of ze er iets mee kunnen. Of we gebruiken ze zelf voor voorlichting op beurzen. Maar het merendeel van de 'dode souvenirs' worden na opdracht van het Openbaar ministerie of de afdeling bestuursrecht van RVO.nl vernietigd.”

Land van herkomst

De prioriteit van de in beslag genomen levende planten en dieren ligt op het terugsturen naar het land van herkomst. Langeveld: "Wij nemen altijd direct contact op met het land van herkomst met de vraag of zij de planten of dieren weer terug willen nemen. Dit zijn soms jarenlange procedures.

We hebben bijvoorbeeld een partij krokodillen die we willen terugsturen naar Brits Guyana. De vergunningen waren goed, maar de krokodillen waren niet in de juiste kratten vervoerd. We zijn inmiddels 2 jaar verder en hebben al een aantal krokodillen teruggestuurd. Door capaciteitsproblemen kan Brits Guyana de rest nog niet huisvesten. Maar ik heb goede hoop dat deze dieren binnen enkele maanden weer zijn waar ze thuishoren."

Meer weten?

Lees meer algemene informatie over CITES, de regelgeving en de CITES-soorten.

Service menu right