WEBVTT

00:00:11.800 --> 00:00:14.800
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

00:00:17.200 --> 00:00:19.120
Hartelijk welkom bij dit webinar over

00:00:19.120 --> 00:00:22.320
maatschappelijk verantwoord ondernemen
in de internationale keten.

00:00:22.920 --> 00:00:26.440
Deze webinars worden georganiseerd
door het MVO-steunpunt dat is

00:00:26.440 --> 00:00:30.440
ondergebracht bij de Rijksdienst voor
Ondernemend Nederland, ook wel de RVO.

00:00:31.200 --> 00:00:34.080
De bedoeling van deze webinars is
het Nederlandse bedrijfsleven

00:00:34.080 --> 00:00:37.440
ondersteunen bij het uitvoeren
van MVO in hun keten.

00:00:38.120 --> 00:00:40.440
Dit webinar maakt
deel uit van een reeks en vandaag

00:00:40.440 --> 00:00:44.200
gaan we het hebben over stap drie van de
Auditdienst volgens de OESO richtlijnen.

00:00:44.200 --> 00:00:49.440
En dat gaat over hoe stop voorkom of
beperk ik de negatieve gevolgen in

00:00:49.440 --> 00:00:50.440
de keten?

00:00:50.440 --> 00:00:53.760
Mijn naam is Viola Heeneman en
ik zal vandaag dit webinar begeleiden.

00:00:55.680 --> 00:00:59.400
Ook een hartelijk welkom aan
de sprekers hier aan tafel en online.

00:00:59.400 --> 00:01:03.520
Naast mij zit Lara Plantsoen, lead
keten Verantwoordelijkheid en

00:01:03.760 --> 00:01:06.080
is Triple die bij Grant Thornton.

00:01:06.080 --> 00:01:09.280
Jij zal ons vandaag verder meenemen
in stap drie van de derde dimensie

00:01:09.280 --> 00:01:12.480
en wat daar allemaal bij komt kijken waar
je als bedrijf allemaal aan moet denken.

00:01:13.040 --> 00:01:13.800
Daarnaast.

00:01:13.800 --> 00:01:16.800
Eva Smulders MVO coördinator van

00:01:16.800 --> 00:01:19.800
het MVO steunpunt en vaste gast hier aan
tafel.

00:01:20.280 --> 00:01:22.800
Online hebben wij Sven Dillenburg,

00:01:22.800 --> 00:01:25.800
Green Koffie Buyer en Sustainability Lead

00:01:25.880 --> 00:01:29.320
bij Aaltje
Louise Coffeecompany en Giel Beelen.

00:01:30.280 --> 00:01:31.920
Beleidsmedewerker Info bij de C.

00:01:31.920 --> 00:01:33.320
Bij de SER en binnen de SER

00:01:33.320 --> 00:01:36.480
werkt hij aan het project
Betekenisvolle stakeholder Dialoog.

00:01:37.240 --> 00:01:38.320
Alle deelnemers aan het

00:01:38.320 --> 00:01:42.040
webinar kunnen gedurende dit uur vragen
stellen in de Q&A box.

00:01:42.440 --> 00:01:46.080
Deze vragen zijn niet in beeld
te zien, maar komen binnen bij de collega

00:01:46.080 --> 00:01:50.080
Caroline en zij gaat de vragen bundelen
en geanonimiseerd inbrengen.

00:01:50.120 --> 00:01:50.400
Aan het

00:01:50.400 --> 00:01:53.880
einde van het webinar En dan gaan wij ons
best doen al die vragen te beantwoorden.

00:01:54.320 --> 00:01:57.240
Dus maak vooral gebruik van deze optie.

00:01:57.240 --> 00:02:00.240
Eva, jij bent coördinator van het MVO
steunpunt.

00:02:00.720 --> 00:02:03.360
Jullie zijn opgericht
door het ministerie van Buitenlandse Zaken

00:02:03.360 --> 00:02:06.720
om Nederlandse bedrijven te ondersteunen
bij het uitvoeren van de DELA.

00:02:07.240 --> 00:02:09.200
Volgens de OESO richtlijnen.

00:02:09.200 --> 00:02:12.680
Kan je ons kort vertellen
wat precies die stappen zijn die de OESO

00:02:12.680 --> 00:02:16.680
heeft opgesteld en hoe dat bedrijven
helpt bij het uitvoeren van MVO?

00:02:17.120 --> 00:02:18.400
Ja, dank je wel Viola.

00:02:19.800 --> 00:02:20.640
Ik wil even kort

00:02:20.640 --> 00:02:23.640
uitleggen hoe eigenlijk die gymles is
ontstaan

00:02:24.480 --> 00:02:26.440
waar die stappen
heel duidelijk naar voren komen.

00:02:26.440 --> 00:02:29.280
Het begon eigenlijk al heel lang
geleden. De OESO werd opgericht.

00:02:29.280 --> 00:02:32.280
De eerste richtlijn zijn van
duizendnegenhonderdzesenzeventig

00:02:32.400 --> 00:02:35.000
en later kwam
de zon terug met de Joint Peace.

00:02:35.000 --> 00:02:38.560
En dat waren de guiding principles
voor bedrijven en overheden.

00:02:39.120 --> 00:02:43.840
En dat zegt dat de staat mensenrechten
moet beschermen, dat bedrijven

00:02:44.040 --> 00:02:47.800
mensenrechten moeten respecteren
en dat er toegang moet komen voor Remedy.

00:02:49.600 --> 00:02:53.320
Nou, al die richtlijnen en al die geintjes
en principes

00:02:53.320 --> 00:02:56.320
zijn mooi, maar waren best wel ingewikkeld
opgeschreven als we eerlijk zijn.

00:02:56.640 --> 00:02:59.640
En het was dus heel fijn dat
er een guidance kwam in 2018

00:02:59.800 --> 00:03:03.320
die die stappen heel goed uitlegt
met een hele goede kijk op het eind.

00:03:03.960 --> 00:03:04.640
En wat zegt.

00:03:04.640 --> 00:03:05.520
Wat houdt het eigenlijk in?

00:03:05.520 --> 00:03:06.760
Dat zijn zes stappen

00:03:06.760 --> 00:03:10.200
die worden aangeraden voor bedrijven
om goed doe dingetjes te doen.

00:03:10.200 --> 00:03:12.120
En het is een continu proces.

00:03:12.120 --> 00:03:15.120
Maar de zes stappen
is dat je eerst begint met je beleid.

00:03:15.120 --> 00:03:16.120
Dus dat je een goed MVO

00:03:16.120 --> 00:03:19.520
beleid hebt wat geïntegreerd is in
je handelingen over afdelingen heen.

00:03:20.160 --> 00:03:22.800
Daarnaast moet je risico's prioriteren.

00:03:22.800 --> 00:03:26.760
Dat zijn mogelijke risico's en daarna ga
je kijken wat de daadwerkelijke impact

00:03:26.960 --> 00:03:29.480
van je bedrijf is. Dat prioriteer je.

00:03:29.480 --> 00:03:30.600
Dan maak je een actieplan.

00:03:30.600 --> 00:03:33.360
Gaat natuurlijk van
alles over vertellen hoe je dat doet.

00:03:33.360 --> 00:03:35.160
Want die risico's wil
je natuurlijk voorkomen.

00:03:35.160 --> 00:03:38.520
Mitigeren, het liefst
beperken, maar het liefst dat het stopt.

00:03:39.560 --> 00:03:41.280
Dan wil je het monitoren,

00:03:41.280 --> 00:03:43.960
kijken of je activiteit klopt
en dat moet je bijstellen.

00:03:43.960 --> 00:03:44.800
Communiceren.

00:03:44.800 --> 00:03:48.120
Nou, daar hebben we ook de uit
die bijvoorbeeld als wetgeving ondersteun

00:03:48.160 --> 00:03:48.960
deze stap, want de

00:03:48.960 --> 00:03:52.240
wetten zijn ook gelinkt aan
een aantal stappen van deze doe dingetjes

00:03:52.680 --> 00:03:55.920
en op het eind moet er natuurlijk herstel
geboden worden mochten er slachtoffers.

00:03:56.040 --> 00:04:00.480
Dus het is een logische cirkel
die continu weer nieuwe inzichten geeft in

00:04:00.640 --> 00:04:03.480
wat een bedrijf helpt om zijn doelen
religieus

00:04:03.480 --> 00:04:06.280
en verantwoord ondernemen
daadwerkelijk in te voeren.

00:04:06.280 --> 00:04:09.440
Ja, en vandaag hebben
we het over stap drie van de Diligence.

00:04:09.440 --> 00:04:11.400
Je noemde dat actieplan.

00:04:11.400 --> 00:04:12.640
Wat zien jullie bij het Steunpunt?

00:04:12.640 --> 00:04:15.240
Komen daar veel vragen vanuit
bedrijven over binnen?

00:04:15.240 --> 00:04:17.600
Ja. Absoluut.

00:04:17.600 --> 00:04:18.720
Het gaat eigenlijk daarom.

00:04:18.720 --> 00:04:19.840
Ik zal nog eventjes terug gaan.

00:04:19.840 --> 00:04:22.480
Eerst een stap twee, want bedrijven

00:04:22.480 --> 00:04:24.760
weten wel
steeds meer over hun risico's te komen.

00:04:24.760 --> 00:04:26.200
Meer transparantie in de keten.

00:04:26.200 --> 00:04:29.000
Ook wetgeving dwingt hun daartoe.
Dat is gewoon waar, dat helpt.

00:04:30.200 --> 00:04:32.920
Maar dan hebben ze de risico's in kaart
gebracht en dan

00:04:32.920 --> 00:04:36.920
moet er nog geprioriteerd worden op ernst
waarschijnlijkheid naar de ernst.

00:04:36.920 --> 00:04:38.640
Weet je, wat is de scope?

00:04:38.640 --> 00:04:40.800
Is het een persoon? Is een community?

00:04:40.800 --> 00:04:43.440
Is de schaal, is het

00:04:43.440 --> 00:04:46.280
en hoog is het onomkeerbaar of niet? Ja.

00:04:46.280 --> 00:04:49.480
Zijn er doden gevallen of is
het een gebroken arm die gezet kan worden?

00:04:49.480 --> 00:04:50.920
Daar zit gewoon verschil in.

00:04:50.920 --> 00:04:53.480
Maar als je dit hebt geprioriteerd
moet je het aan gaan pakken.

00:04:53.480 --> 00:04:56.400
En dat vinden mensen hartstikke moeilijk,
want dan weet je dat er een probleem is.

00:04:56.400 --> 00:04:58.000
Maar hoe ga ik dat nou doen?

00:04:58.000 --> 00:05:01.720
En daar lopen nog veel bedrijven tegenaan,
dus daar krijgen veel vragen.

00:05:02.760 --> 00:05:04.880
Er zijn ook altijd veel vragen over
wetgeving.

00:05:04.880 --> 00:05:08.440
Vorige webinar hebben we het gehad
over de Triple, die in het bijzonder.

00:05:08.440 --> 00:05:12.120
Maar we weten er is veel meer wetgeving op
het gebied van MVO.

00:05:12.480 --> 00:05:15.440
Bijvoorbeeld
de ontbossing, zwarte dossiers, ready?

00:05:15.440 --> 00:05:19.920
Hoe helpt het proces van de delegatie
ondernemers zich daar op voor te bereiden?

00:05:20.640 --> 00:05:23.640
Wij proberen eigenlijk twee dingen over
elkaar heen te leggen.

00:05:24.240 --> 00:05:27.240
Er zijn wetten die gericht
zijn echt op risico's.

00:05:27.360 --> 00:05:29.080
Denk aan nu de nieuwe.

00:05:29.080 --> 00:05:33.000
Ja, ik noem het even de Anti Slavery Act
in de UK, maar we krijgen ook nog een

00:05:33.600 --> 00:05:36.160
ja tegen slavernij producten
die met slavernij

00:05:36.160 --> 00:05:39.160
gemaakt worden, dat die geband worden uit
de EU.

00:05:39.440 --> 00:05:40.920
We hebben die ontbossing z.

00:05:40.920 --> 00:05:42.360
Het zijn echt risico's.

00:05:42.360 --> 00:05:45.720
Dan heb je natuurlijk wetten die meer op
producten zitten zoals de batterijen,

00:05:45.840 --> 00:05:47.480
de mineralen verordening.

00:05:47.480 --> 00:05:50.040
Je hebt wetten die veel meer kijken

00:05:50.040 --> 00:05:53.040
naar de algehele doe dingetjes
zoals de body.

00:05:53.040 --> 00:05:55.280
Maar ook in Duitsland is de nationale wet.

00:05:55.280 --> 00:05:56.400
In Noorwegen is er één

00:05:58.240 --> 00:06:00.960
en je hebt wetten die veel meer op
de rapportage zitten,

00:06:00.960 --> 00:06:04.960
zoals de cijfers uit die taxonomie en
die zitten eigenlijk in allerlei groepjes.

00:06:04.960 --> 00:06:08.280
Maar je kan zeggen
dat de gene die op risico's zitten dus

00:06:08.280 --> 00:06:11.760
heel erg gelinkt zijn aan stap
twee en drie die op producten

00:06:12.080 --> 00:06:14.760
eigenlijk de stappen
doorlopen vanuit het product

00:06:14.760 --> 00:06:17.840
bezien en rapportage.

00:06:17.880 --> 00:06:21.840
De taxonomie en de hiërarchie zitten weer
heel erg stapsgewijs bij de communicatie

00:06:22.200 --> 00:06:25.640
en wat wij proberen uit te leggen is
als je die wetten over elkaar heen legt

00:06:25.640 --> 00:06:29.920
dat je eigenlijk weer die dingetjes krijgt
zodat het weer één geheel wordt.

00:06:30.840 --> 00:06:35.040
En we raden ook aan om niet
elke wet van start tot eind apart te doen,

00:06:35.280 --> 00:06:38.400
maar dus volgens die stappen te doen
omdat je dan eigenlijk

00:06:39.000 --> 00:06:42.120
de twee deeltjes aspect van
elke wet afdekt.

00:06:42.360 --> 00:06:47.560
Ja, en wat kan het steunpunt dan precies
doen om bedrijven te ondersteunen? Wat?

00:06:47.560 --> 00:06:49.920
Ja, want wat bieden jullie precies? Nou.

00:06:49.920 --> 00:06:52.920
We hebben eigenlijk vijf
diensten verdeeld in vijf diensten.

00:06:52.920 --> 00:06:55.560
We geven duidelijk advies, dus we geven
inderdaad advies.

00:06:55.560 --> 00:06:58.560
Van waar kan ik
die informatie vandaan halen?

00:06:58.760 --> 00:07:01.280
Waar zit de stakeholders, ons netwerk?

00:07:01.280 --> 00:07:04.320
Zitten we daar ook voor in ons
netwerk hier, maar ook een netwerk

00:07:04.320 --> 00:07:07.640
daar in de landen
waar natuurlijk misstanden voorkomen.

00:07:07.640 --> 00:07:10.040
Ik ken
een aantal NGO's, maar ook binnen RVO

00:07:10.040 --> 00:07:13.320
weten we de regelingen, dus
projectfinanciering komt daar bij kijken.

