Recht op het doel af in de Filipijnse bananensector

Meer artikelen
Plantage bananen Panabo

Bananen zijn het populairste fruit ter wereld. In de jaren 50 van de vorige eeuw brak een Panamaziekte-epidemie uit. Deze schadelijke ziekte bracht de bananensector wereldwijd op het randje van de afgrond. Een overstap naar een ander bananenras, de Cavendish, bood uitkomst.

Maar nu is er een nieuwe epidemie gaande en ook Cavendish blijkt vatbaar. Wageningen University & Research (WUR) werkt samen met 2 Nederlandse agro-technologiebedrijven om boeren in de Filipijnen te wapenen tegen bananenziekten. Senior onderzoeker Gert Kema vertelt over het project PromoBanana.

"WUR heeft veel expertise in huis en is als geen ander in staat vanuit verschillende disciplines tot echte oplossingen te komen. Het idee om een project op te starten in de Filipijnen rondom bananenziekten komt niet uit de lucht vallen. In onze projecten werken diverse Filipijnse studenten. PromoBanana is het derde project van de WUR rond de Panama-ziekte. Samen met de Nederlandse bedrijven ClearDetections BV en SoilCares BV schreven we ons plan voor het programma Faciliteit Duurzaam Ondernemen en Voedselzekerheid (FDOV) van het ministerie van Buitenlandse zaken, uitgevoerd door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl). Dat programma biedt subsidie aan publiek-private samenwerkingen op het gebied van voedselzekerheid."

Hardnekkige schimmel

De Panama-ziekte is hardnekkig. Gert Kema: "De ziekte wordt veroorzaakt door een bodemschimmel die de bananenplanten doodt. Hierna blijft de schimmel tientallen jaren in de grond zitten, waardoor de grond lange tijd niet meer gebruikt kan worden. De bananensector op de Filipijnen is van levensbelang, want bananen zijn een belangrijk exportproduct. De Panama-ziekte brengt de werkgelegenheid en voedselzekerheid in gevaar. Er is (nog) geen manier om de ziekte te beheersen. Daarom is het belangrijk te weten wáár de ziekte zich bevindt en hoe die zich verspreidt."

Kofferbaklab

Het PromoBanana-consortium streeft naar een tastbare aanpak van de Panama-ziekte waar de boer uiteindelijk echt mee geholpen is.

"Zo houdt SoilCares zich bezig met bodemvruchtbaarheidsonderzoek. ClearDetections richt zich op moderne diagnostica. We werken samen met 2 Filipijnse bananenbedrijven. In dit project kunnen hun laboratoria gemoderniseerd en uitgebreid worden waardoor ze als hub functioneren voor omliggende boeren. Die kunnen met bodem-, water- of plantmonsters naar de labs komen voor analyse. Maar het kan ook andersom. We ontwikkelen mobiele apparaten en methoden. Daar leer je in een halve dag mee werken en je neemt het zo mee in je kofferbak! Op die manier bereik je veel boeren, onderzoek je snel op locatie of de bananenplanten gezond zijn en kan de boer waar nodig meteen maatregelen nemen," vertelt Gert.

Eindelijk klaar voor de start

"De samenwerking met lokale bedrijven gaat goed, maar we hebben vertraging opgelopen omdat het consortium wijzigde. Dat was een intensief traject. Gelukkig was RVO.nl erg flexibel. Het plan is nu helemaal rond en we staan in de startblokken. Ik vind het een fantastisch mechanisme dat we door hulp van RVO.nl met lokale bedrijven kunnen samenwerken om tot innovaties te komen waar uiteindelijk de bananenboer écht iets aan heeft. De kennis die we gezamenlijk opdoen, verspreiden we onder andere met leaflets en voorlichtingsbijeenkomsten en misschien zelfs met een app!"

Service menu right