WEBVTT

00:00:03.440 --> 00:00:06.440
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

00:00:09.760 --> 00:00:11.760
Hartelijk welkom bij dit webinar over

00:00:11.760 --> 00:00:15.040
maatschappelijk verantwoord ondernemen
in internationale ketens.

00:00:15.480 --> 00:00:18.760
Deze webinars worden georganiseerd
door het MVO-steunpunt dat is

00:00:18.760 --> 00:00:22.360
ondergebracht bij de Rijksdienst
voor Ondernemend Nederland, de RVO.

00:00:23.040 --> 00:00:25.720
Bedoeling van
deze webinars is het Nederlands

00:00:25.720 --> 00:00:29.280
bedrijfsleven ondersteunen
bij het uitvoeren van MVO in de keten.

00:00:30.000 --> 00:00:32.480
Dit webinar maakt
deel uit van een reeks en vandaag gaan

00:00:32.480 --> 00:00:36.000
we het hebben over stap vijf van
due dillegence volgens OESO richtlijnen.

00:00:36.360 --> 00:00:40.040
Namelijk, communiceren over genomen
actie en

00:00:40.040 --> 00:00:43.720
duurzaamheids risico's om
duurzaamheids risico's aan te pakken.

00:00:44.640 --> 00:00:47.400
Transparant
communiceren over due dillegence beleid

00:00:47.400 --> 00:00:51.400
is namelijk een belangrijke stap
in maatschappelijk verantwoord ondernemen.

00:00:51.880 --> 00:00:55.920
Het helpt medewerkers, klanten
en leveranciers om uw acties goed

00:00:55.920 --> 00:00:57.000
te begrijpen.

00:00:57.000 --> 00:01:00.000
Ook draagt het bij aan vertrouwen
en goede samenwerking.

00:01:00.000 --> 00:01:04.480
Maar hoe communiceert
uw organisatie effectief en eerlijk?

00:01:05.000 --> 00:01:08.760
Mijn naam is Viola Heeneman
en ik zal dit webinar vandaag begeleiden.

00:01:09.520 --> 00:01:13.120
Een heel hartelijk welkom aan
sprekers hier aan tafel en online.

00:01:13.120 --> 00:01:18.080
Naast mij, Manon Wolfkamp, founder,
facilitator en trainer bij RBConnect.

00:01:18.680 --> 00:01:19.960
Welkom! Daarnaast.

00:01:19.960 --> 00:01:25.080
Lisanne Huizing, sustainability specialist
bij Ahrend en Gispen. En

00:01:25.080 --> 00:01:30.040
online hebben wij Laura van Gijn partner
bij De Roos Advocaten en notariaat.

00:01:32.040 --> 00:01:33.920
Alle deelnemers aan het webinar

00:01:33.920 --> 00:01:37.120
kunnen gedurende dit uur hun vragen
stellen in de Q&A box.

00:01:37.720 --> 00:01:40.120
Deze vragen komen
niet in beeld te zien, maar gaan

00:01:40.120 --> 00:01:44.040
wij proberen te beantwoorden allen aan
het einde van dit webinar.

00:01:44.040 --> 00:01:46.920
Dus maak vooral gebruik van deze optie.

00:01:46.920 --> 00:01:48.960
Om een goed beeld te krijgen van
de deelnemers.

00:01:48.960 --> 00:01:51.600
Vandaag wil ik graag
beginnen met een pollvraag.

00:01:51.600 --> 00:01:55.960
Namelijk, hoe transparant durf
jij te zijn over risico's in je keten?

00:01:56.680 --> 00:01:59.880
Volledig open, ook over wat niet goed
gaat.

00:02:00.360 --> 00:02:03.000
We delen
alleen de belangrijkste successen.

00:02:03.000 --> 00:02:06.240
We twijfelen of het delen van risico's
wel verstandig is.

00:02:06.600 --> 00:02:09.600
Of we communiceren er nog niet over.

00:02:09.840 --> 00:02:12.720
Manon Wat denk je? Wat?

00:02:12.720 --> 00:02:13.440
Ja.

00:02:13.440 --> 00:02:16.080
Wat durven bedrijven transparant te zijn?

00:02:16.080 --> 00:02:18.320
Ik denk de meeste bedrijven nog niet.

00:02:18.320 --> 00:02:21.000
Kijk als nu vooral de koplopers mee doen,
dan zal het misschien meer

00:02:21.000 --> 00:02:24.120
gaan over twijfelen of risico's
wel of niet moeten communiceren.

00:02:24.120 --> 00:02:27.120
Maar ik denk de meeste bedrijven
communiceren nog niet heel open over

00:02:27.400 --> 00:02:27.960
hun ketens.

00:02:27.960 --> 00:02:30.000
Wat ze vinden in hun ketens
en hoe ze dat aanpakken.

00:02:30.000 --> 00:02:32.160
Ja, die vinden het nog spannend. Ik vind
het nog spannend.

00:02:32.160 --> 00:02:32.840
Ja oké.

00:02:32.840 --> 00:02:35.840
Nou we gaan kijken naar de uitslag en

00:02:36.080 --> 00:02:39.320
ik zie inderdaad nou de uitslag.

00:02:39.320 --> 00:02:43.200
Is is is eigenlijk een beetje fifty fifty,
dus volledig open.

00:02:43.720 --> 00:02:46.080
Dat zijn dan
misschien wat je zegt koplopers.

00:02:46.080 --> 00:02:48.040
Of we communiceren er nog
helemaal niet over.

00:02:48.040 --> 00:02:49.720
We zijn niet in between.

00:02:50.880 --> 00:02:51.280
Manon,

00:02:51.280 --> 00:02:54.320
jij bent founder, facilitator en trainer
bij RBConnect.

00:02:54.320 --> 00:02:58.120
Jij traint heel veel bedrijven in
het ontwikkelen en uitvoeren van MVO

00:02:58.120 --> 00:03:02.760
in de keten en je gebruikt daarbij ook
OESO richtlijnen als als basis.

00:03:03.240 --> 00:03:05.640
Heel veel bedrijven
vinden stap vijf spannend.

00:03:05.640 --> 00:03:06.960
Ingewikkeld.

00:03:06.960 --> 00:03:07.640
Kun je uitleggen

00:03:07.640 --> 00:03:11.760
waarom het toch ook belangrijk is om
wel aan de slag te gaan met communiceren?

00:03:11.760 --> 00:03:14.640
Misschien zit er ook
bepaalde voordelen aan.

00:03:14.640 --> 00:03:15.600
Ja zeker.

00:03:15.600 --> 00:03:18.960
Ik denk dat het heel belangrijk is
om om te communiceren over wat je doet.

00:03:18.960 --> 00:03:22.320
Ik denk dat je daarmee ook kenbaar maakt
naar verschillende belanghebbenden

00:03:22.320 --> 00:03:23.360
om jouw bedrijf heen.

00:03:23.360 --> 00:03:25.280
Wat jij doet en hoe ze dat op
welke waarde zij

00:03:25.280 --> 00:03:27.560
dat moeten schatten,
welke acties jij onderneemt.

00:03:27.560 --> 00:03:31.000
Je kan er feedback ontvangen van
de mensen met wie je werkt.

00:03:31.000 --> 00:03:33.480
Van wat? Wat doe
je? Doe je dat nou eigenlijk goed of niet?

00:03:33.480 --> 00:03:35.200
Kan je ook onderscheiden van concurrenten

00:03:35.200 --> 00:03:37.920
doordat durf is
een belangrijk onderdeel te maken?

00:03:37.920 --> 00:03:39.480
Ja, en

00:03:39.480 --> 00:03:42.640
we hebben het in eerdere webinars gehad
over de andere stappen van due dillegence.