00:07:13.920 --> 00:07:16.800
Denk aan
een EPA rem, denk aan de SPV, CPO,

00:07:18.240 --> 00:07:19.560
We kunnen een sparringspartner zijn.

00:07:19.560 --> 00:07:22.880
Soms sturen mensen gewoon hun actieplan op
van kijk eens even mee

00:07:24.080 --> 00:07:25.440
en we hebben
heel veel tools en trainingen.

00:07:25.440 --> 00:07:27.720
Zo kan je een assessment doen. Doet
de elite streng.

00:07:27.720 --> 00:07:29.520
Wie is of straks online komt.

00:07:29.520 --> 00:07:31.160
Dus we hebben allemaal tools en trainingen

00:07:31.160 --> 00:07:34.280
waarvan we hopen dat de meeste nu of in
januari online komen.

00:07:35.280 --> 00:07:36.600
En deze webinars.

00:07:36.600 --> 00:07:38.480
Uiteraard.

00:07:38.480 --> 00:07:39.240
Voordat wij je.

00:07:39.240 --> 00:07:40.040
Dank je wel even.

00:07:40.040 --> 00:07:41.000
Voordat we gaan beginnen met

00:07:41.000 --> 00:07:44.800
de presentatie van Lara over stap drie,
wil ik graag een pollvraag stellen aan de

00:07:44.800 --> 00:07:49.320
deelnemers en die luidt In
welke mate denkt u dat de uitvoering van

00:07:49.320 --> 00:07:53.200
stap drie van de diligence
volgens OESO richtlijnen kan bijdragen

00:07:53.200 --> 00:07:56.520
aan het minimaliseren voor de risico's van
uw organisatie?

00:07:57.480 --> 00:08:01.800
Zeer veel eerste antwoord het zal
significant de risico's verminderen of

00:08:02.160 --> 00:08:07.200
enigszins het kan helpen, maar niet
alle risico's elimineren weinig.

00:08:07.200 --> 00:08:10.560
Ik denk niet dat
het veel impact zal hebben of geen idee.

00:08:10.560 --> 00:08:12.640
Ik ben
nog niet zeker van de effectiviteit.

00:08:13.960 --> 00:08:16.040
Terwijl wij

00:08:16.040 --> 00:08:17.920
de de deelnemers dat laten invullen.

00:08:17.920 --> 00:08:19.520
Wat? Wat verwacht je Lara?

00:08:19.520 --> 00:08:21.960
Want wat
denk je dat het antwoord zal zijn?

00:08:21.960 --> 00:08:26.040
Ik hoop natuurlijk dat mensen inzien dat
dit zeker wel heel veel nut kan hebben.

00:08:26.040 --> 00:08:27.240
Veel kan helpen.

00:08:27.240 --> 00:08:29.560
Ik kan me voorstellen
en dat die verwachting moeten we ook

00:08:29.560 --> 00:08:31.960
wel schetsen dat het niet
alles in één keer goed kan gaan.

00:08:31.960 --> 00:08:35.680
Dus het is ook een beetje oefenen en
gewoon beginnen en zorgen dat je ervaart

00:08:35.760 --> 00:08:36.200
Werkt dit?

00:08:36.200 --> 00:08:39.840
Werkt het niet, maar uiteindelijk op
de langere termijn met oefening

00:08:39.960 --> 00:08:41.400
zal dit zeker goed kunnen bijdragen.

00:08:41.400 --> 00:08:45.240
Ja, ik zie dat de uitslag
binnen is en enigszins is.

00:08:45.240 --> 00:08:47.720
Het is het antwoord met de meeste stemmen.

00:08:47.720 --> 00:08:50.240
Nou sluit sluit mooi aan.

00:08:50.240 --> 00:08:51.760
Nogmaals welkom hier vandaag.

00:08:51.760 --> 00:08:55.240
Jij bent lead keten verantwoordelijkheid
en C is Triple D bij Grant Thornton

00:08:56.240 --> 00:08:57.720
en voor ons voor ons begrip.

00:08:57.720 --> 00:09:00.720
Wat, Wat voor soort bedrijven
werk je met name mee?

00:09:01.000 --> 00:09:01.800
Dank voor de uitnodiging.

00:09:01.800 --> 00:09:03.760
Allereerst bij Grant Thornton

00:09:03.760 --> 00:09:06.760
Impact House heet het team, werken
we eigenlijk met allerlei soorten

00:09:06.760 --> 00:09:09.760
bedrijven, maar ook overheden,
sociale ondernemingen, et cetera.

00:09:10.480 --> 00:09:13.480
Maar specifiek op dit vlak en
voornamelijk met grote

00:09:13.480 --> 00:09:16.600
bedrijven dus, die ook voornamelijk
een push krijgen vanuit de sector.

00:09:16.600 --> 00:09:20.520
Deze is Triple D of een van
de andere wetgevingen die Eva net noemde.

00:09:21.040 --> 00:09:21.480
En natuurlijk

00:09:21.480 --> 00:09:25.200
ook met MKB bedrijven die niet per
se onder al die wetgevingen vallen,

00:09:25.240 --> 00:09:28.920
maar wel gewoon intrinsiek gemotiveerd
zijn om aan de slag te gaan met hun keten

00:09:29.400 --> 00:09:32.400
of die
misschien wel dit als een kans zien.

00:09:32.760 --> 00:09:35.880
Ze zijn natuurlijk allemaal
onderdeel van een grotere keten, vaak ook

00:09:35.880 --> 00:09:38.880
met grotere bedrijven die wel
onder al die wetgeving vallen.

00:09:39.040 --> 00:09:42.360
Dus naast dat ze het juist willen doen,
kun je natuurlijk ook kijken

00:09:42.360 --> 00:09:46.360
hoe kan ik me hier goed op voorbereiden
zodat wij ook straks een mooi

00:09:46.680 --> 00:09:50.200
pakketje met met informatie voor die
grotere ketenpartners hebben klaarliggen?

00:09:51.280 --> 00:09:52.600
Nou, heel graag aan jou

00:09:52.600 --> 00:09:55.880
het woord voor een verdere uitleg over
stap drie van de Deloitte.

00:09:56.520 --> 00:09:59.520
Helemaal goed.

00:10:00.520 --> 00:10:00.880
Naar wat

00:10:00.880 --> 00:10:03.960
we vandaag over gaan hebben Stop, voorkom
of beperkt.

00:10:04.080 --> 00:10:05.920
De negatieve effecten.

00:10:05.920 --> 00:10:09.080
En eigenlijk hoe ik dat vertaal is
als jij straks.

00:10:09.600 --> 00:10:13.440
Je hebt net je identificatie van
je risico's gedaan, je hebt geprioriteerd.

00:10:13.440 --> 00:10:16.920
Dat hebben jullie in de vorige webinar ook
gezien en dan is het tijd voor actie.

00:10:17.120 --> 00:10:19.880
Dus er moet een plan van aanpak komen.

00:10:19.880 --> 00:10:23.600
En op dat plan van aanpak komen uiteraard
allerlei acties om de

00:10:23.680 --> 00:10:27.360
geïdentificeerde risico's te verminderen
of te stopzetten of te mitigeren.

00:10:27.840 --> 00:10:30.520
Maar je zult zien
dat dit op dat actieplan,

00:10:30.520 --> 00:10:33.520
zeker in de eerste jaren en
dat zien we ook bij onze klanten,

00:10:33.760 --> 00:10:37.320
dat je ook heel veel bezig bent nog
met het verankeren eigenlijk van de

00:10:37.480 --> 00:10:40.480
cyclus die je hier op
het scherm ziet in je organisatie.

00:10:40.560 --> 00:10:43.440
Dus naast het aanpakken van die risico's

00:10:43.440 --> 00:10:46.360
ga je ook aan de slag
met welk beleid heb ik nodig bijvoorbeeld?

00:10:46.360 --> 00:10:46.880
Of moet ik

00:10:46.880 --> 00:10:50.680
misschien nog iets dieper de keten in om
dat stukje nog wat verder uit te pluizen?

00:10:51.080 --> 00:10:53.640
Of wil ik nog
meer weten over dat specifieke risico?

00:10:53.640 --> 00:10:57.640
Dus stap één Stap twee stap vier Die zie
je daar ook allemaal in terugkomen.

00:10:58.000 --> 00:10:59.200
En dat is natuurlijk ook
helemaal niet raar.

00:10:59.200 --> 00:11:01.560
Want dit
hoezo is niet nieuw? Dat zijn het al.

00:11:01.560 --> 00:11:04.560
Maar voor veel bedrijven
is dit toch wel een nieuw proces

00:11:04.800 --> 00:11:07.920
en het is dus goed om ook te zorgen
dat die basis straks sterk staat.

00:11:10.040 --> 00:11:12.600
We zien veel bedrijven die er nu mee aan
de gang zijn.

00:11:12.600 --> 00:11:14.200
Die hebben heel veel vragen.

00:11:14.200 --> 00:11:16.680
Voornaamste vraag is waar moet ik in
godsnaam beginnen?

00:11:16.680 --> 00:11:20.360
Maar ook wat voor type actie is dan goed
genoeg als je al die risico's straks hebt?

00:11:20.360 --> 00:11:22.840
En wat moet je dan doen? Wat wordt
er van jou verwacht?

00:11:22.840 --> 00:11:25.480
En wat als ik mijn hele keten nog niet
helemaal in beeld heb?

00:11:25.480 --> 00:11:26.880
En moet ik dan eerst nog verder gaan
zoeken?

00:11:26.880 --> 00:11:28.480
Of kan ik vast beginnen?

00:11:28.480 --> 00:11:32.680
En een veelgevraagde vraag ook is
ja, ik kan daar toch niks tegen doen?

00:11:32.680 --> 00:11:35.680
Ik ben toch niet in een positie
als bedrijf om zulke grote

00:11:35.920 --> 00:11:38.920
topics te gaan aanvechten?

00:11:39.240 --> 00:11:41.760
Gelukkig is
het antwoord daarop dat dat heus wel kan.

00:11:41.760 --> 00:11:44.760
Je kan daar zeker wat aan bijdragen
en ik hoop ook dat jullie straks

00:11:45.240 --> 00:11:47.520
op deze vragen
allemaal wat antwoorden hebben.

00:11:49.440 --> 00:11:51.120
Wat ik zou willen dat dat je als

00:11:51.120 --> 00:11:54.800
kijker ook meekrijgt van dit verhaal is
die boodschap eigenlijk.

00:11:54.920 --> 00:11:57.120
Ten eerste due diligence keten
verantwoordelijkheid.

00:11:57.120 --> 00:11:59.920
Dat doe je niet alleen en dat moet je ook
helemaal niet willen.

00:11:59.920 --> 00:12:03.320
Want het is natuurlijk veel efficiënter
als jij samen met je ketenpartners

00:12:03.880 --> 00:12:06.320
de de keten in kaart gaat brengen
en dat je samen ook

00:12:06.320 --> 00:12:09.320
acties gaat bedenken
om bepaalde problemen aan te gaan pakken.

00:12:10.000 --> 00:12:12.720
Daarnaast de ketenpartners
zijn die stakeholders

00:12:12.720 --> 00:12:14.240
natuurlijk ongelooflijk belangrijk.

00:12:14.240 --> 00:12:17.240
Dus niet alleen je leveranciers, maar ook
de mensen die effect

00:12:17.240 --> 00:12:20.240
ondervinden van die risico's of de natuur.

00:12:20.840 --> 00:12:22.960
En daarnaast een tweede boodschap hou het

00:12:22.960 --> 00:12:26.120
haalbaar, hou
het realistisch wat nu goed genoeg is.

00:12:26.120 --> 00:12:29.240
Dat zal over vijf jaar of over tien
jaar misschien niet meer goed genoeg zijn.

00:12:29.600 --> 00:12:31.920
Maar dat betekent niet dat
je nu alles perfect hoeft te hebben.

00:12:31.920 --> 00:12:35.000
Dus zorg dat je een beginpunt hebt
en werk dan iteratief.

00:12:35.000 --> 00:12:37.920
Dus zorg ook
dat je flexibel blijft in je plan.

00:12:37.920 --> 00:12:40.800
En tot slot daarmee eigenlijk begin
gewoon.

00:12:40.800 --> 00:12:43.240
En we hebben dat al veel vaker gezegd
denk ik, maar het is echt zo.

00:12:43.240 --> 00:12:45.240
Dit is
iets wat je ervaart en al die stappen.

00:12:45.240 --> 00:12:46.960
De eerste keer zal het hartstikke lastig
zijn en

00:12:46.960 --> 00:12:48.360
de tweede keer wordt
het weer wat makkelijker.

00:12:48.360 --> 00:12:53.440
Dus blijf het proberen, blijf leren
en blijf ook gaandeweg je plan aanpassen.

00:12:55.680 --> 00:12:57.840
En dan waar waar te beginnen?

00:12:57.840 --> 00:13:00.720
Dus als we nou zeiden je hebt je risico's
in kaart gebracht, of in ieder geval de

00:13:00.720 --> 00:13:04.280
belangrijkste risico's, Daar heb
je nu een geprioriteerd lijstje van.

00:13:04.960 --> 00:13:07.280
Die hoef je niet allemaal aan
te pakken, maar het is wel de bedoeling

00:13:07.280 --> 00:13:10.280
dat je er een aantal van selecteert.

00:13:10.680 --> 00:13:13.440
En dan komt meestal de vraag

00:13:13.440 --> 00:13:15.400
maar waar moet ik dan beginnen en
en wat wordt er dan

00:13:15.400 --> 00:13:18.400
precies verwacht van mij
als ik zo'n risico wil aanpakken?

00:13:18.520 --> 00:13:21.120
Nou dat dat hangt heel erg af van
de manier waarop

00:13:21.120 --> 00:13:24.120
je als bedrijf betrokken
bent bij de impact.

00:13:24.240 --> 00:13:27.720
Het kan dus zijn dat jij in je eigen
onderneming, dus in jouw fabrieken,

00:13:28.120 --> 00:13:29.880
een bepaald risico veroorzaakt.

00:13:29.880 --> 00:13:31.080
Dus in veilige,

00:13:31.080 --> 00:13:34.080
onveilige werkomstandigheden bijvoorbeeld
is een goed voorbeeld.

00:13:34.080 --> 00:13:36.040
Als er iets gebeurt of als er iets dreigt
te gebeuren,

00:13:36.040 --> 00:13:38.360
dan moet je daar natuurlijk meteen mee aan
de slag. Dat lijkt me logisch,

00:13:39.560 --> 00:13:40.560
maar het kan ook

00:13:40.560 --> 00:13:43.640
zijn dat jij bijdraagt aan
een bepaald risico.

00:13:43.760 --> 00:13:47.640
Dus jij speelt
een rol in het veroorzaken van dat risico.

00:13:48.400 --> 00:13:51.640
En wat ik veel hoor is
dat dat bedrijven denken aan

00:13:52.360 --> 00:13:55.720
dit issue dat speelt bij mijn leverancier,
dus dat is niet mijn probleem.

00:13:55.720 --> 00:13:58.640
Of het is niet mijn schuld of ik kan
er niet zo veel aan doen,

00:13:58.640 --> 00:14:01.440
maar dat is niet helemaal het geval,
dus het is goed om daar op te letten.

00:14:01.440 --> 00:14:03.160
Het is altijd goed om daar na te denken.

