Nederlandse wetenschapper onderzoekt dooi permafrost

Meer artikelen
Onderzoeker Jorien Vonk

De Nederlandse aardwetenschapper Jorien Vonk, verbonden aan de VU in Amsterdam, onderzoekt een nog onbekende variant van permafrost-ontdooiing: abrupte, ondergrondse dooi. Begin 2017 ontving ze voor dit onderzoek een beurs van de ERC (European Research Council).

Vonk doet het onderzoek in het Arctisch gebied. Hier warmt het klimaat sneller op dan elders op aarde, wat zorgt voor het dooien van permafrost. Deze dooi kan zich op 2 manieren manifesteren; geleidelijk of abrupt. Bekend is de geleidelijke dooi van bovenaf.

Steeds meer abrupte dooi

De laatste decennia is de andere, meer abrupte dooivariant echter steeds duidelijker zichtbaar. Deze variant vindt plaats in gebieden waar veel ijs in de grond zit. Als de permafrost hier dooit, smelt ook dit ijs. Dan zakt de bodem en daarmee het landschap in elkaar.

Grote gaten in landschap

Satelliet- en helikopterbeelden laten zien dat deze variant voor grote gaten in het landschap zorgt. "Het lijkt wel alsof er enorme ‘bouwputten’ liggen in het land", vertelt Vonk. "Maar ze zijn ontstaan door de ineenzakkende, ontdooide diepe bodem. Mijn onderzoek is erop gericht om gegevens te verzamelen. Daarmee kunnen we beter inschatten wat het effect is, en hoeveel broeikasgassen er vrijkomen. Dit alles ten behoeve van de klimaatmodellen die klimaatwetenschappers gebruiken."
Gaten in landschap

Moeilijk te stoppen

"Dat onderzoek is hard nodig, want het effect van permafrostdooi is in de huidige klimaatmodellen nog niet meegenomen", zegt Vonk. "Klimaatwetenschappers schatten in dat deze dooi in het jaar 2100 voor een kwart bijdraagt aan alle broeikasgasuitstoot. Het zal niet binnen enkele decennia ontdooien. Maar als dit proces eenmaal in gang is gezet, is het heel moeilijk te stoppen."

Beurs van ERC

Dankzij een beurs van de ERC (European Research Council) kan Vonk de komende 5 jaar deze abrupte dooi blijven onderzoeken. De ERC bestaat dit jaar 10 jaar. In die periode ontvingen 600 toponderzoekers in Nederland een totaalsubsidie van € 1 miljard.

De ERC is opgericht door de Europese Unie en versterkt 'grensverleggend wetenschappelijk onderzoek' binnen het Europees onderzoeksprogramma Horizon2020. Dit doet de ERC door de allerbeste wetenschappers te ondersteunen met persoonlijke subsidies voor fundamenteel onderzoek. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) helpt als National Contact Point (NCP) voor ERC-onderzoekers en bij vragen over de ERC-onderzoeksbeurzen.

Bent u wetenschapper en wilt u uw kans op een ERC-beurs vergroten? Volg dan de Engelstalige training op 9 november in Utrecht.

Service menu right