00:03:43.080 --> 00:03:44.920
Vandaag stap vijf.

00:03:44.920 --> 00:03:48.040
Kun je ons een beetje meenemen
in hoe stap vijf zich verhoudt tot

00:03:48.040 --> 00:03:51.120
de andere stappen in het in
het due dillegence proces?

00:03:51.480 --> 00:03:52.240
Jazeker.

00:03:52.240 --> 00:03:55.320
We hebben hier nog even de zes stappen
van due diligence weergegeven.

00:03:55.840 --> 00:03:59.800
Je ziet dat eigenlijk een integraal
onderdeel is van due dillegence.

00:03:59.880 --> 00:04:03.360
Stap vijf staat een beetje aan het einde,
maar je kan eigenlijk al gedurende het

00:04:03.360 --> 00:04:07.040
proces, als je start, kan je eigenlijk
meteen al beginnen met met communiceren

00:04:07.760 --> 00:04:10.800
en wat jij ophaalt door je communicatie.

00:04:10.800 --> 00:04:13.800
Ook alle informatie die je vindt
waarover je gaat communiceren,

00:04:13.840 --> 00:04:17.640
dat vloeit natuurlijk ook weer terug in
de andere stappen van van due dilligence.

00:04:18.040 --> 00:04:21.360
Het is echt een integraal onderdeel van
het hele proces waar je voortdurend

00:04:21.720 --> 00:04:22.800
mee bezig moet zijn.

00:04:22.800 --> 00:04:25.800
Ja, en hoe doe je het als bedrijf precies?

00:04:26.160 --> 00:04:28.360
Wat ga
je communiceren? Hoe pak je dit aan?

00:04:28.360 --> 00:04:29.600
Ja, nou.

00:04:31.320 --> 00:04:34.560
Ik denk dat het heel belangrijk is dat je
zowel intern als extern communiceert.

00:04:34.560 --> 00:04:37.560
Niet niet alles hoeft publieklijk en niet
alles hoeft extern.

00:04:38.440 --> 00:04:41.440
Intern is eigenlijk een beetje
onderdeel van stap één van due dillegence.

00:04:41.960 --> 00:04:44.200
Maar ook hier bespreek ik het altijd wel.

00:04:44.200 --> 00:04:48.240
Omdat interne communicatie maakt ook aan
je medewerkers duidelijk

00:04:48.240 --> 00:04:50.320
wat wordt er van jou verwacht in jouw rol?

00:04:50.320 --> 00:04:52.320
Wat wat, wat verwacht wat jij doet.

00:04:52.320 --> 00:04:55.320
En dat moet je op een
hele regelmatige manier doen.

00:04:56.400 --> 00:04:59.400
Eigenlijk via bestaande kanalen,
dus via afdelings overleggen

00:04:59.600 --> 00:05:01.800
of via een nieuwsbrief of via

00:05:01.800 --> 00:05:04.320
beoordelingsgesprekken is natuurlijk ook
een interessante manier om hier over

00:05:04.320 --> 00:05:05.520
te communiceren.

00:05:05.520 --> 00:05:08.520
En eigenlijk is het ook
heel waardevol als je

00:05:08.560 --> 00:05:11.440
hiermee je medewerkers
een gevoel van trots kan meegeven.

00:05:11.440 --> 00:05:13.280
We werken hieraan

00:05:13.280 --> 00:05:16.480
en ook communiceren natuurlijk ook
intern wat er niet helemaal goed gaat.

00:05:17.000 --> 00:05:20.000
Maar extern communiceren is natuurlijk ook
heel erg belangrijk.

00:05:20.440 --> 00:05:23.440
Communiceren over je beleid, over
welke risico's je hebt

00:05:23.840 --> 00:05:26.760
geprioriteerd
en hoe je die hebt geprioriteerd.

00:05:26.760 --> 00:05:28.000
Hoe je die gaat aanpakken.

00:05:28.000 --> 00:05:29.720
Of dat gelukt is ja of nee.

00:05:29.720 --> 00:05:32.760
Dat zijn ook belangrijke onderdelen
van je externe communicatie.

00:05:34.080 --> 00:05:35.800
We hebben nu heel erg vaak over de CSRD.

00:05:35.800 --> 00:05:38.800
Dat is, die Europese rapportage wetgeving.

00:05:39.120 --> 00:05:41.720
Daarvoor moeten
heel veel data verzameld worden.

00:05:41.720 --> 00:05:43.920
En hoe verzamelen die data?

00:05:43.920 --> 00:05:45.360
Wees daar ook transparant over.

00:05:45.360 --> 00:05:48.360
Wie is eigenaar van die data die in
de keten verzamelt?

00:05:48.720 --> 00:05:52.080
En hoe respecteer je ook
de privacy, waar die van de

00:05:52.080 --> 00:05:55.920
organisatie en de personen
waar die data over gaat is belangrijk.

00:05:56.160 --> 00:05:58.680
Maar ook hoe gebruik
je die data om uiteindelijk je

00:05:58.680 --> 00:06:00.000
due dillegence proces te verbeteren?

00:06:00.000 --> 00:06:03.000
Want dat is
uiteindelijk en waar we naartoe willen.

00:06:03.720 --> 00:06:06.760
Maar communicatie is
meer dan alleen maar rapporteren.

00:06:07.080 --> 00:06:11.400
Communicatie gaat ook heel erg over
communiceren, extern en intern.

00:06:11.400 --> 00:06:13.480
Wat er goed gaat. Wat heb
je goed aangepakt?

00:06:13.480 --> 00:06:15.920
Wat zijn successen geweest? Vier dat.

00:06:15.920 --> 00:06:18.800
Maar communiceer dat ook
zodat anderen daar ook van kunnen leren.

00:06:18.800 --> 00:06:21.800
Andere bedrijven bijvoorbeeld die in
jouw sector werken.

00:06:21.840 --> 00:06:24.840
Maar probeer ook te communiceren over wat
er niet goed gaat.

00:06:25.000 --> 00:06:26.040
Ja, het natuurlijk veel moeilijker.

00:06:26.040 --> 00:06:28.080
En dat is dat, dat is spannend.

00:06:28.080 --> 00:06:31.080
Want daarmee stel je natuurlijk ook
jezelf kwetsbaar op.

00:06:31.400 --> 00:06:34.400
Ja, ja, maar ik denk als je dat op
een integere manier doet

00:06:34.520 --> 00:06:36.680
en ook echt deelt wat je dilemma's zijn,

00:06:37.680 --> 00:06:39.720
dat dat ook heel erg gewaardeerd wordt.

00:06:39.720 --> 00:06:43.200
En dat je daarmee ook anderen behoedt om
dezelfde fouten te maken.

00:06:43.200 --> 00:06:45.840
Want uiteindelijk willen we daartoe
dat iedereen natuurlijk

00:06:45.840 --> 00:06:47.400
maatschappelijk verantwoord gaat
ondernemen.

00:06:47.400 --> 00:06:49.000
En er zijn bedrijven die ook al

00:06:49.000 --> 00:06:52.000
over hun dilemma's communiceren
en waar het eigenlijk heel goed gaat. Ja

00:06:53.360 --> 00:06:54.840
en hoe?

00:06:54.840 --> 00:06:57.720
Ja, want je hebt
ook verschillende stakeholders.

00:06:57.720 --> 00:07:01.560
Zijn er groepen
op wie je je als eerste richt?

00:07:02.440 --> 00:07:04.600
Zijn het verschillende boodschappen
die je hebt

00:07:04.600 --> 00:07:06.080
richting verschillende stakeholders?