00:14:03.160 --> 00:14:05.480
En belangrijk welke rol kan ik daar?

00:14:05.480 --> 00:14:08.000
Heb ik daar misschien toch in
gespeeld als bedrijf?

00:14:08.000 --> 00:14:09.120
Het kan zomaar zijn dat jij

00:14:09.120 --> 00:14:12.880
hele korte lead times verwacht of toch
echt heel erg op die prijs zit te drukken

00:14:13.640 --> 00:14:16.200
en dat daardoor die leverancier
de kantjes ervan af loopt.

00:14:16.200 --> 00:14:18.760
Op het gebied
van van veiligheid bijvoorbeeld.

00:14:18.760 --> 00:14:20.240
Dus welke rol draag jij?

00:14:20.240 --> 00:14:21.720
Welke rol speel jij?

00:14:21.720 --> 00:14:23.640
Die is belangrijk om te overwegen.

00:14:23.640 --> 00:14:25.440
En welke invloed heb jij?

00:14:25.440 --> 00:14:27.040
Dat is
iets wat je heel vaak hoort van ja, ik kan

00:14:27.040 --> 00:14:30.040
er toch niks aan doen, dus laten
we maar ergens anders aan gaan werken.

00:14:30.360 --> 00:14:32.880
En wat ik doe zou ik echt vraagt is

00:14:32.880 --> 00:14:37.240
kijk wat jij toch kan doen,
Welke invloed kan jij uitoefenen en dat is

00:14:37.240 --> 00:14:40.680
ook als je helemaal rechts op dit plaatje
kijkt als er toch een direct verband is.

00:14:40.680 --> 00:14:44.640
Dus stel je hebt alles op orde, je hebt
je goed contact met je suppliers, Alle

00:14:44.640 --> 00:14:48.360
beleidsstukken zijn goed geïmplementeerd,
je overziet alle risico's,

00:14:48.800 --> 00:14:50.200
maar er kan alsnog wat gebeuren.

00:14:50.200 --> 00:14:53.440
Zeker verderop in de keten
zien we dat vaak en ook daar is het dus de

00:14:53.440 --> 00:14:58.080
bedoeling dat jij je invloed
uitoefent Om daar een verschil te maken.

00:14:59.560 --> 00:15:00.280
Stel je hebt helemaal

00:15:00.280 --> 00:15:03.280
geen invloed, dan is
jouw verantwoordelijkheid op dat vlak om

00:15:03.280 --> 00:15:06.360
toch te gaan kijken naar manieren om
die invloed te verkrijgen of

00:15:06.360 --> 00:15:09.360
uit te breiden.

00:15:10.840 --> 00:15:11.560
Wat vaak.

00:15:11.560 --> 00:15:16.160
Een uitdaging die ik vaak zie is dat die
hoge prioriteit items of die items waar je

00:15:16.200 --> 00:15:19.640
of die impact waar je misschien iets meer
of minder invloed op hebt.

00:15:19.640 --> 00:15:21.480
Die zitten verderop in die keten.

00:15:21.480 --> 00:15:23.280
Dus als je dit plaatje hier ziet,

00:15:23.280 --> 00:15:26.280
dat is een daar een elektronica keten
in dit geval.

00:15:26.640 --> 00:15:30.440
En dat onderzoek wat we daar gedaan hebben
wees uit dat die meest ernstige

00:15:30.440 --> 00:15:33.560
en die meest waarschijnlijke impact echt
helemaal bij de

00:15:34.120 --> 00:15:37.120
productie en bij het winnen van
de grondstoffen zit.

00:15:37.320 --> 00:15:40.240
En wat er dan heel belangrijk is, is
dat je bedenkt

00:15:40.240 --> 00:15:42.840
Boodschap één Dit kunnen wij niet alleen.

00:15:42.840 --> 00:15:45.680
Dus in dit geval hebben we gekeken
naar Wat zijn nou de

00:15:45.680 --> 00:15:48.720
belangrijkste of
de meest invloedrijke sector groepen

00:15:49.240 --> 00:15:51.920
die hier waar we ons bij aan
kunnen sluiten, waar we van kunnen leren,

00:15:51.920 --> 00:15:53.600
maar waar we ook aan bij kunnen dragen?

00:15:53.600 --> 00:15:57.240
En dit voorbeeldje is dan de arbiter
Responsible Business Alliance.

00:15:57.680 --> 00:16:01.320
Maar zo zie je dat er voor elke sector
eigenlijk wel passende initiatieven

00:16:01.320 --> 00:16:03.120
te vinden zijn. Vaak.

00:16:03.120 --> 00:16:06.320
Maar daarnaast kun je om invloed uit
te breiden natuurlijk ook kijken

00:16:07.000 --> 00:16:09.640
of er bepaalde netwerkorganisaties zijn of

00:16:09.640 --> 00:16:13.320
andere hulporganisaties die op
de locatie al een bepaald netwerk hebben.

00:16:14.080 --> 00:16:17.400
Je zou ook een ambassadeur kunnen
contacteren om eens te kijken hoe er in

00:16:17.400 --> 00:16:20.960
een bepaald land ver weg, wat voor wat
voor instanties daar al actief zijn.

00:16:21.520 --> 00:16:23.520
En in Nederland hebben we ook al best
wel wat.

00:16:23.520 --> 00:16:26.200
Wat, wat initiatieven
lopen naar de info convenanten.

00:16:26.200 --> 00:16:29.360
Er is ook al eerder over gesproken
natuurlijk en ik weet dat er ook allerlei

00:16:29.440 --> 00:16:32.440
communities of practice gaande zijn,

00:16:32.520 --> 00:16:36.160
dus genoeg om met een
simpele Google search contact op te nemen.

00:16:36.160 --> 00:16:39.040
Probeer het gewoon. Deze organisaties
staan daar echt voor open.

00:16:42.600 --> 00:16:43.680
Waar leidt dat dan allemaal toe?

00:16:43.680 --> 00:16:44.640
Dat is dan de vraag dus.

00:16:44.640 --> 00:16:47.400
Dus dat plan van aanpak wat wij zien.

00:16:47.400 --> 00:16:49.920
En dat is dus ook bij
de grote bedrijven, want die zijn dus ook

00:16:49.920 --> 00:16:53.640
nog hartstikke zoekende naar hoe moet dit
nou allemaal en wat werkt nou het beste?

00:16:53.960 --> 00:16:56.160
Dat geldt ook voor de kleinere bedrijven.

00:16:56.160 --> 00:16:59.160
Ik zie daar eigenlijk twee typen
activiteiten

00:16:59.160 --> 00:17:02.200
die je daar kunt ziet
verschijnen op dat plan van aanpak.

00:17:02.200 --> 00:17:06.160
En de eerste is heel logisch, dat zijn de
risico specifieke verbeter activiteiten.

00:17:06.160 --> 00:17:09.160
Dus dat laatste voorbeeldje waar er een

00:17:09.320 --> 00:17:12.800
bepaalde grondstof, een schadelijke
grondstof in het product verwerkt zat.

00:17:12.800 --> 00:17:15.240
En dat was het belangrijkste product van
het bedrijf.

00:17:15.240 --> 00:17:17.760
Dus we zijn daarmee in gesprek gegaan
met de leveranciers

00:17:17.760 --> 00:17:20.760
om te kijken
hoe kunnen we daar nou iets aan doen?

00:17:20.880 --> 00:17:22.520
En er waren verschillende uitkomsten.

00:17:22.520 --> 00:17:26.680
Enerzijds productontwerp wellicht
wat aanpassen om te zorgen dat er minder

00:17:26.680 --> 00:17:29.960
schadelijke stoffen gebruikt
worden, dat het beter recyclebaar is

00:17:30.800 --> 00:17:33.800
en ten tweede om samen te gaan
zoeken naar betere alternatieven.

00:17:33.800 --> 00:17:36.560
Op termijn dus hele leuke samenwerking.

00:17:36.560 --> 00:17:37.520
Dat merk je ook meteen en

00:17:37.520 --> 00:17:40.520
samen met het bedrijf samen met
je leveranciers in gesprek.

00:17:40.560 --> 00:17:43.560
Daar komen best
wel wat concrete activiteiten uit.

00:17:43.920 --> 00:17:46.600
Een andere leuke die ik laatst heb gezien
is dat

00:17:46.600 --> 00:17:49.960
er wat problemen waren met integriteit.

00:17:49.960 --> 00:17:51.960
Laten zeggen wat, wat corruptie,
dat soort zaken.

00:17:51.960 --> 00:17:55.120
En het bedrijf zelf had
al hele mooie integriteit learning

00:17:55.120 --> 00:17:58.240
modules binnen hun bedrijf,
dus ze hebben dat simpelweg opengesteld

00:17:58.240 --> 00:18:01.560
naar de rest van de keten om daar toch
een beginnetje aan te maken.

00:18:02.480 --> 00:18:06.000
Wat belangrijk is hier is
dat je natuurlijk duidelijke doelen stelt,

00:18:06.240 --> 00:18:09.120
dus ze staan hier allemaal wat hoog
over opgeschreven deze stappen.

00:18:09.120 --> 00:18:12.640
Maar er zit natuurlijk een plan onder en
dat plan is ook gevalideerd met de

00:18:12.640 --> 00:18:15.720
stakeholders, met de verschillende experts
die daar iets over te zeggen hebben.

00:18:16.160 --> 00:18:20.080
En met een concreet doel kun
je natuurlijk ook over tijd gaan meten.

00:18:20.480 --> 00:18:23.160
Werkt het nou of moeten we toch
nog wat van van koers veranderen?

00:18:24.640 --> 00:18:27.680
Nou, de tweede stroom activiteiten
die we zeker in de

00:18:27.680 --> 00:18:31.800
eerste paar jaar nog veel zien, die noem
ik even je eigen huis op orde krijgen.

00:18:33.480 --> 00:18:35.760
Het klinkt
misschien niet heel helder, of toch om

00:18:35.760 --> 00:18:39.440
met een beleidsstuk tegen kinderarbeid
te gaan vechten, maar als jij zelf niet

00:18:39.440 --> 00:18:39.840
eens een

00:18:39.840 --> 00:18:41.640
mensenrechtenbeleid hebt, dan is
het natuurlijk gek

00:18:41.640 --> 00:18:44.040
als jij met je vingertje
daar naar een leverancier toe komt.

00:18:44.040 --> 00:18:48.000
Dus dit soort
beleidsstukken en strategieën om gewoon

00:18:48.000 --> 00:18:51.240
met je leveranciers om te gaan, maar ook
het opleiden van je eigen mensen.

00:18:51.920 --> 00:18:53.920
Even om de tafel met juridische zaken.

00:18:53.920 --> 00:18:56.560
Wat kunnen we doen op
het gebied van contracting?

00:18:56.560 --> 00:19:00.000
Dat zijn allemaal zaken waar je zelf al
invloed over hebt en waar je echt wel een

00:19:00.360 --> 00:19:01.560
goede basis kan leggen.

00:19:01.560 --> 00:19:06.000
Eigenlijk om straks steeds meer met
specifieke risico's aan de slag te kunnen.

00:19:07.480 --> 00:19:10.320
Ik heb daar nog een wieltje rechts
icoontje neergezet

00:19:10.320 --> 00:19:15.200
en dat is om ons eraan herinneren dat
je niet het wiel opnieuw uitvinden staat.

00:19:15.280 --> 00:19:19.360
Er is al ongelooflijk veel ligt
er al de OESO richtlijn.

00:19:19.360 --> 00:19:21.480
Ik noemde ze al de de guide en
de handreiking.

00:19:21.480 --> 00:19:24.880
Er staan
zoveel voorbeelden in, ook die elektronica

00:19:25.200 --> 00:19:28.680
sector initiatieven en sector initiatieven
bij andere industrieën.

00:19:28.960 --> 00:19:32.560
Die hebben allerlei model clausules
en model beleidsstukken, dus

00:19:32.840 --> 00:19:34.200
maak daar gebruik van.

00:19:34.200 --> 00:19:37.200
Je hoeft het niet opnieuw te bedenken.

00:19:38.440 --> 00:19:41.280
En tot slot
misschien zorg dat het realistisch blijft.

00:19:41.280 --> 00:19:45.440
Ik heb hier allerlei voorbeelden
opgezet, maar je hoeft niet alles tegelijk

00:19:45.440 --> 00:19:49.320
te doen, dus zorg dat je de belangrijkste
dingen eerst doet en kijk hoe het werkt.

00:19:49.320 --> 00:19:52.320
En blijf dat dan continu verbeteren en

00:19:52.320 --> 00:19:54.720
aan toevoegen

00:19:54.720 --> 00:19:57.000
voordat we naar de afsluiting
en samenvatting gaan.

00:19:57.000 --> 00:19:57.960
Nog heel eventjes.

00:19:59.160 --> 00:20:01.440
Het kan heel verleidelijk zijn om

00:20:01.440 --> 00:20:05.080
te zeggen ach, het komt uit
dat land, daar gaan allemaal dingen mis.

00:20:05.280 --> 00:20:07.000
Laat ik
mijn leveranciers maar vragen om het

00:20:07.000 --> 00:20:09.400
vanaf nu die grondstof uit
een ander land te halen.

00:20:09.400 --> 00:20:12.360
Dus laten we dat stuk van die keten
maar gewoon uitsluiten.

00:20:12.360 --> 00:20:13.200
Dat is niet de bedoeling.

00:20:13.200 --> 00:20:15.560
Ik snap dat het verleidelijk is,
maar daarmee verplaats je het

00:20:15.560 --> 00:20:18.200
probleem natuurlijk eigenlijk, want dan
gaat er een ander bedrijf met

00:20:18.200 --> 00:20:21.240
die producten aan de haal die misschien
wat minder goede intenties heeft.

00:20:21.720 --> 00:20:24.720
Dus het is de bedoeling
dat jij samen met je ketenpartners

00:20:25.040 --> 00:20:28.360
aan de slag gaat
om daar de risico's te verminderen.

00:20:28.920 --> 00:20:30.440
En natuurlijk heeft dat een limiet.

00:20:30.440 --> 00:20:33.600
En er zijn ook hele duidelijke regels
voor vanuit de OESO dat voor het

00:20:34.160 --> 00:20:37.160
beëindigen van de betrekkingen op
een verantwoorde manier.

00:20:37.440 --> 00:20:40.960
Er zijn allemaal richtlijnen voor van wat
je in welke situatie het beste kunt doen.

00:20:41.440 --> 00:20:45.360
Maar weet de intentie moet zijn om
het eerst samen proberen te oplossen.

00:20:48.480 --> 00:20:51.120
Nou, de samenvatting doe het niet alleen.

00:20:51.120 --> 00:20:54.600
We hebben hier allerlei experts aan tafel
en allerlei contacten met

00:20:54.800 --> 00:20:57.160
organisaties die hier heel erg
bij kunnen helpen.

00:20:57.160 --> 00:20:58.560
Betrek je stakeholders,

00:20:58.560 --> 00:21:02.160
zorg dat het realistisch blijft
en kijk wat er voor jou realistisch is

00:21:02.160 --> 00:21:06.000
als bedrijf, welke verantwoordelijkheid
jij draagt en begin gewoon.

00:21:06.360 --> 00:21:09.960
Ga zorgen dat jij van start gaat
zodat je kunt beginnen met leren.