00:07:06.080 --> 00:07:06.720
Ja zeker.

00:07:06.720 --> 00:07:08.760
Ik denk dat het in je communicatie heel

00:07:08.760 --> 00:07:12.160
erg belangrijk is dat je op zo'n manier
communiceert dat het past bij je,

00:07:12.560 --> 00:07:15.600
al je stekels en je belanghebbenden
zoals dat in het Nederlands noemen.

00:07:16.240 --> 00:07:18.240
Ik zal het even bij
volgende slide uitleggen.

00:07:18.240 --> 00:07:23.240
Dus je belanghebbenden of je stakeholders
zijn eigenlijk iedereen wiens groepen of

00:07:23.240 --> 00:07:27.320
personen wiens belangen geschonden kunnen
worden door jouw bedrijfsactiviteiten.

00:07:27.320 --> 00:07:30.480
Dat kunnen investeerders zijn, maar ook
je toeleveranciers of

00:07:30.560 --> 00:07:33.840
gemeenschappen die om fabrieken
of plantages leven in je keten.

00:07:34.320 --> 00:07:35.840
Of je of je medewerkers.

00:07:35.840 --> 00:07:37.200
Het is een hele grote groep

00:07:38.520 --> 00:07:39.960
personen of groepen.

00:07:39.960 --> 00:07:41.880
En daarnaast heb je nog de rechthebbende.

00:07:41.880 --> 00:07:44.400
En dat zijn eigenlijk de mensen of
de groepen wiens

00:07:44.400 --> 00:07:46.920
rechten geschonden kunnen worden.

00:07:46.920 --> 00:07:51.040
Bijvoorbeeld als jij, als er iets gebeurt
met jouw medewerkers op het gebied van

00:07:51.280 --> 00:07:54.840
veiligheid, er gebeurt
een ongeluk op het werk, dan schend je

00:07:54.840 --> 00:07:56.280
eigenlijk de rechten van die medewerkers.

00:07:56.280 --> 00:08:00.440
En je medewerkers zijn rechthebbenden,
maar ook mensen die gemeenschappen die

00:08:01.160 --> 00:08:04.160
bijvoorbeeld een plantage
als je in de voeding zit, leven.

00:08:04.440 --> 00:08:07.640
Dat kunnen ook rechthebbenden zijn,
dus dat is een speciale groep.

00:08:08.040 --> 00:08:11.520
En wat bedrijven in ieder geval
moeten doen is ervoor zorgen dat de

00:08:12.360 --> 00:08:15.560
belanghebbenden wiens belangen
het meest geschaad kunnen worden en

00:08:15.560 --> 00:08:16.880
die rechthebbenden

00:08:16.880 --> 00:08:20.920
die betrekken bij hun, bij hun
processen op een manier die bij hun past.

00:08:21.720 --> 00:08:24.440
Dus je gaat
niet met als je als je die omwonenden van

00:08:24.440 --> 00:08:27.600
zo'n plantage om even bij dat voorbeeld
te blijven als je die wil bereiken,

00:08:27.960 --> 00:08:31.200
dan ga je niet op jouw website in
het Engels een heel verhaal zetten.

00:08:31.800 --> 00:08:33.520
En daarmee bereik je niet die omwonenden.

00:08:33.520 --> 00:08:35.280
Je zoekt eigenlijk naar een manier.

00:08:35.280 --> 00:08:38.280
De beste manier om
je belanghebbenden te bereiken.

00:08:38.880 --> 00:08:41.520
En betrekken dus zeg je ook. En betrekken.

00:08:41.520 --> 00:08:44.040
En dat echt ook op
een betekenisvolle wijze doen.

00:08:44.040 --> 00:08:47.120
Dus zorg ervoor dat je
als bedrijf oprecht bent.

00:08:47.240 --> 00:08:48.600
Dat je in goed vertrouwen met jouw

00:08:48.600 --> 00:08:51.600
belanghebbenden communiceert, dat je
bereid bent om te luisteren

00:08:51.720 --> 00:08:54.720
en dat je ook bereid bent om
de processen aan te passen.

00:08:54.880 --> 00:08:58.640
Afhankelijk van de input die je krijgt van
belanghebbenden en dat je ze ook

00:08:58.920 --> 00:09:04.200
vertelt wat je hebt gedaan met hun input
en dat je follow up proces hebt.

00:09:05.240 --> 00:09:07.200
Want zie je ook risico's voor

00:09:07.200 --> 00:09:10.760
bedrijven als ze niet communiceren over
wat ze tegenkomen in hun keten?

00:09:11.280 --> 00:09:14.080
Ja, dat denk ik wel. Ik denk als jij

00:09:14.080 --> 00:09:16.520
kijk, ieder bedrijf heeft risico's in
zijn keten.

00:09:16.520 --> 00:09:18.560
Dat is een gegeven.

00:09:18.560 --> 00:09:21.560
En als je daar niet over
communiceert, dan loop je het risico dat

00:09:21.560 --> 00:09:23.120
anderen daarover gaan communiceren.

00:09:23.120 --> 00:09:24.840
En dat heb je niet in de hand.

00:09:24.840 --> 00:09:26.520
Er zit, en dat is een groot risico.

00:09:26.520 --> 00:09:28.760
Dat is ook mijn reputatie risico.

00:09:28.760 --> 00:09:32.280
Maar ik denk ook dat het belangrijk is
dat je dat je zelf weet

00:09:32.400 --> 00:09:35.160
wat er in jouw keten gebeurt
en dat je daarover communiceert

00:09:35.160 --> 00:09:38.160
omdat je dan ook anderen kan betrekken
bij de aanpak daarvan.

00:09:38.280 --> 00:09:39.840
Dus het gaat je ook helpen.

00:09:39.840 --> 00:09:41.040
En ik denk ook dat je, als je

00:09:41.040 --> 00:09:44.320
eerlijk communiceert over wat er in jouw
keten gebeurt, je ook vertrouwen opbouwt

00:09:44.880 --> 00:09:48.120
met misschien jouw toeleveranciers,
je afnemers, met andere belanghebbenden.

00:09:48.120 --> 00:09:48.880
Dus ja,

00:09:48.880 --> 00:09:50.160
ik denk dat het heel erg belangrijk is om

00:09:50.160 --> 00:09:53.160
eerlijk te communiceren en dus ook eerlijk
te zijn over wat er niet goed gaat.

00:09:53.160 --> 00:09:57.840
Nou ja, bedrijven zullen misschien denken
bestaat er ook zoiets als te eerlijk?

00:09:57.840 --> 00:10:00.280
Want hoe open kan ik zijn?

00:10:00.280 --> 00:10:04.520
Ik kan misschien in een deeltje laten
zien, maar moet ik alles laten zien?

00:10:04.640 --> 00:10:06.520
Ja, dat is ook
natuurlijk een hele goede vraag.

00:10:06.520 --> 00:10:07.520
Ik denk sowieso is het

00:10:07.520 --> 00:10:11.360
heel erg belangrijk om na te denken over
wat is concurrentiegevoelige informatie?

00:10:11.360 --> 00:10:14.040
Wat is vertrouwelijke informatie? Wat kan
ik gewoon niet delen?

00:10:14.040 --> 00:10:16.560
Dus dat is natuurlijk belangrijk
om bij stil te staan.

00:10:16.560 --> 00:10:18.880
Daar zien we wel dat dat verandert.

00:10:18.880 --> 00:10:21.880
Dus waar tien jaar geleden
niemand nog zijn keten

00:10:21.880 --> 00:10:25.320
transparant maakte, zien we nu toch
dat dat steeds meer aan het gebeuren is.

00:10:25.320 --> 00:10:28.160
Dat is belangrijk, maar het is wel
belangrijk daar rekening mee te houden.

00:10:28.160 --> 00:10:28.400
Maar het is

00:10:28.400 --> 00:10:31.560
ook belangrijk om rekening te houden
met de veiligheid van je belanghebbenden.

00:10:32.160 --> 00:10:33.960
En zoals jij gaat
communiceren, bijvoorbeeld over

00:10:33.960 --> 00:10:37.480
vakbondsleiders in jouw keten
en die vakbondsleiders,

00:10:37.720 --> 00:10:40.960
leiders leven in een land waar er veel
onderdrukking is van vakbondsrechten.

00:10:41.000 --> 00:10:43.800
Dat kan heel gevaarlijk zijn,
dus daar moet je ook rekening mee houden.

00:10:43.800 --> 00:10:46.200
Dus je moet altijd met die belanghebbenden

00:10:46.200 --> 00:10:49.200
contact hebben van wat mag
ik wel en niet communiceren over

00:10:50.880 --> 00:10:51.920
En dus eigenlijk ook heel goed

00:10:51.920 --> 00:10:55.280
de context begrijpen
waarbinnen het plaatsvindt. Ja.

00:10:55.960 --> 00:10:58.280
Een veelgebruikt argument wat wij van

00:10:58.280 --> 00:11:01.320
bedrijven altijd horen is wij zijn MKB.

00:11:01.680 --> 00:11:04.680
We hebben niet de tijd de middelen om

00:11:05.120 --> 00:11:08.400
dit heel, heel uitvoerig
en groots aan te pakken.

00:11:09.360 --> 00:11:14.520
Wat zou je deze bedrijven willen meegeven
van Wat kun je doen als je dus niet

00:11:14.880 --> 00:11:18.160
een heel team hebt op communicatie en
misschien dus niet

00:11:19.080 --> 00:11:21.880
gewoon de capaciteit om
daar heel veel tijd aan te besteden?

00:11:21.880 --> 00:11:25.000
Ja, ik zou altijd beginnen
met iets communiceren.

00:11:25.000 --> 00:11:25.360
Dus ook al

00:11:25.360 --> 00:11:28.440
sta je nog maar heel erg in het begin van
je proces, communiceer dat dan.

00:11:29.160 --> 00:11:30.680
Dat je hiermee bezig bent.

00:11:30.680 --> 00:11:34.440
Dat je die committeren hebt aan
de OESO richtlijnen en dat

00:11:34.440 --> 00:11:37.640
je ook de intentie hebt
om in je bedrijf dit proces uit te rollen.

00:11:38.480 --> 00:11:39.480
Je kan ook communiceren

00:11:39.480 --> 00:11:43.320
hoe je dat gaat doen de komende tijd, dus
welke stap je daar op gaat zetten.

00:11:44.280 --> 00:11:45.200
Ik denk dat dat

00:11:45.200 --> 00:11:48.040
sowieso goed is want daarmee
inspireer je ook anderen.

00:11:48.040 --> 00:11:49.800
En je trekt
misschien ook wel partijen aan die

00:11:49.800 --> 00:11:51.960
dat interessant vinden, waar je het samen
mee kan doen.

00:11:51.960 --> 00:11:54.600
Ja ja nou lijkt
me een hele waardevolle tip.

00:11:54.600 --> 00:11:56.120
Dank je wel Manon!

00:11:56.120 --> 00:12:00.000
Voordat wij doorgaan naar de presentatie
van de volgende spreker, wil ik eerst nog

00:12:00.000 --> 00:12:01.600
een pollvraag stellen.

00:12:01.600 --> 00:12:05.840
En die luidt met “Wie communiceer jij over
je due diligence inspanningen?

00:12:06.280 --> 00:12:09.360
Is dat
alleen intern, binnen team of management,

00:12:09.840 --> 00:12:14.760
met leveranciers, partners in de keten,
ook extern, zoals klanten of publiek?

00:12:14.760 --> 00:12:15.840
Of nog niet?

00:12:15.840 --> 00:12:20.800
Maar we gaan er wel mee starten.” Manon om
nog heel even bij jou te blijven.

00:12:21.520 --> 00:12:22.800
Wat denk je?

00:12:22.800 --> 00:12:25.880
Nou ik ik hoop eigenlijk wel dat
iedereen op z'n minst intern aan het

00:12:25.880 --> 00:12:26.880
communiceren is.

00:12:26.880 --> 00:12:30.240
Ja, in ieder geval over belangen van en
en wat iedereens verantwoordelijkheid is.

00:12:30.240 --> 00:12:31.400
Ik denk dat dat ook heel belangrijk is.

00:12:31.400 --> 00:12:34.400
Dus beleg het niet bij één persoon,
maar beleg het breed in de

00:12:34.400 --> 00:12:37.440
organisatie en zorg ervoor dat
iedereen weet wat ze moeten doen.

00:12:37.440 --> 00:12:39.840
Dat zou ik toch
wel hopen dat dat gebeurt. Ja.

00:12:39.840 --> 00:12:41.920
Nou we gaan kijken
of we de uitslag binnen hebben.

00:12:42.880 --> 00:12:45.120
Ik zie hier een hele.

00:12:45.120 --> 00:12:47.520
Na eigenlijk op alle op alle punten.

00:12:47.520 --> 00:12:51.080
Ook extern is heeft krijgt
het meeste aantal stemmen,

00:12:51.240 --> 00:12:54.240
maar ook
de rest is verdeeld over de andere drie

00:12:55.080 --> 00:12:58.080
en dan gaan wij over naar Laura.

00:12:58.440 --> 00:12:59.880
Welkom Laura van Gijn.

00:12:59.880 --> 00:13:02.920
Je bent partner bij De Roos Advocaten en
Notariaat

00:13:03.280 --> 00:13:06.280
en je bent ook
gespecialiseerd in reclame recht.

00:13:06.360 --> 00:13:09.240
Als je extern gaat communiceren

00:13:09.240 --> 00:13:12.240
dan zijn er natuurlijk ook allerlei wetten
waar je je aan gaat houden.

00:13:12.400 --> 00:13:14.480
Wij hebben het hier over OESO richtlijnen.

00:13:14.480 --> 00:13:17.480
Maar jij vanuit advocatuur bekijkt het
natuurlijk vanuit een heel

00:13:17.520 --> 00:13:20.440
wettelijk kader, dus heel graag aan
jou het woord om

00:13:20.440 --> 00:13:23.440
ons mee te nemen daarin.

00:13:23.440 --> 00:13:26.280
Dank je.

00:13:26.280 --> 00:13:26.880
Even kijken.

00:13:26.880 --> 00:13:30.240
Ik heb een presentatie, die zal
waarschijnlijk nu online worden gezet.

00:13:30.920 --> 00:13:31.840
Ja, die zien wij.

00:13:33.400 --> 00:13:34.440
Oh, ik zie hem nog niet.

00:13:34.440 --> 00:13:37.080
Ja, nu zie ik hem ook.

00:13:37.080 --> 00:13:37.960
Nou, jullie.

00:13:37.960 --> 00:13:43.160
Ik. Ik ga heel graag iets vertellen over
hoe je greenwashing kan vermijden.

00:13:43.760 --> 00:13:46.920
En jullie zien een foto hier niet

00:13:46.920 --> 00:13:49.920
alleen van mij, maar ook van
mijn kantoorgenoot Rick Nierop.

00:13:49.960 --> 00:13:55.040
Samen met hem, nou ja, procederen,
adviseer ik heel veel over dit onderwerp.