00:21:10.640 --> 00:21:13.040
En ja, toch ook nog eentje erbij dan.

00:21:13.040 --> 00:21:15.320
Je hebt echt vaak
al veel meer in huis dan je denkt.

00:21:15.320 --> 00:21:18.320
Dat zien we ook met alle bedrijven
waar wij mee werken.

00:21:18.400 --> 00:21:21.160
In het begin denken ze dat er eigenlijk
niks is en dat we helemaal vanaf nul

00:21:21.160 --> 00:21:23.040
moeten beginnen, maar dat valt echt best
wel mee.

00:21:23.040 --> 00:21:26.480
Er zijn zoveel dingen die er zijn,
Het is gewoon goed om dat samen met die

00:21:26.840 --> 00:21:30.480
in die cyclus om het dan wat
beter gestructureerd in kaart te brengen.

00:21:33.240 --> 00:21:34.440
Allerlaatste

00:21:34.440 --> 00:21:37.440
is nog best wel eventjes even
de de handreiking zelf.

00:21:37.800 --> 00:21:40.800
Als er mensen zijn die hard werken.

00:21:40.800 --> 00:21:42.080
Nou dit is echt een verademing.

00:21:42.080 --> 00:21:43.800
Dit leest het leest bijna lekker weg hoor.

00:21:43.800 --> 00:21:47.120
Het is Het is
echt een heel fijn document met allerlei

00:21:47.560 --> 00:21:50.880
cues, Frequently ask
questions, uitleg, voorbeelden erbij.

00:21:50.880 --> 00:21:53.360
Dus als je dat van
voor tot achter doorleest dan

00:21:53.360 --> 00:21:56.560
heb je ben je al een heel eind
en daarna kun je lekker verder zoeken.

00:21:56.640 --> 00:22:00.280
Er zijn allerlei sectorspecifieke guidance
die daar nog achter vandaan komen,

00:22:00.560 --> 00:22:02.000
maar ook bijvoorbeeld op de servetten

00:22:02.000 --> 00:22:05.880
website heb je allerlei voorbeelden per
onderwerp, dus per risico onderwerp.

00:22:05.880 --> 00:22:07.840
Met wat voor acties zou
je daar kunnen doen?

00:22:07.840 --> 00:22:09.160
Hoe zou je dat kunnen monitoren?

00:22:09.160 --> 00:22:12.160
Zijn er andere voorbeelden van
andere bedrijven die het toch goed doen?

00:22:12.360 --> 00:22:14.640
Dus er is echt
een schat van informatie daar.

00:22:14.640 --> 00:22:17.360
En ik zou zeggen maak daar ook
zeker gebruik van.

00:22:17.360 --> 00:22:19.680
Ja nou heel veel dank hiervoor Lara.

00:22:19.680 --> 00:22:21.120
Ik denk heel inzichtelijk.

00:22:21.120 --> 00:22:25.200
Geeft een heel helder beeld van wat stap
drie inhoudt en waar je als bedrijf

00:22:25.200 --> 00:22:29.280
allemaal aan moet denken en ook
waar je inderdaad informatie kan vinden.

00:22:29.640 --> 00:22:30.800
Dus heel veel dank daarvoor.

00:22:30.800 --> 00:22:35.200
We komen bij jou later nog terug
met vragen en aan alle deelnemers

00:22:35.760 --> 00:22:39.080
stel gerust vragen aan Lara in de Q&A dan.

00:22:39.080 --> 00:22:42.080
Uhm, dan gaan we die straks proberen
allemaal te beantwoorden.

00:22:42.280 --> 00:22:46.120
Ehm. Voordat we doorgaan
wilde ik nog één pollvraag stellen

00:22:46.640 --> 00:22:50.280
en die is wat beschouwt u
als de grootste uitdaging bij het

00:22:50.280 --> 00:22:53.840
implementeren van stap drie van
uw datasets volgens OESO richtlijnen?

00:22:54.640 --> 00:22:59.280
Of is het identificeren
van risico de leveranciers of partners?

00:22:59.800 --> 00:23:03.200
Het beoordelen van de effectiviteit van
de risicobeperking, het

00:23:03.680 --> 00:23:07.800
vergaren van betrouwbare gegevens over
partners en leveranciers

00:23:07.800 --> 00:23:11.560
of het integreren van
de data in bestaande bedrijfsprocessen?

00:23:12.880 --> 00:23:15.360
Wat denk jij even dat de uitslag zal
zijn? Wat?

00:23:15.360 --> 00:23:18.520
Wat vinden bedrijven over het algemeen
het meest uitdagend?

00:23:19.000 --> 00:23:20.120
Ja. Ik.

00:23:20.120 --> 00:23:23.800
Ik weet dat de vragen ook veel gesteld
worden over Zijn de gegevens correct?

00:23:23.800 --> 00:23:26.920
Dus ook weer een webinar volgens mij van
de SERV over geweest.

00:23:27.160 --> 00:23:29.160
Kijk die vrouw ook terug.

00:23:29.160 --> 00:23:32.560
Maar ik merk vooral van
stakeholders betrekken right holders

00:23:32.560 --> 00:23:35.560
betrekken
want die zitten vaak erg ver in de keten.

00:23:35.640 --> 00:23:38.600
Maar het is ja het zijn toch de mensen
waar het eigenlijk uiteindelijk om

00:23:38.600 --> 00:23:41.600
draait en waarom we dit allemaal doen.

00:23:41.800 --> 00:23:44.320
Dus ja, ze zet daar extra activiteiten op

00:23:44.320 --> 00:23:48.000
zodat je die vindt, die spreekt, weet wat
er speelt, want het is niet makkelijk.

00:23:48.240 --> 00:23:53.560
Ja nou we gaan kijken naar de uitslag en
je ziet inderdaad ook dat het voor het het

00:23:53.560 --> 00:23:56.560
vergaren van
de betrouwbare gegevens over partners

00:23:56.880 --> 00:23:59.600
dat daar dus de meeste meeste

00:24:01.440 --> 00:24:03.320
antwoorden naartoe zijn gegaan.

00:24:03.320 --> 00:24:06.880
Nou dan is het dus ook heel fijn dat
we straks verder spreken met Juul

00:24:06.880 --> 00:24:10.880
van de SER hierover en over
het werk wat de SER daar daarvoor doet.

00:24:11.640 --> 00:24:14.760
Maar eerst gaan
we naar meer inzichten vanuit de praktijk.

00:24:14.760 --> 00:24:17.840
Online hebben wij Sven
Dillenburg, Green Koffie

00:24:17.840 --> 00:24:21.840
Buyer en Sustainability Lead bij Ahold
Delhaize Coffee Company.

00:24:21.960 --> 00:24:24.280
Sven, welkom!

00:24:24.280 --> 00:24:26.880
Ik zie jou nog niet in beeld,
dus ik wacht even.

00:24:26.880 --> 00:24:29.880
Ja, daar ben je. Welkom Sven!

00:24:30.000 --> 00:24:34.560
Heel fijn dat je hierbij aanwezig kunt
zijn en wilt vertellen vanuit de praktijk.

00:24:34.560 --> 00:24:38.640
Want wij horen toch eigenlijk vooral ook
van bedrijven terug dat ze het heel,

00:24:38.760 --> 00:24:42.120
heel waardevol vinden om van
andere bedrijven te horen hoe

00:24:42.840 --> 00:24:45.120
zij dit soort stappen aanpakken.

00:24:45.120 --> 00:24:45.760
Maar misschien.

00:24:45.760 --> 00:24:48.920
Allereerst kun
je ons kort even iets vertellen over Ahold

00:24:48.920 --> 00:24:52.040
Delhaize Coffee Company en
wat jouw functie is binnen het bedrijf.

00:24:52.960 --> 00:24:54.880
Ja, graag! Dank je wel.

00:24:54.880 --> 00:24:55.920
Nou, mijn naam is Sven.

00:24:55.920 --> 00:24:58.760
Ik ben de inkoper bij de Coffee Company

00:24:59.720 --> 00:25:02.720
en ik ben ook verantwoordelijk
voor de duurzaamheid.

00:25:02.920 --> 00:25:06.440
We zijn het de ja je kan zeggen de koffie
fabriek van van Albert Heijn

00:25:06.840 --> 00:25:09.800
en voor Delhaize in België
en andere onderdelen van Ahold.

00:25:09.800 --> 00:25:10.360
Wij maken.

00:25:10.360 --> 00:25:13.360
We kopen
groene koffie in, dus ongebrande koffie

00:25:13.400 --> 00:25:16.640
in Afrika, in Brazilië, Vietnam
en de rest van Azië.

00:25:16.640 --> 00:25:19.640
En daar maken
wij lekkere Perla koffie van.

00:25:20.040 --> 00:25:22.200
Ja, dankjewel.

00:25:22.200 --> 00:25:27.240
En we hebben het hier in deze webinars
over do diligence volgens OESO richtlijnen

00:25:27.240 --> 00:25:32.160
en de zes stappen is dat ook hoe
jullie je MVO beleid hebben vormgegeven?

00:25:32.160 --> 00:25:34.800
Hanteer je ook dit Dit framework?

00:25:34.800 --> 00:25:35.640
Ja, absoluut.

00:25:35.640 --> 00:25:39.040
Het is wat Klara net presenteerde.

00:25:39.040 --> 00:25:42.400
Dit kan ik echt 100% onderstrepen
vanuit een heel helder verhaal.

00:25:42.400 --> 00:25:43.680
En ik dacht dat laden misschien?

00:25:43.680 --> 00:25:46.560
Ik ken Lara niet. Misschien dat ze bij
ons advies heeft gegeven.

00:25:46.560 --> 00:25:50.680
Ja, eigenlijk aardig
zo ingericht moet ik zeggen,

00:25:50.680 --> 00:25:54.360
Dus dat geeft maar weer aan dat het gewoon
een heel goed raamwerk is vanuit de OESO

00:25:55.560 --> 00:25:58.080
met logische stappen die

00:25:58.080 --> 00:26:01.680
in begin een beetje academisch klinken
en wat lastig klinken.

00:26:01.680 --> 00:26:03.720
Daar ben ik het ook helemaal mee eens.

00:26:03.720 --> 00:26:06.720
En ik kan helemaal onderstrepen
je moet ook gewoon beginnen

00:26:07.240 --> 00:26:08.760
wat je lastig gevonden is.

00:26:08.760 --> 00:26:13.560
Op een gegeven moment, de dag van
de presentatie, zagen we die die tabel

00:26:14.040 --> 00:26:18.240
met hoe ernstig is het en hoe vaak kan
je een risico tegenkomen?

00:26:18.840 --> 00:26:22.080
En als je daar heel lang op gaat
bestuderen, dan komt er nooit iets uit je

00:26:22.080 --> 00:26:24.120
handen, want er is
altijd een groot risico en

00:26:24.120 --> 00:26:27.120
altijd een grotere waarschijnlijkheid
dat het helemaal misgaat in je keten.

00:26:28.160 --> 00:26:31.160
Dan moet je pragmatisch zijn en
zeker als commercieel bedrijf.

00:26:31.720 --> 00:26:35.080
Pak er iets uit wat
je eenvoudig tegen niet al te

00:26:35.280 --> 00:26:38.520
hoge inspanning of hoge kosten
gewoon mee kan beginnen.

00:26:39.200 --> 00:26:41.840
Want het enige wat ik nog miste in
het verhaal van mevrouw Pensioen was

00:26:43.280 --> 00:26:45.520
hoe betrek je collega's?

00:26:45.520 --> 00:26:48.520
Wellicht zijn in
deze de deelnemers van deze webinar

00:26:48.840 --> 00:26:51.840
heel veel duurzaamheids
mensen betrokken, maar je zult toch ook de

00:26:52.200 --> 00:26:54.960
het management
en de commerciële mensen mee moeten

00:26:54.960 --> 00:26:57.960
krijgen om om te gaan beginnen.

00:26:58.120 --> 00:27:01.520
En dat doe je soms door
een heel pragmatisch iets uit te venten

00:27:02.480 --> 00:27:05.520
wat misschien niet het allergrootste
risico is op de grootste impact,

00:27:05.880 --> 00:27:08.880
maar wat je wel mooi als bedrijf
voor elkaar hebt gebokst.

00:27:09.480 --> 00:27:12.480
En dat zou
je bijvoorbeeld kunnen doen door

00:27:13.080 --> 00:27:15.040
het belang van kwaliteit te benadrukken.

00:27:15.040 --> 00:27:16.440
Als je weet wat er in jouw keten

00:27:16.440 --> 00:27:19.880
gebeurt, dan draagt het altijd bij aan
de kwaliteit van jouw product.

00:27:20.600 --> 00:27:22.360
Dan heb
je het al snel niet meer over risico's.

00:27:22.360 --> 00:27:25.360
Maar dan heb
je het over een productverbetering.

00:27:26.040 --> 00:27:26.640
Ja dus.

00:27:26.640 --> 00:27:30.280
Dus dat is ook wat jij noemt
dat het betrekken van je collega's.

00:27:30.280 --> 00:27:32.600
Dat is
natuurlijk ook een beetje stap één, dat we

00:27:32.600 --> 00:27:35.200
het integreren
in je, in je bedrijfsprocessen, maar is

00:27:35.200 --> 00:27:38.280
absoluut inderdaad een hele belangrijke om
iedereen mee te krijgen.

00:27:38.840 --> 00:27:41.600
En vandaag hebben
we het heel erg over stap drie.

00:27:41.600 --> 00:27:43.760
Maar we weten allemaal om aan
de slag te gaan.

00:27:43.760 --> 00:27:44.440
Moet je wel

00:27:44.440 --> 00:27:48.800
eerst dat dat, dat, dat deskresearch,
dat onderzoek in je keten hebben gedaan.

00:27:49.200 --> 00:27:49.680
Wat je zegt.

00:27:49.680 --> 00:27:50.400
Je moet er inderdaad

00:27:50.400 --> 00:27:53.800
niet alleen maar bij blijven
hangen, want je moet ook over naar actie.

00:27:54.200 --> 00:27:57.200
Maar voor jullie als bedrijf, hoe

00:27:57.600 --> 00:28:00.880
zijn jullie dus hoe heb je dat in
kaart gebracht en wat zijn jullie

00:28:01.400 --> 00:28:05.360
grootste risico's en welke hebben jullie
geprioriteerd om mee aan de slag te gaan?

00:28:06.680 --> 00:28:09.000
Ja, nou, we hebben een paar jaar
geleden al gezegd een

00:28:09.000 --> 00:28:12.280
ontbossing is een groot risico bij
ons in de keten

00:28:13.000 --> 00:28:17.080
en onze actie daarop was om
gecertificeerde koffie te kopen.

00:28:17.080 --> 00:28:20.480
In ons geval voor zo'n lijn koffie
en daarmee

00:28:21.280 --> 00:28:24.960
heb je dus bepaalde controles
dat er niet uit om borstgebied

00:28:25.120 --> 00:28:28.000
koffie kan komen.

00:28:28.000 --> 00:28:29.920
Maar dat is iets

00:28:29.920 --> 00:28:33.000
wat achteraf gezien toen niet
door maar relatief makkelijk was.