00:13:55.400 --> 00:13:58.400
We zullen in
deze presentatie wat zaken te zien krijgen

00:13:59.200 --> 00:14:03.760
waar vooral greenwashing is aangenomen
En achter de schermen, wat gelukkig niet

00:14:04.320 --> 00:14:07.000
in de rechtszaal terecht komt, adviseren
wij ook heel veel bedrijven

00:14:07.000 --> 00:14:10.000
over hoe ze wel goed moeten communiceren.

00:14:11.040 --> 00:14:13.120
Volgende slide.

00:14:13.120 --> 00:14:15.960
Wat ik met jullie wil gaan bespreken.

00:14:15.960 --> 00:14:19.320
We hebben 10 minuten, dus ik moet er
behoorlijk in vogelvlucht doorheen gaan.

00:14:19.320 --> 00:14:21.560
Maar gewoon even heel kort wat theorie.

00:14:21.560 --> 00:14:22.760
Wat is greenwashing?

00:14:22.760 --> 00:14:24.520
Waarom is het problematisch?

00:14:24.520 --> 00:14:27.520
En wat zijn nou die wettelijke regels in
een notendop?

00:14:27.720 --> 00:14:30.400
Hoe vindt handhaving plaats?

00:14:30.400 --> 00:14:34.560
Dus nou,
welke autoriteiten kunnen consequenties op

00:14:35.360 --> 00:14:37.680
actie en zijn straffen opleggen?

00:14:37.680 --> 00:14:39.120
Die kunnen een klacht indienen.

00:14:39.120 --> 00:14:42.120
En nou ja,
naar een stukje theorie wilde ik graag wat

00:14:42.320 --> 00:14:46.040
plaatjes met jullie delen
van campagnes waar het mis is gegaan.

00:14:47.040 --> 00:14:47.360
En dat

00:14:47.360 --> 00:14:52.200
zijn, we komen straks, dat zijn Primark,
Shell en Arla.

00:14:52.760 --> 00:14:54.160
Nou, wat is greenwashing?

00:14:54.160 --> 00:14:57.600
Dat is op zich weten
de mensen, de meeste mensen dat wel.

00:14:58.000 --> 00:15:01.520
Het is dat je je groener en
milieuvriendelijker voordoet dan je

00:15:01.520 --> 00:15:06.440
eigenlijk bent en dat wordt vaak in het
kader van een marketingcampagne gedaan.

00:15:06.440 --> 00:15:10.200
En greenwashing hoeft
niet alleen te bestaan uit het uiten

00:15:10.200 --> 00:15:11.560
van een misleidende claim.

00:15:11.560 --> 00:15:15.240
Het kan ook bestaan uit
het weglaten van bepaalde informatie

00:15:15.640 --> 00:15:18.040
of juist het adverteren
met een symbolische actie.

00:15:18.040 --> 00:15:21.040
De welbekende etalage politiek.

00:15:21.160 --> 00:15:23.520
Volgende slide

00:15:23.520 --> 00:15:25.000
Waarom is het problematisch?

00:15:25.000 --> 00:15:28.560
Nou, dit is ook geen uitputtende lijst,
maar wat ik belangrijk vind om

00:15:28.560 --> 00:15:30.160
te benoemen.

00:15:30.160 --> 00:15:33.840
Het klinkt soms een beetje onschuldig
greenwashing, maar ik denk dat

00:15:33.840 --> 00:15:37.720
het goed is om ons te realiseren
dat het gedragseconomie effect

00:15:38.720 --> 00:15:39.600
van van dit

00:15:39.600 --> 00:15:43.560
soort vormen van misinformatie
heel groot is.

00:15:43.560 --> 00:15:45.160
Omdat je eigenlijk. Nou ja, het is

00:15:45.160 --> 00:15:48.680
heel schadelijk voor de hele economie
en het gedrag van consumenten.

00:15:49.040 --> 00:15:50.400
Als mensen het gevoel krijgen

00:15:50.400 --> 00:15:53.400
dat ze iets goeds doen voor het
milieu of iets beters, terwijl

00:15:54.520 --> 00:15:57.520
dat aan de achterkant helemaal niet zo is.

00:15:57.880 --> 00:16:01.760
Volgende slide.

00:16:01.760 --> 00:16:06.840
Er wordt veel gepraat over omdat het
natuurlijk zo belangrijk is

00:16:06.840 --> 00:16:10.840
om greenwashing tegen te gaan over
allerlei nieuwe en toekomstige wetgeving.

00:16:11.560 --> 00:16:13.960
De CSRD de CSDDD.

00:16:13.960 --> 00:16:15.760
Volgende slide.

00:16:15.760 --> 00:16:18.800
Dan zien we en wij noemen dit ook

00:16:18.800 --> 00:16:21.800
zelfs binnen de advocatuur
de letters op dat.

00:16:21.840 --> 00:16:24.800
Je moet goed opletten
welke je nou ook alweer voor je hebt.

00:16:24.800 --> 00:16:27.360
En dan hebben we ook
de Green Claims Directive.

00:16:27.360 --> 00:16:31.400
Nou, ik wil eigenlijk maar heel kort
even benoemen dat deze wetten bestaan

00:16:33.040 --> 00:16:35.280
en vooral

00:16:35.280 --> 00:16:38.600
benadrukken dat dit eigenlijk
administratieve wetten zijn

00:16:39.160 --> 00:16:42.600
die eigenlijk op op ja reporting zijn en

00:16:42.600 --> 00:16:45.600
en dan is CSDDD iets meer

00:16:45.760 --> 00:16:48.760
intern gericht en de CSRD wat meer extern.

00:16:49.320 --> 00:16:51.200
Volgende slide.

00:16:51.200 --> 00:16:52.560
De Green Claims Directive.

00:16:52.560 --> 00:16:55.920
Nou die wil veel meer sancties opleggen

00:16:55.920 --> 00:17:00.720
aan het doen
van misleidende claims die zien

00:17:00.720 --> 00:17:03.720
op op, nou ja,
het leveren over hoe we zijn,

00:17:04.800 --> 00:17:08.440
maar het is nog een voorstel en
de wettekst staat ook nog lang niet vast.

00:17:09.440 --> 00:17:10.680
Volgende slide.

00:17:10.680 --> 00:17:15.080
Wat heel erg belangrijk is om je
te realiseren dat even los van die

00:17:15.080 --> 00:17:19.800
CSRD en die sierstrip die en
de Green Claims Directive die eraan komt

00:17:20.320 --> 00:17:24.520
en dat er nu al een heel strikt
juridisch kader van toepassing is.

00:17:24.520 --> 00:17:26.880
En dat is het reclame.

00:17:26.880 --> 00:17:28.240
Volgende slide.

00:17:28.240 --> 00:17:31.040
En dat
reclame recht, dat is EU wijd geregeld

00:17:32.440 --> 00:17:35.720
en die zijn van toepassing op reclame in
het algemeen.

00:17:35.720 --> 00:17:38.720
Dus niet alleen op greenwashing.

00:17:38.880 --> 00:17:40.920
Volgende slide.

00:17:40.920 --> 00:17:45.000
Ehm, dus dat zijn ook regels die van
toepassing zijn op dit soort reclames.

00:17:45.000 --> 00:17:48.600
Je ziet links een advertentie van
de Lidl of Aldi.

00:17:48.600 --> 00:17:52.400
Ik dacht de Lidl eigenlijk, die
heel trots aan het adverteren waren dat

00:17:52.400 --> 00:17:57.440
hun potje crème voor €8 toch best
wel vergelijkbaar was met La Prairie

00:17:57.440 --> 00:18:00.840
Crème die in de sale €883,15 kost.

00:18:01.200 --> 00:18:03.560
Nou, je kan je voorstellen
dat daar ruzie van komt.

00:18:03.560 --> 00:18:06.200
Dat gaat om datzelfde wettelijke kader.

00:18:06.200 --> 00:18:07.560
Volgende slide.

00:18:07.560 --> 00:18:10.720
En iets wat buiten
het zicht van consumenten

00:18:10.720 --> 00:18:13.280
plaatsvindt is dat er heel veel.

00:18:13.280 --> 00:18:17.640
Nou ja, er wordt bijvoorbeeld heel veel
geproduceerd over, of tussen schoonmaak

00:18:17.640 --> 00:18:21.240
fabrikanten, over reclames,
welk middel beter de plee schoonmaakt.

00:18:21.600 --> 00:18:23.160
Allemaal hetzelfde wettelijk kader.

00:18:24.240 --> 00:18:25.080
Volgende slide.

00:18:25.080 --> 00:18:26.840
Nou, wat zijn die regels nou in een

00:18:26.840 --> 00:18:30.120
notendop wat staat er in die
EU-wijde regelgeving?

00:18:31.080 --> 00:18:34.360
De algemene principes zijn dus
je mag niet misleiden,

00:18:34.600 --> 00:18:37.440
je mag geen valse beloftes doen en je mag

00:18:37.440 --> 00:18:40.440
geen essentiële informatie weglaten.

00:18:41.240 --> 00:18:45.440
En als we het specifiek hebben over
groene claims is heel belangrijk

00:18:45.440 --> 00:18:49.200
dat je duidelijk, specifiek, accuraat
en ondubbelzinnig moet zijn.

00:18:49.440 --> 00:18:52.440
Nou nou, heel eventjes alvast
naar de volgende slide.

00:18:52.680 --> 00:18:55.120
Hierbij zie je voorbeelden van claims

00:18:55.120 --> 00:18:58.440
die niet duidelijk
zijn en niet accuraat genoeg zijn.

00:18:58.680 --> 00:19:02.280
Desalniettemin zie je deze heel veel
voorbij komen, maar dit mag eigenlijk niet

00:19:03.320 --> 00:19:05.280
of dit mag gewoon helemaal niet.

00:19:05.280 --> 00:19:08.280
Even terug naar de vorige slide.

00:19:09.640 --> 00:19:12.280
Wat ook heel belangrijk is bij
groene claims is dat je een

00:19:12.280 --> 00:19:16.280
kleine stap voorwaarts niet als een
grote stap voorwaarts mag presenteren.

00:19:16.440 --> 00:19:19.120
Dan ben
je aan etalage politiek aan het doen.

00:19:19.120 --> 00:19:21.880
En een hele belangrijke

00:19:21.880 --> 00:19:25.600
die ik vaak mis zien gaan is
dat je niet over toekomstige ambities

00:19:25.600 --> 00:19:29.400
mag adverteren
zonder dat je kan aantonen dat je

00:19:30.960 --> 00:19:34.080
dit ook haalbaar is voor jou.

00:19:34.360 --> 00:19:36.360
Dat er een specifiek

00:19:36.360 --> 00:19:38.560
verifieerbaar plan ligt.

00:19:38.560 --> 00:19:41.880
Een derde heel belangrijk kenmerk van
het reclame

00:19:41.880 --> 00:19:44.880
recht is dat de bewijslast bij
de adverteerder ligt

00:19:45.760 --> 00:19:48.120
en dat de klager
dus eigenlijk heel weinig huiswerk heeft.

00:19:48.120 --> 00:19:51.600
Die hoeft alleen maar te betwisten
die die hoeft

00:19:51.600 --> 00:19:54.720
alleen maar te zeggen
goh, leuke claim, mag ik je bewijs zien?

00:19:54.720 --> 00:19:58.320
En daarna ligt volledig de bal bij
de adverteerder.

00:19:58.800 --> 00:20:01.520
En hoe absoluuter de claim van
de adverteerder.

00:20:01.520 --> 00:20:04.600
Dus denk nog even aan die volgende slide.

00:20:05.440 --> 00:20:07.160
Ga er maar even naartoe.

00:20:07.160 --> 00:20:11.080
Dus “Earth friendly!” of “Carbon
neutral!” Dat is een hele grote claim.

00:20:11.920 --> 00:20:13.440
Hoe hoger jouw bewijslast.

00:20:13.440 --> 00:20:18.320
Dus daar moet je ontzettend mee opletten
om al te enthousiast te gaan communiceren.

00:20:19.880 --> 00:20:21.680
Ehm, handhaving.

00:20:21.680 --> 00:20:25.680
Ik denk dat voor nu in de beperkte tijd
belangrijk is om te onthouden dat

00:20:25.680 --> 00:20:29.880
handhaving op heel veel
verschillende manieren kan plaatsvinden.

00:20:29.880 --> 00:20:31.320
Dat kan op civiel niveau,

00:20:32.640 --> 00:20:33.840
de consumentenautoriteiten.

00:20:33.840 --> 00:20:36.840
Die kunnen reactief en proactief optreden.

00:20:37.760 --> 00:20:40.800
Dus in Nederland hebben
we de ACM, maar in andere lidstaten heb je

00:20:41.320 --> 00:20:42.920
vergelijkbare instanties.

00:20:42.920 --> 00:20:46.720
We hebben reclame commissies
en als het heel bont wordt

00:20:46.720 --> 00:20:49.720
gemaakt met greenwashing kan
het zelfs via het strafrecht gaan.

00:20:51.280 --> 00:20:54.280
Wie er een klacht kan indienen,

00:20:55.080 --> 00:20:57.760
dat kan ook via

00:20:57.760 --> 00:21:00.520
heel veel verschillende hoeken,

00:21:00.520 --> 00:21:02.400
dus dat kunnen consumenten zijn.

00:21:02.400 --> 00:21:03.800
Het kunnen NGO's zijn.

00:21:03.800 --> 00:21:07.720
Jullie kennen vast allemaal wel de acties
die Milieudefensie start.

00:21:08.120 --> 00:21:10.880
Concurrenten kunnen elkaar aanspreken

00:21:10.880 --> 00:21:14.640
op greenwashing en de ACM

00:21:15.080 --> 00:21:18.080
kunnen ook proactief optreden.

00:21:19.320 --> 00:21:22.320
En dan nu naar dit
hele kleine stukje theorie,

00:21:22.360 --> 00:21:25.360
denk ik dat het leuk is
om naar wat voorbeeld zaken te gaan.

00:21:26.400 --> 00:21:29.880
En dan als eerste de Primark die.

00:21:31.200 --> 00:21:34.200
Dat is
een greenwashing zaak waarbij Primark

00:21:34.560 --> 00:21:37.960
goed de deksel op de neus heeft gekregen
over allerlei misleidende claims.

00:21:37.960 --> 00:21:40.960
Dit is een actie die is gestart
door een consument.

00:21:41.440 --> 00:21:42.880
Volgende slide.

00:21:43.840 --> 00:21:46.560
Het is een zaak die veel media aandacht
heeft gekregen.

00:21:46.560 --> 00:21:48.120
Volgende slide.

00:21:48.120 --> 00:21:51.720
Er is bijvoorbeeld
ook een VPRO documentaire, deels

00:21:51.960 --> 00:21:54.960
aan deze actie van Sarah Dubbeldam gewijd.

00:21:54.960 --> 00:21:58.320
Volgende slide en
hier zie je een voorbeeld van

00:21:59.280 --> 00:22:01.720
de reclames de

00:22:01.720 --> 00:22:04.640
campagne van Primark
die misleidend is geacht.