00:28:33.560 --> 00:28:36.960
En wat ik nu als voorbeeld wil geven
wat nu actueel is, is een onderwerp

00:28:36.960 --> 00:28:38.240
als leefbaar loon.

00:28:38.240 --> 00:28:40.440
Dat is het inkomen van de boeren.

00:28:40.440 --> 00:28:45.000
En het lastige daaraan is
dat we wel weten dat er in onze keten

00:28:45.800 --> 00:28:49.440
niet altijd een en
en een voldoende loon wordt uitbetaald.

00:28:50.280 --> 00:28:52.800
Maar hoe ga je nou

00:28:52.800 --> 00:28:54.600
een project maken?

00:28:54.600 --> 00:28:56.640
Zorgen dat er meer betaald wordt
terwijl je.

00:28:56.640 --> 00:29:01.480
Van één groep boeren pakken
wij duizend boeren in Rwanda in Afrika.

00:29:01.960 --> 00:29:04.120
Dat je
daar maar een deel van de koffie koopt.

00:29:04.120 --> 00:29:08.280
Je kan niet simpelweg meer gaan betalen
voor je koffie, want dan ga je maar

00:29:08.280 --> 00:29:13.200
op die hele plas koffie maar op 1%
bijvoorbeeld meer loon betalen.

00:29:13.400 --> 00:29:14.280
Dus daar kom je er niet.

00:29:15.600 --> 00:29:17.160
Dus wat we gedaan hebben

00:29:17.160 --> 00:29:21.320
we wilden iets doen in het in op het
sociaal gebied wat daar risico's liggen.

00:29:21.320 --> 00:29:24.320
Moeilijke risico's liggen en

00:29:24.320 --> 00:29:27.320
we gaan kijken naar Rwanda.

00:29:27.320 --> 00:29:29.760
Ze hebben daar een blaadje bij.

00:29:29.760 --> 00:29:30.480
Rwanda is.

00:29:30.480 --> 00:29:32.480
Hier zie je een kosten gebied in Rwanda.

00:29:32.480 --> 00:29:34.640
Je ziet dat dat geen monocultuur is.

00:29:34.640 --> 00:29:36.400
Het is een divers gewas gegroeid.

00:29:36.400 --> 00:29:39.680
Allerlei
andere gewassen tussen die koffie.

00:29:40.080 --> 00:29:43.320
Rwanda is een klein land in Afrika,
het midden van Afrika.

00:29:43.320 --> 00:29:46.320
Een hele moeilijke geschiedenis,
zoals jullie wellicht weten.

00:29:46.440 --> 00:29:49.440
Koffie is heel belangrijk
als exportproduct.

00:29:49.640 --> 00:29:52.080
Kleine boeren die dat maken

00:29:52.080 --> 00:29:53.800
en die

00:29:53.800 --> 00:29:57.120
die ja niet
niet altijd een voldoende loon hebben.

00:29:57.960 --> 00:30:00.000
Nou, wat hebben we gedaan hebben met ons?

00:30:00.000 --> 00:30:04.440
Een van onze leveranciers
en een lokale NGO in Rwanda

00:30:04.960 --> 00:30:07.960
zijn we begonnen met in kaart te brengen
Hoe hoog is dat loon nou?

00:30:08.320 --> 00:30:11.320
En wat is dat gat tot
een netto loon, een leefbaar loon?

00:30:11.760 --> 00:30:15.960
En hoe kun je daar nou een stap in maken
om dat dat gat te verkleinen?

00:30:16.440 --> 00:30:20.120
Nou, één onderdeel, één Wat we konden doen
is een project starten.

00:30:20.120 --> 00:30:21.920
Daar hebben we ook een plaatje bij.

00:30:21.920 --> 00:30:24.760
Dat heet dat gebeurt. Hier zijn.

00:30:24.760 --> 00:30:28.360
Met 750 boeren zijn we begonnen om een

00:30:28.520 --> 00:30:31.640
deel van hun koffie struik
enorm kort terug te snoeien.

00:30:32.160 --> 00:30:36.960
Stumper heet dat en over drie jaar staat
staat daar nieuwe koffie loten

00:30:37.400 --> 00:30:40.400
en dan krijg je een veel hogere
productiviteit dan dat je eerst had.

00:30:40.720 --> 00:30:44.840
Je had eigenlijk de oude koffie struiken
weg en je maakt nieuwe koffie struiken.

00:30:45.320 --> 00:30:48.320
Maar de tussenliggende tijd hebben
die boeren dus geen koffie

00:30:48.400 --> 00:30:52.600
van die struiken, want die moeten nog
groeien en dat is het inkomens gat

00:30:53.040 --> 00:30:55.880
dat wij samen
met onze partners dan gaan verkleinen.

00:30:55.880 --> 00:30:58.200
En dan heb
je het eigenlijk over niet heel veel geld.

00:30:59.960 --> 00:31:01.560
Je zou kunnen zeggen te mooi om
waar te zijn.

00:31:01.560 --> 00:31:03.080
Waarom heb je dat niet eerder gedaan?

00:31:03.080 --> 00:31:06.520
Nou, dan kom je
dus in een commerciële blokkade terecht.

00:31:07.040 --> 00:31:10.040
Want wat levert dat als bedrijf nu op?

00:31:10.160 --> 00:31:13.160
Behalve dat je ervaring op doet
met je risico's verkleinen

00:31:13.440 --> 00:31:17.280
en dat kan iets zijn wat
wat meer deelnemers moeilijk vinden,

00:31:17.720 --> 00:31:20.720
er is altijd een
reden om dit soort dingen uit te stellen,

00:31:21.080 --> 00:31:22.480
want het kost nu eenmaal geld.

00:31:22.480 --> 00:31:25.040
Het komt niet vanzelf komt
het naar je toe.

00:31:25.040 --> 00:31:28.520
En als je dat nou
met verschillende partners doet, dan

00:31:30.440 --> 00:31:34.040
is het onze ervaring dat het vooral
heel veel tijd en overredingskracht kost.

00:31:34.040 --> 00:31:37.400
Maar de werkelijke financiën, dat valt dan
nog wel weer mee.

00:31:38.040 --> 00:31:41.680
Je zult die kosten moeten nemen en
je zult moeten accepteren dat je maar voor

00:31:41.720 --> 00:31:47.040
een heel klein deel van alle risico's
die je hebt nu stappen maakt. Maar

00:31:48.320 --> 00:31:50.240
je zult toch ergens moeten beginnen.

00:31:50.240 --> 00:31:53.360
En waarom niet per se vanuit wetgeving
zijn begonnen, maar omdat

00:31:53.360 --> 00:31:56.400
we willen laten zien dat we werken aan
de kwaliteit van onze koffie.

00:31:57.160 --> 00:32:00.240
Als wij houden van onze koffie,
de allerbeste koffie in de markt brengen,

00:32:00.600 --> 00:32:03.320
dan kan dat nooit
zijn als je je keten niet goed kent,

00:32:03.320 --> 00:32:06.800
als je niet een eerlijk loon betaalt,
als je kinderarbeid accepteert, enzovoort.

00:32:07.240 --> 00:32:09.280
Het past in onze markt gedachten.

00:32:09.280 --> 00:32:10.680
En zijn wat je noemt.

00:32:10.680 --> 00:32:12.320
Je moet het samen doen met partners.

00:32:12.320 --> 00:32:14.640
Welke partners bedoel je precies?

00:32:14.640 --> 00:32:16.840
Over welke partners heb je het

00:32:16.840 --> 00:32:17.800
dan? We hebben het over Rwanda.

00:32:17.800 --> 00:32:21.840
Wij zitten zelf niet in Rwanda, dus
we hebben het met name over de handelaren.

00:32:22.120 --> 00:32:24.480
Wij die wij goed kennen en die

00:32:24.480 --> 00:32:27.680
die mensen ter plekke heeft,
die die met de boeren werkt.

00:32:27.960 --> 00:32:30.240
Dat is een sleutelrol spelen daarin.

00:32:30.240 --> 00:32:32.480
Daarnaast een lokale stichting omdat

00:32:32.480 --> 00:32:35.480
we zeker wilde zijn dat er ook een

00:32:35.480 --> 00:32:38.560
back up is van
de sociaal economische omgeving.

00:32:38.760 --> 00:32:41.240
Dus dat je niet alleen dat
commercieel bekijkt, maar er moet ook

00:32:43.200 --> 00:32:44.120
een zachte schil omheen

00:32:44.120 --> 00:32:47.120
leggen
om die checks and balances te maken.

00:32:47.320 --> 00:32:50.080
En we hebben een lokale en zo

00:32:50.080 --> 00:32:53.080
hebben we gevonden met Nederlandse roots
overigens goede partij honderd.

00:32:53.120 --> 00:32:56.120
Ik zei dat die ervaring heeft met

00:32:57.000 --> 00:32:59.120
kleine donaties aan
boeren doen, want wij kunnen

00:32:59.120 --> 00:33:02.120
dat niet en de handelaar

00:33:02.160 --> 00:33:02.640
wellicht wel.

00:33:02.640 --> 00:33:03.120
Wellicht niet.

00:33:03.120 --> 00:33:05.920
Maar wat Het levert dus in een consortium.

00:33:05.920 --> 00:33:07.680
Ja, dank.

00:33:07.680 --> 00:33:10.320
En wat zie je in de praktijk?

00:33:10.320 --> 00:33:11.040
Wat wat?

00:33:11.040 --> 00:33:13.440
Want jullie zijn nu een tijd bezig
met dit project.

00:33:13.440 --> 00:33:16.000
Hoe ja, hoe

00:33:16.000 --> 00:33:18.600
denk je dat je dit kunt gaan
opschalen? Hoe?

00:33:18.600 --> 00:33:21.600
Hoe zie je dit dit verder voor je?

00:33:22.480 --> 00:33:23.840
We hopen dat we kunnen opschalen.

00:33:23.840 --> 00:33:28.040
750 Boeren klinkt veel, maar je hebt
miljoenen koffieboeren in

00:33:28.480 --> 00:33:31.480
in de wereld
en wij in onze keten al duizenden.

00:33:32.040 --> 00:33:35.040
Dus we hopen dat te kunnen opschalen,
ook naar andere gebieden.

00:33:35.520 --> 00:33:37.960
Maar we kijken eigenlijk nog niet zo ver.

00:33:37.960 --> 00:33:41.040
We gaan dit doen, we gaan dit goed doen,
we gaan hier heel veel van leren

00:33:41.800 --> 00:33:45.520
en dan pas gaan we in dit 3-jarige project
kijken.

00:33:45.520 --> 00:33:47.160
Hoe kunnen we dit opschalen?

00:33:47.160 --> 00:33:50.680
Want het risico is als je gaat
dromen over opschalen voordat je.

00:33:52.680 --> 00:33:54.840
Werkelijk stappen aan het maken bent.

00:33:54.840 --> 00:33:57.120
Dat je
dat je er niet meer uit kan stappen.

00:33:57.120 --> 00:34:01.560
Dat je het droom in de verkeerde richting
gaat, Dat proberen we te voorkomen.

00:34:02.520 --> 00:34:04.560
Ja, en we hebben het.

00:34:04.560 --> 00:34:07.560
In deze webinars hebben
we het heel vaak over wetgeving

00:34:07.600 --> 00:34:10.600
en dat er heel veel op ondernemers afkomt.

00:34:10.920 --> 00:34:13.680
Hoe kijk jij tegen de wetgeving aan?

00:34:13.680 --> 00:34:16.000
Bijvoorbeeld een sierstrip of een CSR?

00:34:16.000 --> 00:34:17.280
Die omarm je.

00:34:17.280 --> 00:34:20.840
Het ondersteunt je bij bij
alles wat jullie doen of hoe.

00:34:21.160 --> 00:34:23.120
Ja, hoe zit.

00:34:23.120 --> 00:34:25.040
Het gaat nog wel eens te langzaam.

00:34:25.040 --> 00:34:27.360
De wetgeving dus.

00:34:27.360 --> 00:34:29.720
Een van de

00:34:29.720 --> 00:34:32.520
Kijk als de wetgeving
je drijfveer is om aan die

00:34:32.520 --> 00:34:36.760
duurzaamheid te doen en dan ben je al
te laat, dan ben je al niet goed bezig met

00:34:38.240 --> 00:34:40.080
ook de commerciële risico's in je keten.

00:34:41.280 --> 00:34:43.080
Dus je zult

00:34:43.080 --> 00:34:45.400
je zult

00:34:45.400 --> 00:34:47.400
niet alleen op
wetgeving moeten richten, je moet ook niet

00:34:47.400 --> 00:34:50.560
vooruitlopen op
de wetgeving, want dat is commercieel.

00:34:51.480 --> 00:34:54.480
Kan het gevaarlijk zijn
als die bij je merk past immers.

00:34:54.840 --> 00:34:57.160
Maar wij zouden het

00:34:57.160 --> 00:35:00.080
niet erg vinden om soms wat wat wat

00:35:00.080 --> 00:35:04.040
progressievere wetgeving te hebben omdat
we al heel veel stappen gemaakt hebben.

00:35:04.040 --> 00:35:06.880
Het zou ons eerder belonen. Het geeft
ons een competitief voordeel.

00:35:06.880 --> 00:35:11.040
Ja, dus kom maar op met die
wetgeving, mits praktisch.

00:35:11.520 --> 00:35:14.000
Ik weet dat we met ontbossing
wetgeving ook te maken hebben.

00:35:14.000 --> 00:35:17.000
De zogenaamde EU die vanuit Europa.

00:35:17.040 --> 00:35:19.800
Dat is een voorbeeld van wetgeving waar we

00:35:19.800 --> 00:35:22.800
niet zo blij mee zijn, want het is
gewoon een slechte implementatie.

00:35:23.640 --> 00:35:27.240
Maar dat er wetgeving komt op het gebied
van duurzaamheid, dat laat zich raden.

00:35:28.200 --> 00:35:30.280
En dan kun je maar beter voorbereid zijn.

00:35:30.280 --> 00:35:33.000
Maar verbind het aan
je commerciële doelen.

00:35:33.000 --> 00:35:33.840
Ja ja.

00:35:33.840 --> 00:35:36.800
Nou dat lijkt me inderdaad een
hele belangrijke

00:35:36.800 --> 00:35:39.800
take away van jou, van jouw verhaal.

00:35:39.880 --> 00:35:41.320
Verder zou je.

00:35:41.320 --> 00:35:45.560
Wat zou je nog meer willen delen met
ondernemers die nog niet zo heel ver zijn,

00:35:45.560 --> 00:35:50.600
dus die misschien nog niet zo heel erg, ja
dit, dit dit denken hebben meegekregen.

00:35:50.600 --> 00:35:53.880
Die echt nog aan
het begin staan van van doe dit.

00:35:56.520 --> 00:35:58.320
Ja, zoek

00:35:58.320 --> 00:36:01.440
believers in je in
je eigen organisatie is.

00:36:01.440 --> 00:36:04.640
Natuurlijk kun je iemand aannemen op
het gebied van duurzaamheid als expert.

00:36:04.840 --> 00:36:07.080
Dat zou een goede stap kunnen zijn.

00:36:07.080 --> 00:36:09.560
Maar vervolgens moet je die
wel laten landen.