00:22:04.640 --> 00:22:06.880
Dus je ziet

00:22:06.880 --> 00:22:08.520
hier eigenlijk een voorbeeld

00:22:08.520 --> 00:22:11.280
van zowel een dubbelzinnige

00:22:11.280 --> 00:22:12.760
als een

00:22:12.760 --> 00:22:16.440
misleidende claim en een toekomst ambitie
die niet haalbaar bleek.

00:22:16.520 --> 00:22:19.640
Dat gaat eigenlijk op heel veel niveaus
iets mis, dus je ziet heel groot staan

00:22:19.640 --> 00:22:22.640
“De CO2 uitstoot met 50% verminderen.”

00:22:22.760 --> 00:22:25.320
Nou, dat is al

00:22:25.320 --> 00:22:28.000
op zichzelf misleidend,
want als je naar de disclaimer

00:22:28.000 --> 00:22:31.880
kijkt dan staat
daar “Tegen 2030 willen we dat gaan doen.”

00:22:33.080 --> 00:22:36.000
Dus het is een dubbelzinnige claim, want
het lijkt alsof nu al gebeurt

00:22:36.000 --> 00:22:37.360
als je naar de grote letters kijkt.

00:22:37.360 --> 00:22:38.080
Maar onderin

00:22:38.080 --> 00:22:41.400
zie je eigenlijk oh dat gebeurt nog
helemaal niet, dus daar gaat het al mis.

00:22:41.840 --> 00:22:45.960
En verder bleek ook dat dit toekomstige
doel helemaal niet realiseerbaar was,

00:22:46.960 --> 00:22:49.480
dus het gaat op meerdere vlakken fout.

00:22:49.480 --> 00:22:52.200
Volgende slide.

00:22:52.200 --> 00:22:54.200
Dan zie je een hele sterke claim.

00:22:54.200 --> 00:22:57.200
“Geen wegwerpplastic meer.” En

00:22:57.480 --> 00:22:59.400
je ziet

00:22:59.400 --> 00:23:03.720
onderin staan
weer o, dat is pas “Tegen 2027.”

00:23:03.720 --> 00:23:07.200
Dus hier ook weer een onduidelijkheid

00:23:08.240 --> 00:23:11.520
over dat dit
pas in de toekomst plaats vindt.

00:23:11.520 --> 00:23:14.520
En nou ja, dat zie je niet goed bovenin.

00:23:15.240 --> 00:23:18.080
Ehm, de houdbaarheid was op zich
wel bewezen,

00:23:18.080 --> 00:23:21.000
maar de presentatie wordt
misleidend geacht.

00:23:21.000 --> 00:23:23.200
Volgende

00:23:23.200 --> 00:23:25.600
Ja, hierbij kunnen we denk ik
eigenlijk wat

00:23:25.600 --> 00:23:28.800
korter zijn, want we zijn denk
ik iets te veel voorbeelden voor de tijd.

00:23:28.800 --> 00:23:31.880
Maar je ziet hier dat de disclaimer nog
kleiner is in verhouding

00:23:31.880 --> 00:23:36.360
tot en met de grote claim bovenin
“Biologisch voor gerecycled duurzaam.”

00:23:36.360 --> 00:23:40.800
En in de mini lettertjes stond
weer dat dat pas “Tegen 2027” was.

00:23:41.160 --> 00:23:44.480
Ook dit werd misleidend geacht om het op
deze manier te presenteren.

00:23:45.000 --> 00:23:48.720
Dan was er nog een voorbeeld over
recycled ondergoed.

00:23:49.440 --> 00:23:52.680
Het het het bordje boven de ondergrond
deed vermoeden dat het

00:23:52.680 --> 00:23:54.600
100% gerecycled was.

00:23:54.600 --> 00:23:57.560
Op het label blijkt dat het op 50% ging.

00:23:57.560 --> 00:24:00.520
Ook een dubbelzinnige claim.
Volgende slide.

00:24:00.520 --> 00:24:03.080
En dan hebben we hier een voorbeeld

00:24:05.000 --> 00:24:08.000
over opleidingen voor gelijkheid van

00:24:08.520 --> 00:24:11.640
de mensen die in de supply chain van
de Primark werken.

00:24:12.120 --> 00:24:17.480
Daarbij zie je ook dat de suggestie wordt
gewekt dat dat nu al gebeurt.

00:24:17.480 --> 00:24:20.480
En in de disclaimer zie je dat

00:24:21.040 --> 00:24:24.480
dit pas plannen waren voor tegen 2030.

00:24:25.800 --> 00:24:27.520
En ook dit werd een

00:24:27.520 --> 00:24:30.960
misleidende presentatie van
deze claim geacht.

00:24:30.960 --> 00:24:32.160
En wat ook belangrijk is,

00:24:32.160 --> 00:24:35.520
is hoe je hier in
de winkel ziet hoe de de posters hingen.

00:24:35.880 --> 00:24:39.520
Je ziet dat die disclaimers volledig
wegvallen en dat alle aandacht

00:24:39.520 --> 00:24:42.520
uitgaat
naar die claims en die grote letters.

00:24:43.920 --> 00:24:45.840
Nog wat andere voorbeelden als daar

00:24:45.840 --> 00:24:50.400
ook nog tijd voor is en dit is
een claim van Shell

00:24:50.600 --> 00:24:54.200
waarin ze zeiden
“Wij veranderen voor een schone toekomst”

00:24:54.840 --> 00:24:59.000
en die claim is misleidend geacht
omdat het te onbepaald is.

00:24:59.000 --> 00:25:02.640
Dus dit is eigenlijk ook
weer zo'n voorbeeld van een te vage claim

00:25:03.040 --> 00:25:07.520
waarbij de consument niet goed kan zien op
welke doelstelling deze ambitie zit.

00:25:07.960 --> 00:25:11.800
Hier hielp het ook
niet mee dat we konden aantonen dat

00:25:11.800 --> 00:25:15.600
Shell ook heel erg aan het desinvesteren
is uit van groene oplossingen.

00:25:17.360 --> 00:25:20.000
Dit, deze zaak en eigenlijk

00:25:20.000 --> 00:25:23.040
degenen die hierna komen, die gaan
allemaal over

00:25:23.040 --> 00:25:27.040
CO2 compensatie
en dat zijn eigenlijk op dit moment

00:25:27.720 --> 00:25:31.200
hele gevaarlijke claims om te maken
omdat ze eigenlijk

00:25:31.200 --> 00:25:34.320
nu allemaal gebaseerd
zijn op zogenaamde carbon credits.

00:25:35.520 --> 00:25:38.400
We kunnen nog wel even en volgende slide.

00:25:38.400 --> 00:25:42.040
Ja, dit is eigenlijk een
vergelijkbare CO2 compensatie.

00:25:42.080 --> 00:25:45.080
CO2 neutraal. Volgende slide

00:25:45.720 --> 00:25:48.720
Je ziet dat
de carbon credits waarop dit soort

00:25:49.520 --> 00:25:52.440
CO2 compensatie, CO2

00:25:52.440 --> 00:25:55.080
neutralisatie claims zijn gebaseerd.

00:25:55.080 --> 00:26:00.640
Dat daarvan is gebleken dat het overgrote
deel meer dan 90% waardeloos bleek.

00:26:00.640 --> 00:26:01.720
Het zijn eigenlijk een soort

00:26:01.720 --> 00:26:05.480
papiertjes die je krijgt met beloftes
dat er bomen zouden worden geplant.

00:26:05.840 --> 00:26:09.240
Vaak werden die bomen niet geplant
of bleek het een belofte te zijn dat er

00:26:09.240 --> 00:26:11.320
minder bos in de fik zou worden gestoken.