00:36:09.560 --> 00:36:12.640
En zoek dan niet per se in
een functionele rol als die

00:36:12.640 --> 00:36:15.760
niet is in je bedrijf, maar gewoon
iemand die erin gelooft.

00:36:16.000 --> 00:36:19.640
En dat kan iemand van inkoop zijn, maar
ook van verkopen kunnen we techniek zijn.

00:36:20.040 --> 00:36:21.680
Het maakt niet zo veel uit.

00:36:21.680 --> 00:36:23.040
Je moet zorgen dat het land

00:36:24.680 --> 00:36:25.640
in, in de in

00:36:25.640 --> 00:36:28.640
de lijn en dat het niet
alleen een staffunctie is.

00:36:28.680 --> 00:36:31.760
Die kun je nodig
hebben vanuit expertise, maar als

00:36:31.760 --> 00:36:34.760
je die in een hok
ergens wegzet en die laat je

00:36:35.640 --> 00:36:37.640
beleid produceren, dan ga je er dus niet

00:36:37.640 --> 00:36:40.640
komen.

00:36:40.920 --> 00:36:43.920
Ja, nou, belangrijke les zoek
de believers dat.

00:36:44.480 --> 00:36:47.160
Dat is een mooi takeaway.

00:36:47.160 --> 00:36:48.840
Heel veel dank Sven, we komen bij jou
terug.

00:36:48.840 --> 00:36:49.880
Zo ook met vragen.

00:36:49.880 --> 00:36:52.440
We hebben al wat vragen binnengekregen,

00:36:52.440 --> 00:36:55.040
maar voordat we dat gaan doen

00:36:55.040 --> 00:36:57.600
wil ik overgaan naar jou.

00:36:57.600 --> 00:37:00.440
We hebben het vandaag
al een paar keer gehoord.

00:37:00.440 --> 00:37:04.080
Het gesprek gaan met het in gesprek gaan
met stakeholders is een heel

00:37:04.080 --> 00:37:07.920
essentieel onderdeel van de diligence en
met name ook voor stap drie.

00:37:07.920 --> 00:37:13.080
Heel belangrijk Jij bent
beleidsmedewerker MVO bij de SER en

00:37:13.760 --> 00:37:17.040
jullie hebben het project
Betekenisvolle Dialoog opgericht.

00:37:17.520 --> 00:37:19.320
Kun je ons daar wat meer over vertellen?

00:37:21.640 --> 00:37:23.480
Ja, dank je wel Viola voor de

00:37:23.480 --> 00:37:26.520
uitnodiging en heel leuk om
jullie daarin mee te nemen.

00:37:27.720 --> 00:37:30.600
Nou ja, wij zijn natuurlijk gevraagd
om te reflecteren op

00:37:30.600 --> 00:37:33.600
het betrekken van stakeholders voor stap
drie.

00:37:33.880 --> 00:37:37.200
Nou, binnen de SER werk werk ik dus aan
het project Betekenisvolle stakeholder

00:37:37.200 --> 00:37:40.320
dialoog met het doel om bedrijven
daarbij te ondersteunen.

00:37:41.120 --> 00:37:44.920
Dus wat is een dialoog,
wie zijn je stakeholders en hoe maak je

00:37:44.920 --> 00:37:46.920
deze betekenisvol?

00:37:46.920 --> 00:37:49.800
En aan de hand van
een aantal tools en achtergrondinformatie

00:37:49.800 --> 00:37:52.800
proberen we daar antwoord op op te geven.

00:37:52.840 --> 00:37:55.600
En de reden
waarom we dit doen is omdat het betrekken

00:37:55.600 --> 00:37:59.160
van je stakeholders onmisbaar is,
Dus in elke stap van de diligence

00:37:59.360 --> 00:38:03.640
je beleid ontwikkelt of risico's
analyseert of deze wilt aanpakken.

00:38:04.320 --> 00:38:06.200
Zoals in stap drie.

00:38:06.200 --> 00:38:08.960
Want door in gesprek te gaan
met je stakeholders

00:38:08.960 --> 00:38:11.040
haal je signalen en inzichten van buiten

00:38:12.000 --> 00:38:12.640
naar binnen

00:38:12.640 --> 00:38:16.280
en die die nodig zijn om keuzes te maken
qua beleid, strategie,

00:38:16.800 --> 00:38:19.800
maar dus ook qua maatregelen of doelen.

00:38:21.240 --> 00:38:24.440
En het het aanpakken van
de risico in je toeleveringsketen.

00:38:24.440 --> 00:38:26.800
Wat het vorige sprekers mooi beaamd.

00:38:26.800 --> 00:38:28.400
Dat kun je niet alleen.

00:38:28.400 --> 00:38:31.800
Daarvoor zul
je je stakeholders moeten betrekken om ook

00:38:32.040 --> 00:38:34.880
draagvlak te creëren voor je acties

00:38:34.880 --> 00:38:38.200
en samen toe
te werken naar maatregelen die passen

00:38:38.760 --> 00:38:41.280
bij de context en ook haalbaar zijn.

00:38:41.280 --> 00:38:44.920
En tegelijkertijd zorgt dat dan ook voor
legitimiteit naar de buitenwereld toe.

00:38:44.920 --> 00:38:47.920
In hoe jij dus werk maakt van beginnetjes.

00:38:48.000 --> 00:38:50.520
Maar goed, voor elke engagement of
elke betrokkenheid

00:38:50.520 --> 00:38:54.080
dialoog die je voert geldt
wel wees duidelijk over het doel.

00:38:54.280 --> 00:38:59.080
Wat verwacht je van de stakeholders
en hoe wordt informatie gebruikt?

00:38:59.080 --> 00:39:00.440
Wat ga je ermee doen?

00:39:00.440 --> 00:39:04.160
Wat ga je met inzichten resultaten doen
en wat is eigenlijk je intentie?

00:39:04.280 --> 00:39:06.320
Commitment achter de betrokkenheid.

00:39:08.960 --> 00:39:11.960
En zelf is het denk ik heel goed om

00:39:12.000 --> 00:39:16.280
om bij stap drie vooral na te gaan
van wie zijn daarin dus mijn stakeholders?

00:39:16.280 --> 00:39:18.480
Als er risico's in de keten?

00:39:18.480 --> 00:39:21.480
Wie zijn mijn stakeholders die ik
hierbij moet betrekken?

00:39:22.400 --> 00:39:25.400
En misschien wel leuk om even
een paar langs te lopen die ook al

00:39:26.000 --> 00:39:27.760
werden benoemd door de andere sprekers.

00:39:27.760 --> 00:39:30.760
Want allereerst natuurlijk je leverancier.

00:39:30.880 --> 00:39:33.880
Zij vormen namelijk ook
een belangrijk deel van de oplossing.

00:39:35.240 --> 00:39:37.440
Maar commitment speelt
hier wel een grote rol,

00:39:37.440 --> 00:39:40.240
dus het commerciële belang heeft
natuurlijk ook invloed op het commitment

00:39:40.240 --> 00:39:43.360
van de leverancier om
met jou in gesprek te gaan überhaupt.

00:39:43.440 --> 00:39:46.440
En dat risico aan te pakken.

00:39:46.720 --> 00:39:49.680
En daarbij geldt eigenlijk jarenlang ook
voor ons van een klein leveranciers

00:39:49.680 --> 00:39:52.440
bestand met wie
je stabiele langetermijnrelaties aan

00:39:52.440 --> 00:39:55.560
kunt gaan om überhaupt
de kans tot het gesprek te vergroten.

00:39:56.520 --> 00:39:56.960
Dus ken je

00:39:56.960 --> 00:40:00.120
keten, ga met elkaar in
gesprek, bouw persoonlijke relaties op.

00:40:00.800 --> 00:40:05.000
Ehm. Maar daarin speelt ook mee
de gelijkwaardigheid in de inkoop relatie.

00:40:05.000 --> 00:40:07.720
Dus ben jij leg je alleen eisen op tafel?

00:40:07.720 --> 00:40:12.000
Of nou ja, draag je risico aanwezig
dit Dit moet opgelost worden

00:40:12.600 --> 00:40:17.000
Of ondersteun je de leverancier ook bij
en kijk je ook naar je invloed?

00:40:17.760 --> 00:40:20.760
Dus help de leverancier te begrijpen
waarom je een bepaald

00:40:22.080 --> 00:40:24.480
risico bespreekbaar wilt maken
en wilt aanpakken.

00:40:24.480 --> 00:40:27.360
Dat het ook in hun belang is.

00:40:27.360 --> 00:40:30.160
Dat doe je dus niet door zaken op
te leggen of door te drukken,

00:40:30.160 --> 00:40:33.160
maar echt open te staan
voor het perspectief van de stakeholder.

00:40:33.960 --> 00:40:36.480
Dus wees nieuwsgierig, luister aandachtig.

00:40:36.480 --> 00:40:39.240
Nou ja, laten we zeggen
dialogische aspecten mee

00:40:39.240 --> 00:40:42.240
te nemen
in je betrokkenheid van stakeholders.

00:40:43.680 --> 00:40:45.320
Ehm. En daarbij is

00:40:45.320 --> 00:40:49.080
het denk ik ook goed om
jezelf de vraag te stellen of de persoon

00:40:49.080 --> 00:40:52.440
van de stakeholder met wie je spreekt dat
de stakeholder heeft zien als één ding.

00:40:52.440 --> 00:40:55.440
Maar ja, met wie van die stakeholder ga
je dan in gesprek

00:40:56.480 --> 00:40:58.200
of die ook bijvoorbeeld beslissingsbevoegd
is op

00:40:58.200 --> 00:41:01.200
het moment dat
je over een aanpak wilt besluiten,

00:41:01.360 --> 00:41:04.280
Maar ook of hij of zij
wel het juiste perspectief kunnen geven

00:41:04.280 --> 00:41:05.840
waar jij naar op zoek bent.

00:41:05.840 --> 00:41:08.840
En dus denk aan
de kennis, ervaring, achtergrond.

00:41:09.000 --> 00:41:11.480
En dat brengt me wel op
een belangrijk punt, namelijk dat het

00:41:11.480 --> 00:41:14.320
het betrekken van de stakeholders
waar het eigenlijk om draait.

00:41:14.320 --> 00:41:15.880
En dat werd al eerder gezegd.

00:41:15.880 --> 00:41:20.320
Dus dat je ook echt kijkt naar die
stakeholder waar je dus impact op hebt.

00:41:20.320 --> 00:41:24.680
Dus de rechthebbende zou moeten zeggen
zoals die werkende in de fabriek,

00:41:26.240 --> 00:41:27.240
want ja, dat trek je niet,

00:41:27.240 --> 00:41:30.240
dan kun je misschien acties gaan
ondernemen die

00:41:31.040 --> 00:41:33.720
die het risico helemaal niet aanpakken of
misschien zelfs erger maken.

00:41:33.720 --> 00:41:36.640
Dus het is een
heel relevant stakeholder om te betrekken.

00:41:36.640 --> 00:41:37.800
Maar goed, dat is lastig.

00:41:37.800 --> 00:41:40.760
Dus dat is wat we ook al hebben gezien

00:41:40.760 --> 00:41:42.800
en lastig om daarmee in contact te komen.

00:41:42.800 --> 00:41:44.920
Er zijn
natuurlijk allerlei manieren voor je

00:41:44.920 --> 00:41:48.360
klachten, mechanismen, nieuws,
betrouwbare digitale tools.

00:41:48.480 --> 00:41:50.880
Het kan onderdeel zijn van een audit.

00:41:50.880 --> 00:41:53.320
Maar goed, daar kleven vaak
wel voorwaarden en ook wel

00:41:53.320 --> 00:41:54.240
voor en nadelen aan.

00:41:54.240 --> 00:41:57.080
Dus goed om
dat van tevoren inzichtelijk te hebben.

00:41:57.080 --> 00:42:00.440
En wat ik je wel mee wil geven is
dat de meest directe vorm van contact dus

00:42:01.080 --> 00:42:04.640
ook via organisaties kan
zijn die werken in de keten.

00:42:04.640 --> 00:42:07.680
Vertegenwoordigers zoals vakbonden
en als die niet

00:42:07.680 --> 00:42:11.280
aanwezig zijn bijvoorbeeld
NGO's of lokale organisaties.

00:42:11.280 --> 00:42:15.480
Zoals net ook vertaald alles wat gezegd
wordt tussen de partners in dit gebied

00:42:16.560 --> 00:42:17.520
om mee samen te werken.

00:42:17.520 --> 00:42:20.520
Maar ook om
het perspectief te vertegenwoordigen.

00:42:20.640 --> 00:42:23.400
Ehm. En daarbij is het wel goed om

00:42:23.400 --> 00:42:26.840
te beseffen dat samenwerking
niet vanzelfsprekend is.

00:42:26.840 --> 00:42:27.680
Want hier ook.

00:42:27.680 --> 00:42:31.120
Net zoals bij je leverancier geldt wel
het stukje van commitment dat je intenties

00:42:31.800 --> 00:42:32.640
oprecht moeten zijn.

00:42:32.640 --> 00:42:35.640
Het is niet zomaar een gebruiken
van quick fixes,

00:42:36.960 --> 00:42:39.960
maar wel echt werken aan
langetermijn oplossingen.

00:42:40.080 --> 00:42:41.040
En betrokkenheid.

00:42:41.040 --> 00:42:44.440
Van senior management bijvoorbeeld is
daar wel 111

00:42:45.000 --> 00:42:48.000
belangrijke factor of een indicator voor?

00:42:48.120 --> 00:42:51.720
Ehm, ja, en ik denk misschien
als we het hebben over stakeholders.

00:42:51.720 --> 00:42:54.720
De laatste groep die net ook
al wel werd genoemd, is

00:42:55.200 --> 00:42:58.000
zoek dus niet alleen de samenwerking op
met maatschappelijke organisaties,

00:42:58.000 --> 00:43:01.680
maar ook met
je conculega's of met andere bedrijven.

00:43:01.680 --> 00:43:05.880
En draag een gezamenlijke boodschap
uit, want dat vergroot niet alleen

00:43:05.880 --> 00:43:10.320
de efficiëntie, het betrekken van
stakeholders, maar ook de effectiviteit.

00:43:10.400 --> 00:43:12.240
Je kunt niet makkelijk.

00:43:12.240 --> 00:43:15.240
Het is vaak niet mogelijk om in
je eentje risico's op te lossen.

00:43:15.720 --> 00:43:17.720
Dus kijk
bijvoorbeeld eens op een supply hub

00:43:19.200 --> 00:43:20.080
om te kijken welke

00:43:20.080 --> 00:43:23.400
andere bedrijven inkopen
bij een kleine productielocatie.

00:43:23.880 --> 00:43:25.360
Of het onderdeel inderdaad van
een logistiek

00:43:25.360 --> 00:43:28.480
communicatief,
zodat je het samen ook kunt aanpakken.

00:43:30.600 --> 00:43:32.480
Dankzij de

00:43:32.480 --> 00:43:35.120
heel, heel praktisch ook inderdaad.

00:43:35.120 --> 00:43:38.280
Waar je dan informatie kan vinden, is
ook bij jullie op de

00:43:38.280 --> 00:43:41.480
site meer informatie te vinden over
hetgeen jij net hebt verteld

00:43:43.440 --> 00:43:44.480
zeker? Ja dus.

00:43:44.480 --> 00:43:48.240
We hebben een
hele website online staan binnen de SER.

00:43:48.240 --> 00:43:48.760
Als je zoekt op

00:43:48.760 --> 00:43:52.640
betekenisvolle dialoog stakeholder dialoog
kom je op mijn website uit

00:43:53.400 --> 00:43:55.720
en daar staan diverse tools die je
dus kunt

00:43:55.720 --> 00:43:58.720
gebruiken op het moment dat
jij stakeholders wilt betrekken, daar een

00:43:59.160 --> 00:44:02.320
plan bij wilt maken, dan hebben
we daar een plan van aanpak staan.

00:44:02.320 --> 00:44:06.320
Stappenplan dat je kunt doorlopen
om om je plan te maken.

00:44:07.120 --> 00:44:08.880
En daar staat uit vind je ook
wel leuk om te stellen.

00:44:08.880 --> 00:44:12.240
Staat ook een self-assessment
die je kunt invullen waarin je

00:44:13.280 --> 00:44:15.360
eigenlijk in het gedachtegoed dat mee
wordt genomen je ook

00:44:15.360 --> 00:44:18.400
meteen een adviesrapport krijgt
waarin je kunt zien aan

00:44:18.400 --> 00:44:21.400
welke elementen van zeg
maar betekenisvolle stakeholders willen.

00:44:22.680 --> 00:44:24.600
Ja, begrijp
ik al of heb ik al in de smiezen?

00:44:24.600 --> 00:44:28.440
En waar moet ik wel de focus op leggen
dat ik hiermee aan de slag gaan?

00:44:29.200 --> 00:44:30.600
Dankjewel!

00:44:30.600 --> 00:44:33.120
Dan is dat goed te vinden voor iedereen.

00:44:33.120 --> 00:44:35.800
Dan gaan we nu over naar de vragen.

00:44:35.800 --> 00:44:38.800
Nou, ik heb
een vraag voor jou binnengekregen

00:44:39.120 --> 00:44:43.080
en dat is is een code of conduct
een goede mitigerende maatregelen?

00:44:44.280 --> 00:44:46.640
Maar een klein beetje laten zien
natuurlijk.

00:44:46.640 --> 00:44:51.080
Dus je had dat de slide met
de risico specifieke maatregelen,

00:44:51.080 --> 00:44:54.840
maar ook de krijg
je eigen huis in orde maatregelen.

00:44:55.320 --> 00:44:59.040
En de manier waarop ik het zie is
dat een code of conduct dus een heel goed

00:44:59.200 --> 00:45:02.840
begin is om eigenlijk te communiceren
wat jouw waarden zijn als

00:45:02.840 --> 00:45:06.560
bedrijf, maar ook wat jouw verwachting kan
zijn naar je ketenpartners toe.

00:45:07.080 --> 00:45:09.680
En ik denk dat dat net ook
even werd genoemd.

00:45:09.680 --> 00:45:13.200
Het moet wel twee richtingsverkeer zijn,
dus ik vind het ook wel mooi dat er soms

00:45:13.440 --> 00:45:16.560
over een tweeledig of
tweezijdige streep wordt gepraat.

00:45:17.280 --> 00:45:17.680
Ze kunnen.

00:45:17.680 --> 00:45:20.680
Je kan daar ook in communiceren wat er van
jou verwacht kan worden als bedrijf.

00:45:21.040 --> 00:45:23.080
Dus een heel mooi begin.

00:45:23.080 --> 00:45:26.560
Maar een handtekening onder een
code of conduct is natuurlijk niet genoeg.

00:45:26.880 --> 00:45:29.160
Je wil natuurlijk zeker weten dat dat ook

00:45:29.160 --> 00:45:32.040
doorwerkt in de keten
zoals jij hoopt dat het zal gaan.

00:45:32.040 --> 00:45:35.640
En daar zullen ongetwijfeld
uiteindelijk nog andere activiteiten

00:45:35.640 --> 00:45:37.040
achter vandaan komen. Ja

00:45:38.880 --> 00:45:41.080
Sven, een vraag voor jou

00:45:41.080 --> 00:45:45.600
en hoe kunnen we kosteneffectief risico's
mitigeren?

00:45:45.600 --> 00:45:48.600
Vooral als
we waar hele beperkte middelen hebben?

00:45:52.320 --> 00:45:53.600
Kosteneffectief?

00:45:53.600 --> 00:45:55.120
Ja, ja.

00:45:55.120 --> 00:45:56.040
Ja. Dus ik, ik.

00:45:56.040 --> 00:45:59.040
Ik ga er uit dat het van
een klein bedrijf komt

00:45:59.040 --> 00:46:02.040
met misschien niet een uh
een heel groot budget.

00:46:02.160 --> 00:46:04.920
De kosten zijn altijd beperkend.

00:46:04.920 --> 00:46:06.840
Altijd.

00:46:06.840 --> 00:46:07.200
Het is.

00:46:07.200 --> 00:46:10.200
Dat is niet alleen op dit onderwerp, dus

00:46:10.200 --> 00:46:12.960
je zult toch moeten identificeren.

00:46:12.960 --> 00:46:16.840
Waar liggen mijn ambities en en wat ga ik
daaraan doen?

00:46:16.840 --> 00:46:17.680
En dan slim zijn.

00:46:17.680 --> 00:46:20.680
En dat dat gaat als ondernemer
natuurlijk op elk gebied,

00:46:21.360 --> 00:46:22.920
dus ik kan daar niet een uh.

00:46:22.920 --> 00:46:24.240
Het is een vrij algemene vraag.

00:46:24.240 --> 00:46:27.240
Eigenlijk.

00:46:27.560 --> 00:46:29.960
Ehm, nou, dan gaan we door naar naar Eva.

00:46:29.960 --> 00:46:34.160
Voor een andere vraag Zijn er
specifieke programma's of beleid gericht

00:46:34.160 --> 00:46:38.160
op het aanpakken
van systematische systemische problemen

00:46:38.160 --> 00:46:41.160
in de sector, zoals kinderarbeid
of milieuvervuiling?

00:46:41.880 --> 00:46:42.960
Die zijn er zeker.

00:46:42.960 --> 00:46:45.040
We hebben
natuurlijk eerst het FBK programma gehad.

00:46:45.040 --> 00:46:48.120
Dat is helaas wel gestopt, maar nu hebben
we speciaal daarvoor in

00:46:48.120 --> 00:46:51.120
de plaats iets meer financierings
programma.

00:46:51.360 --> 00:46:54.360
Maar ik weet ook
dat Ida bijvoorbeeld programma's heeft.

00:46:55.600 --> 00:46:58.440
GPM zit heel erg op de mineralen.

00:46:58.440 --> 00:47:00.960
Er zijn community Praktisch werd al

00:47:00.960 --> 00:47:04.960
genoemd van MVO Nederland die ook echt
een bepaald thema aanpakken en

00:47:05.080 --> 00:47:09.800
global Compact heeft heel veel trainingen
en advies dus er is echt heel veel.

00:47:09.880 --> 00:47:14.800
Ga het wiel niet uitvinden zeg ik ook
inderdaad en kijk wat er is.

00:47:14.800 --> 00:47:17.480
En ja, wij kunnen daar ook
in natuurlijk in helpen.

00:47:17.480 --> 00:47:20.040
Van geef even, stuur een mailtje
als je speciale vragen

00:47:20.040 --> 00:47:21.880
hebt dan kunnen we ook kijken
wat er al is.

00:47:21.880 --> 00:47:24.600
Dat kan ik voor Woutje ook
wel eens met klanten

00:47:24.600 --> 00:47:27.600
contact opgenomen
en dan samen gepresenteerd.

00:47:27.600 --> 00:47:29.040
Dit is waar we staan.

00:47:29.040 --> 00:47:29.600
Hoe nu verder?

00:47:29.600 --> 00:47:30.280
Hebben jullie tips?

00:47:30.280 --> 00:47:33.280
Ken je nog mensen, netwerken of
organisaties die we kunnen benaderen?

00:47:33.600 --> 00:47:36.600
Is dat dat echt goed?

00:47:37.240 --> 00:47:40.240
Ehm Sven, Nog een vraag voor jou

00:47:40.640 --> 00:47:44.920
Kunnen we risicobeheer
inzetten als concurrentievoordeel?

00:47:47.640 --> 00:47:50.640
Ja zeker.

00:47:50.640 --> 00:47:52.560
Ook jouw klant willen een

00:47:52.560 --> 00:47:55.800
stabiele leveranciers keten, dus daar ben
je onderdeel van.

00:47:56.480 --> 00:48:00.080
Dus wij moeten ook aan
onze klanten laten zien dat wij

00:48:01.760 --> 00:48:04.800
zelf stabiel zijn en
daarmee stabiele leveranciers hebben.

00:48:05.000 --> 00:48:08.000
En daar horen dus risico's niet bij.

00:48:08.800 --> 00:48:10.440
Dus dat kun je absoluut ons.

00:48:10.440 --> 00:48:12.840
Kijk, ik had
het voorbeeld al dat wij al onze koffie

00:48:12.840 --> 00:48:15.840
gecertificeerd inkopen als Rainforest
Alliance.

00:48:15.960 --> 00:48:18.000
Dat heeft de meerprijs, dat klopt.

00:48:18.000 --> 00:48:21.000
Maar onze klanten die waarderen
dat allemaal.

00:48:21.560 --> 00:48:24.040
Het zijn ook type klanten die wij
hiermee niet kunnen bereiken,

00:48:24.040 --> 00:48:25.680
want die interesseert dat niet.

00:48:25.680 --> 00:48:27.640
En daar

00:48:27.640 --> 00:48:31.200
daar die willen zijn niet bereid
om die die meerprijs te betalen.

00:48:31.960 --> 00:48:34.960
Dus het is afhankelijk
welk segment je bent om daar

00:48:35.680 --> 00:48:38.400
een investering te maken
en dat commercieel

00:48:38.400 --> 00:48:41.400
uit te. Het.

00:48:41.400 --> 00:48:43.240
Te vullen eventueel?

00:48:44.440 --> 00:48:46.800
Ik denk ook na gezien de wetgeving.

00:48:46.800 --> 00:48:49.800
Het gaat niet snel genoeg, maar bij
sommigen gaat het wel snel.

00:48:51.240 --> 00:48:53.640
Ik denk dat steeds meer bedrijven door

00:48:53.640 --> 00:48:57.120
wetgeving willen dat hun
ketens op orde zijn.

00:48:57.120 --> 00:49:00.960
En ook als je een kleiner bedrijf hebben
zal jij vragen daarover krijgen.

00:49:00.960 --> 00:49:04.920
Dus ik denk als je nu langzaam stappen
zet kan je de investering

00:49:04.920 --> 00:49:08.120
over meer jaren verdelen dan als je straks
voor het blok wordt gezet.

00:49:08.120 --> 00:49:09.120
Als we heel eerlijk zijn.

00:49:09.120 --> 00:49:12.240
Dus ik zou inderdaad nu beginnen, want dan
kan je het rustig op.

00:49:12.280 --> 00:49:14.560
Nou ja,

00:49:14.560 --> 00:49:17.160
daarna nog een vraag voor jou hoe trainen
we onze

00:49:17.160 --> 00:49:21.120
medewerkers om risico's te identificeren
en te mitigeren?

00:49:23.200 --> 00:49:26.200
Nou, ik denk dat wat Sven net al aanhaalde

00:49:26.840 --> 00:49:30.040
het is best wel lastig om je
medewerkers mee te krijgen.

00:49:30.040 --> 00:49:33.360
Je hebt altijd een duurzaamheids afdeling
of mensen binnen bepaalde afdelingen

00:49:33.360 --> 00:49:36.120
die aan duurzaamheid doen. Die zijn
enthousiast, Die weten vaak ook al veel.

00:49:37.440 --> 00:49:38.600
De rest kun je natuurlijk

00:49:38.600 --> 00:49:42.120
trainen door alle trainings
mogelijkheden die er zijn online, offline.

00:49:42.560 --> 00:49:45.120
Maar de beste training is om
het zelf te gaan doen.

00:49:45.120 --> 00:49:46.120
Dus als jij.

00:49:46.120 --> 00:49:48.840
We hebben wel eens met een inkoopafdeling
van een groot bedrijf gewerkt

00:49:48.840 --> 00:49:52.120
en die die werden beoordeeld qua prijs
en kwaliteit, dus die krijgen we maar

00:49:52.120 --> 00:49:56.640
niet mee want dat is gewoon lastig
als dat niet jouw Jo je echte doel is.

00:49:56.640 --> 00:50:00.240
Dus pas toen wij
het voor elkaar kregen dat de mensen die

00:50:00.840 --> 00:50:04.720
die beoordelingscriteria instellen
dus echt de board, het management

00:50:05.240 --> 00:50:08.920
zien wat er echt gebeurt in een sessie
met een supplier, met een leverancier

00:50:08.920 --> 00:50:13.480
of met met zelfs de daadwerkelijke
rechthebbende of de perfecte stakeholders.

00:50:13.480 --> 00:50:15.760
Dus in een interview met iemand die

00:50:15.760 --> 00:50:18.200
in de problemen
is gekomen, dan passeer je die knop.

00:50:18.200 --> 00:50:20.640
Omgaan
dus echt het contact met die stakeholders.

00:50:20.640 --> 00:50:23.320
Dat helpt heel erg
om te ervaren. Of nee, dit is dit is echt.

00:50:23.320 --> 00:50:26.480
Dit is geen ver van mijn bed show of een
of ander cirkeltje op een op een papier.

00:50:26.920 --> 00:50:30.000
Dit is dit zijn echte mensen of
echte natuur en er gebeuren echt dingen.

00:50:30.600 --> 00:50:33.840
En als het gaat leven dan gaan
mensen er ook zelf mee aan de slag.

00:50:33.840 --> 00:50:37.400
En als je dan bijvoorbeeld MVO risico
checker is gaan bekijken om te kijken

00:50:37.680 --> 00:50:40.680
als ik mijn bedrijfsactiviteiten
zo invoer, wat komt er allemaal uit,

00:50:41.040 --> 00:50:43.640
dan kun
je dat een plekje geven en dan kun je daar

00:50:43.640 --> 00:50:48.160
echt die motivatie om om jezelf eigenlijk
te blijven onderwijzen uittrekken. Ja,

00:50:49.200 --> 00:50:49.720
en hebben we

00:50:49.720 --> 00:50:52.720
een volgende vraag die hier eigenlijk wel
mooi op aansluit voor jou?

00:50:53.280 --> 00:50:54.240
Hoe beïnvloeden

00:50:54.240 --> 00:50:58.400
we leveranciers die niet direct met ons
willen samenwerken aan verbeteringen?

00:50:58.520 --> 00:51:00.960
Hoe ga je daar mee om?

00:51:00.960 --> 00:51:03.960
Ja, dat is een goede goeie vraag.

00:51:04.360 --> 00:51:07.800
Ik denk dat dat de kern dus ligt op wat ik
eigenlijk ook al zei.

00:51:07.800 --> 00:51:11.240
Dat je dus niet direct alle eisen op tafel
legt, maar ook echt wilt

00:51:11.720 --> 00:51:16.080
de leverancier een plek wil geven, ruimte
wil bieden om ook te begrijpen

00:51:17.160 --> 00:51:19.200
waarom je een bepaald risico wil
bespreken of

00:51:19.200 --> 00:51:22.640
aanpakken en dat het ook in hun belang is
om dat om dat te doen.

00:51:22.640 --> 00:51:24.560
Dat jij je leverancier
daarbij wilt helpen.

00:51:24.560 --> 00:51:27.560
Dus echt die samenwerking opzoeken.

00:51:29.080 --> 00:51:31.200
En ja, nieuwsgierigheid is dan
wel een heel een heel

00:51:31.200 --> 00:51:35.160
relevante aspect van als je dat gesprek
dus dus aan gaat.

00:51:35.680 --> 00:51:39.200
Maar ook heel praktische dingen
als vermijd jargon bijvoorbeeld

00:51:39.200 --> 00:51:42.200
weet je maakt het, maak
het relaties weerbaar, maak het niet

00:51:42.200 --> 00:51:46.320
te moeilijk of dat is echt
begrijpen waarom je dit wilt doen.

00:51:47.640 --> 00:51:48.640
Misschien vanuit een dialoog

00:51:48.640 --> 00:51:51.640
hoek, dus het is
wel interessant om eens te kijken van

00:51:52.480 --> 00:51:54.360
als je het gesprek dan daarover aangaat.

00:51:54.360 --> 00:51:59.920
Onderzoek vanuit ervaringen en belangen
en wensen en ziet de behoefte

00:51:59.920 --> 00:52:03.520
en niet zozeer op basis van eisen of een
mening of een standpunt of een verwijt.

00:52:03.520 --> 00:52:05.160
Maar ga echt

00:52:05.160 --> 00:52:08.160
proberen
die connectie te zoeken en onderzoek ook

00:52:09.000 --> 00:52:12.000
daarmee waar de weerstand zit
om hierop samen te werken.

00:52:12.000 --> 00:52:15.000
Soms kan het ook zijn, bijvoorbeeld

00:52:15.200 --> 00:52:18.200
dat jij al met bepaalde partners
samenwerkt

00:52:18.280 --> 00:52:19.720
waar bijvoorbeeld weerstand zit.

00:52:19.720 --> 00:52:21.600
Nou, probeer dat te ontdekken.

00:52:21.600 --> 00:52:24.360
Gaat natuurlijk voorzichtig mee om,

00:52:24.360 --> 00:52:26.760
maar jij speelt dan
daar als bedrijf ook een rol in

00:52:26.760 --> 00:52:30.560
om bijvoorbeeld legitimiteit te geven
aan die partij met wie je samenwerkt.

00:52:30.560 --> 00:52:33.840
Dus daar heb je als
bedrijf zelf een rol te spelen. Maar

00:52:34.840 --> 00:52:35.680
negeer het niet.

00:52:35.680 --> 00:52:37.680
Maak het juist bespreekbaar zou ik zeggen.

00:52:37.680 --> 00:52:40.560
En waar het niet helpt ja, dat is
natuurlijk

00:52:40.560 --> 00:52:42.080
wat er net ook al werd gezegd.

00:52:42.080 --> 00:52:46.560
Dat The Last Resort is, is
een responsible exit strategie.

00:52:46.560 --> 00:52:49.560
Maar goed, voordat je daar überhaupt aan
denkt

00:52:50.160 --> 00:52:52.920
kun je wel je netwerk inzetten

00:52:52.920 --> 00:52:54.040
of op vergroten.

00:52:54.040 --> 00:52:55.640
Door dus die samenwerking met anderen

00:52:55.640 --> 00:52:57.680
op te zoeken
en daarmee wel de druk op te voeren.

00:52:57.680 --> 00:53:02.520
Als er echt gewoon de deur wordt dicht,
ouders er geen ruimte is voor een gesprek.

00:53:02.880 --> 00:53:04.640
Maar goed, dat is Last Resort in die zin.

00:53:04.640 --> 00:53:06.400
Werk vooral eerst aan
die persoonlijke relatie.

00:53:06.400 --> 00:53:12.040
Ook op informeel zou ik zeggen ja, een
samenwerking kan ook met een andere klant.

00:53:12.040 --> 00:53:14.640
Van die leverancier
weet je van verschillende kanten.

00:53:14.640 --> 00:53:15.560
De leverancier bewerkt.

00:53:16.840 --> 00:53:18.240
Ja, en misschien.

00:53:18.240 --> 00:53:18.880
Klinkt dat ook.

00:53:18.880 --> 00:53:19.920
Nog een beetje aan.

00:53:19.920 --> 00:53:22.120
Het kost de vraag die net gesteld werd.

00:53:22.120 --> 00:53:25.120
Dus ja, als je het collectief doet,
dan kunt u dingen ook

00:53:25.360 --> 00:53:28.360
ook delen en je maakt het dus niet alleen

00:53:29.040 --> 00:53:32.600
effectiever omdat je het samen aanpakt,
maar ook in die zin efficiënter.

00:53:32.600 --> 00:53:33.720
En dan ook de

00:53:33.720 --> 00:53:36.960
eh, nou ja, dat niet één bedrijf met een
eentje bijvoorbeeld aan tafel

00:53:37.000 --> 00:53:38.400
zit, maar het samen doet.

00:53:38.400 --> 00:53:41.600
Ja, dan heb
je maak je ook efficiëntieslag met elkaar.

00:53:41.720 --> 00:53:45.080
Ja, ik heb nog een vraag voor Sven.

00:53:45.800 --> 00:53:49.360
Hij haalt terecht
aan dat hij niet in Rwanda aanwezig is.

00:53:50.000 --> 00:53:54.120
Ziet hij een rol voor de
Nederlandse ambassade om hem bij te staan

00:53:54.120 --> 00:53:54.920
in dat proces?

00:53:54.920 --> 00:53:57.960
Vanuit hun kennis over lokale context
en stakeholders?

00:53:58.440 --> 00:53:59.760
Dus hoe zie jij die samenwerking?

00:53:59.760 --> 00:54:02.560
Werken jullie samen met
de ambassade en en en zo ja, wat?

00:54:02.560 --> 00:54:03.400
Wat brengt dat jullie?

00:54:05.760 --> 00:54:06.200
Daar werk

00:54:06.200 --> 00:54:10.800
op dit moment niet samen met de ambassade,
maar als het nodig zou zijn om

00:54:10.800 --> 00:54:15.120
deuren te openen of relaties op te doen,
dan zouden we zeker wel contact opnemen.

00:54:15.120 --> 00:54:19.360
Ja, maar ik heb zelf een voorkeur om
het via de de commerciële lijn te doen.

00:54:19.800 --> 00:54:22.800
Wat je daar doet heb je toch meer

00:54:22.800 --> 00:54:26.120
meer betere hefbomen om daar de boel in
beweging te krijgen.

00:54:26.560 --> 00:54:30.000
Ja, maar ingebed in het zegt veel terecht
in de in de stakeholder

00:54:30.280 --> 00:54:33.280
omgeving omgevingen dat het een

00:54:33.280 --> 00:54:34.760
meerdere disciplines aanwezig

00:54:34.760 --> 00:54:37.760
zijn om
de twee landen immers die te kennen.

00:54:37.800 --> 00:54:40.720
En en de ambassade heeft natuurlijk een uh
een uh een

00:54:40.720 --> 00:54:44.760
heel netwerk waar je eventueel goed
gebruik van zou kunnen maken.

00:54:44.760 --> 00:54:48.360
Dus wellicht is het een uh
een iets nog voor jou in de toekomst?

00:54:48.720 --> 00:54:51.240
En ik heb
nog een andere vraag voor jou ook zwemmen.

00:54:51.240 --> 00:54:54.840
Dat gaat over de overstap van
koffie van Rainforest Alliance.

00:54:55.240 --> 00:54:58.280
Dat betekent ook
dat je bepaalde groepen dus niet meer

00:54:59.480 --> 00:55:00.840
in je keten hebt.

00:55:00.840 --> 00:55:03.000
We hebben het hier
natuurlijk heel veel over gehad.

00:55:03.000 --> 00:55:04.960
Over dat verbetertraject, het gesprek

00:55:04.960 --> 00:55:08.280
aangaan, het juist niet weg
gaan worden, teugel netwerk zeggen.

00:55:08.720 --> 00:55:09.760
Dus hoe zie je dat?

00:55:09.760 --> 00:55:12.760
Dat je natuurlijk wel
duidelijk kiest voor een bepaalde groep.

00:55:13.880 --> 00:55:16.880
Ja, nou dat dat is, dat is
een terechte discussie.

00:55:17.040 --> 00:55:19.560
Certificering sluit inderdaad ook

00:55:19.560 --> 00:55:22.440
boeren en uit.

00:55:22.440 --> 00:55:25.640
Ik heb er lang over nagedacht of ik dat
ethisch oké vindt, maar ik denk het wel.

00:55:25.680 --> 00:55:28.120
Kijk, niet iedereen is een goede boer.

00:55:28.120 --> 00:55:30.720
Dan kun
je wel proberen daar te gaan werken om

00:55:30.720 --> 00:55:33.720
betere boeren van te maken. Maar

00:55:34.040 --> 00:55:36.280
er zijn veel kleine boeren.

00:55:36.280 --> 00:55:38.840
Dat zijn gewoon geen goede koffieboeren

00:55:38.840 --> 00:55:41.400
en moeten je een koffieboer blijven.

00:55:41.400 --> 00:55:44.400
Vinden wij dat dan of is dat dan?

00:55:45.960 --> 00:55:46.880
Het is zoals het is.

00:55:46.880 --> 00:55:50.920
We gaan investeren in degene die wel
een goede koffieboer kunnen zijn

00:55:52.120 --> 00:55:55.120
en ik denk dat dat dat de praktijk
het laatste is.

00:55:55.200 --> 00:55:58.920
Ja ja dus waar je de potentie ziet dat het

00:55:59.400 --> 00:56:02.400
ja dat ze het goed kunnen doen.

00:56:02.400 --> 00:56:05.400
Ja kijk, het is een commerciële omgeving,
dus je kunt.

00:56:05.640 --> 00:56:07.800
Je kunt het juiste doen, maar niet.

00:56:07.800 --> 00:56:10.200
Je kunt niet in één keer
de wereld verbeteren.

00:56:10.200 --> 00:56:12.960
Dat dat zit er gewoon niet in. In
deze context.

00:56:12.960 --> 00:56:15.960
Je moet kijken
waar je waar je wel stappen kan maken.

00:56:16.200 --> 00:56:20.520
Ja, en bij de boer ergens in de
binnenlanden van Afrika die helaas hoor.

00:56:20.520 --> 00:56:22.680
Ik zeg
echt ik kan niet genoeg benadrukken helaas

00:56:22.680 --> 00:56:25.120
geen andere mogelijkheid heeft dan boer
zijn.

00:56:25.120 --> 00:56:27.720
Dat zal nooit
een goede koffieboer voor ons worden.

00:56:27.720 --> 00:56:31.000
Die kan nooit de kwaliteit leveren
die wij aan onze klanten kunnen verkopen.

00:56:31.800 --> 00:56:34.200
Dus investeren
we liever in die boeren op een

00:56:34.200 --> 00:56:37.680
betere plek
in Rwanda die wel vooruitgang kan maken.

00:56:39.720 --> 00:56:41.720
En dat is een harde boodschap,
een moeilijke boodschap.

00:56:41.720 --> 00:56:42.960
Ja, ja.

00:56:42.960 --> 00:56:45.680
Nou, dank voor je antwoord en

00:56:45.680 --> 00:56:47.520
ik zie dat we

00:56:47.520 --> 00:56:51.040
naar onze laatste vraag gaan waar dan nog
tijd is voor een heel kort antwoord.

00:56:51.040 --> 00:56:54.760
Even en we willen toch nog stellen
welke tools of

00:56:54.760 --> 00:56:58.600
technologieën kunnen helpen bij
het monitoren en mitigeren van risico's.

00:56:58.600 --> 00:57:01.240
Dus als je hem
heel kort zou willen beantwoorden.

00:57:01.240 --> 00:57:03.040
Ik zal het proberen.

00:57:03.040 --> 00:57:06.040
Ja, er zijn tools en online.

00:57:06.200 --> 00:57:09.880
We hebben al genoemd van de SER, dus ik
zou zeker ook bij de convenanten kijken.

00:57:10.440 --> 00:57:14.640
Die pagina's hebben heel veel goede tools
online en wij hebben straks meer

00:57:15.200 --> 00:57:18.200
de degens trainingen risico

00:57:18.360 --> 00:57:21.720
analyse assessments online staan die
ook kunnen helpen.

00:57:21.720 --> 00:57:23.360
Dus er is voldoende.

00:57:23.360 --> 00:57:25.160
En nog eentje die ik wel toe wil voegen.

00:57:25.160 --> 00:57:28.160
Dat is omdat we
het zoveel over stakeholders hebben.

00:57:28.320 --> 00:57:32.880
Er zijn ook steeds meer partijen die bezig
zijn met informatie te ontsluiten vanuit

00:57:33.000 --> 00:57:36.720
productielanden of ook producenten willen
helpen, zoals hubs die door de

00:57:37.040 --> 00:57:37.960
chat worden gedaan.

00:57:37.960 --> 00:57:41.960
En de EU is ook bezig met helpdesks
opzetten gericht op productielanden,

00:57:41.960 --> 00:57:45.720
dus dat zal in de toekomst zullen die ook
tools en zaken meer vanuit

00:57:45.720 --> 00:57:46.680
die landen hebben.

00:57:46.680 --> 00:57:48.840
Ik denk
dat dat heel nuttig gaat worden. Ja.

00:57:48.840 --> 00:57:50.520
Dank voor deze toevoeging.

00:57:50.520 --> 00:57:52.920
Dan zijn we daarmee aan het einde gekomen
van dit webinar.

00:57:52.920 --> 00:57:56.880
In 2025 gaat het Steunpunt door met
het organiseren van deze webinars.

00:57:56.880 --> 00:57:58.920
De planning zal te vinden zijn t.z.t.

00:57:58.920 --> 00:58:00.200
op onze site.

00:58:00.200 --> 00:58:03.240
We zullen verder ingaan
op de andere stappen van de diligence, op

00:58:03.240 --> 00:58:07.040
wetgeving en ook
op specifieke thema's voor andere ideeën.

00:58:07.040 --> 00:58:11.440
Voor vragen kunt u het steunpunt
benaderen via de website van RVO.

00:58:12.120 --> 00:58:15.800
Ik wil graag alle deelnemers en sprekers
hier aan tafel en online

00:58:15.840 --> 00:58:18.840
heel hartelijk danken
voor hun deelname en bijdrage.

00:58:18.880 --> 00:58:22.680
We hopen dat we in 1.00u hopelijk heel
veel vragen hebben kunnen beantwoorden

00:58:22.680 --> 00:58:25.680
en dat we jullie op weg hebben kunnen
helpen met stap drie van de dirigent.

00:58:26.160 --> 00:58:28.920
U krijgt straks
nog een korte enquete in beeld

00:58:28.920 --> 00:58:31.920
om dit webinar te beoordelen
en daar helpt u ons enorm mee.

00:58:32.360 --> 00:58:34.200
Nogmaals hartelijk dank en tot ziens!

00:58:36.120 --> 00:58:38.680
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.