00:26:11.320 --> 00:26:14.320
Nou, in ieder geval veel te dun bewijs om

00:26:14.920 --> 00:26:17.240
te kunnen onderbouwen dat

00:26:17.240 --> 00:26:21.160
CO2 die in de atmosfeer wordt gebracht
er ook weer uit wordt gehaald.

00:26:21.160 --> 00:26:24.360
En in die uitspraken
zie je allemaal terugkomen dat

00:26:25.360 --> 00:26:26.880
de de RCC dus de

00:26:26.880 --> 00:26:30.200
Reclame Code Commissie oordeelt dat dat
de perceptie van de consument is.

00:26:30.200 --> 00:26:34.120
Als je het woord
“neutraliseren” of “compenseren” gebruikt.

00:26:35.480 --> 00:26:38.720
En dat is ook wat
hier bijvoorbeeld misging bij Arla, die

00:26:39.080 --> 00:26:43.200
zei dat haar biologische halfvolle melk
klimaatneutraal was.

00:26:43.200 --> 00:26:46.200
Dat was op basis van een keurmerk. Zelfs.

00:26:46.360 --> 00:26:49.360
Maar dat keurmerk was
ook weer op van die carbon credits

00:26:50.200 --> 00:26:52.920
gebaseerd, dus dat was ook te dun.

00:26:52.920 --> 00:26:55.080
En je ziet eigenlijk dan heb
je een hele keten

00:26:55.080 --> 00:26:58.200
van partijen die dan op zo'n keurmerk gaan
leunen.

00:26:58.240 --> 00:27:02.360
Dus Arla leunde op het keurmerk wat ze had
gekregen en de resellers zoals de Albert

00:27:02.360 --> 00:27:04.400
Heijn,
de Plus en de Jumbo, die zeiden weer

00:27:04.400 --> 00:27:07.120
ja, maar als Arla zegt dat zij
klimaatneutraal zijn, dan moeten wij

00:27:07.120 --> 00:27:08.400
dat ook kunnen communiceren.

00:27:09.440 --> 00:27:12.120
En je ziet eigenlijk dat

00:27:12.120 --> 00:27:14.840
zowel Arla als die resellers
gewoon zelfstandig werden

00:27:14.840 --> 00:27:19.240
aangesproken op
het gebruik van deze veel te grote claim.

00:27:19.240 --> 00:27:22.240
“Klimaatneutraal” die niet
bewezen kon worden.

00:27:23.600 --> 00:27:25.040
Volgende slide.

00:27:25.040 --> 00:27:28.440
Nou en dan hebben we als het echt
heel extreem wordt kan kunnen er ook

00:27:28.880 --> 00:27:33.360
strafrechtelijke handhaving plaatsvinden
ten aanzien van greenwashing

00:27:33.920 --> 00:27:36.520
hier een voorbeeld in het buitenland

00:27:36.520 --> 00:27:39.720
over een oud CEO van DWS.

00:27:39.720 --> 00:27:45.000
Dat is een dochter van de Deutsche Bank
en daar was de greenwashing eigenlijk

00:27:45.000 --> 00:27:48.000
van zodanige aard dat het wel heel erg

00:27:48.000 --> 00:27:51.000
van kleur verschoot richting oplichting

00:27:51.160 --> 00:27:54.160
dus. Nou ja, dan kan het ook
nog via die route escaleren.

00:27:54.840 --> 00:27:57.960
En dan kom ik bij
mijn laatste slide als key take aways.

00:27:58.560 --> 00:28:02.960
Pas alsjeblieft op met vage en
te uitgebreide claims.

00:28:03.360 --> 00:28:06.240
Pas ook heel erg op met het adverteren

00:28:06.240 --> 00:28:10.960
over toekomstige ambities, want het moet
in de eerste plaats duidelijk

00:28:10.960 --> 00:28:13.960
zijn dat het een toekomstige ambitie is
en dat het nu nog niet plaatsvindt.

00:28:14.280 --> 00:28:17.280
En ook
als je dat duidelijk maakt, moet het heel.

00:28:18.040 --> 00:28:20.880
Moet je kunnen aantonen
dat het een haalbaar doel is. Dus

00:28:22.040 --> 00:28:22.880
niet oppassen

00:28:22.880 --> 00:28:26.680
met stippen op de horizon communiceren.

00:28:26.680 --> 00:28:30.720
Reclame maken voor een
kleine stap voorwaarts is gevaarlijk

00:28:30.720 --> 00:28:32.280
en dubbelzinnige boodschappen.

00:28:32.280 --> 00:28:36.840
Dus niet denken dat je in een disclaimer
iets kan wegmoffelen, want

00:28:37.200 --> 00:28:40.200
ja, de Primark zaak laat
wel zien dat je daar niet mee wegkomt

00:28:40.840 --> 00:28:43.560
en hier wil ik het voor nu
graag bij laten.

00:28:43.560 --> 00:28:44.880
Heel veel dank Laura!

00:28:44.880 --> 00:28:48.120
Heel goed voor bedrijven om te zien

00:28:48.120 --> 00:28:51.120
waar ze aan moeten denken
als ze gaan communiceren.

00:28:51.280 --> 00:28:55.040
We kregen een vraag binnen op basis van
jouw presentatie van een deelnemer die

00:28:55.040 --> 00:28:59.800
vraagt Komt Primark geen planning
laten zien of iets van werk in uitvoering

00:29:00.280 --> 00:29:03.280
met betrekking tot de plannen voor 2030.

00:29:03.640 --> 00:29:06.640
Ik weet niet of
je weet hoe dat ging in die zaak.

00:29:06.640 --> 00:29:09.000
Ja, in
sommige gevallen konden ze dat laten zien.

00:29:10.000 --> 00:29:10.320
Dus dat

00:29:10.320 --> 00:29:13.320
was bijvoorbeeld zo bij die plannen
ten aanzien van die

00:29:13.320 --> 00:29:16.320
werknemers in de supply chain die ze,

00:29:16.840 --> 00:29:20.200
nou ja, waar ze mee bezig waren
ten aanzien van het wegwerpplastic ook.

00:29:20.840 --> 00:29:21.600
Maar de misleiding

00:29:21.600 --> 00:29:24.600
bleef nog steeds bestaan omdat het in
die advertentie niet duidelijk was

00:29:24.600 --> 00:29:26.280
dat het een toekomstige ambitie was.

00:29:26.280 --> 00:29:29.200
Het leek alsof het nu al gebeurde,

00:29:29.200 --> 00:29:31.960
maar als het om die CO2 reductie ging,

00:29:31.960 --> 00:29:34.960
was het bewijs wat er lag
überhaupt te dun Ja.

00:29:36.000 --> 00:29:37.000
In alle gevallen.

00:29:37.000 --> 00:29:39.120
En misschien nog een andere vraag.

00:29:39.120 --> 00:29:42.840
Dus wij roepen bedrijven heel erg op, ga
het doen, ga communiceren

00:29:43.320 --> 00:29:47.280
En dan gaan ze misschien soms ook
met de beste wil aan de slag.

00:29:47.760 --> 00:29:51.520
En hoe toetsen zij of dit dus voorafgaand?

00:29:51.520 --> 00:29:55.320
Is dat iets wat jullie waar jullie
bedrijven bij helpen Dat je kijkt

00:29:55.320 --> 00:29:58.440
al van tevoren van is dit dan inderdaad.

00:29:59.280 --> 00:30:03.600
Nou voorkomen we hiermee dat we iets doen
wat straks niet in orde blijkt zijn.

00:30:04.640 --> 00:30:06.480
Ja, ja dus ja.

00:30:06.480 --> 00:30:07.120
Veel bedrijven

00:30:07.120 --> 00:30:10.160
vragen aan ons van goh ja, we willen dit
en dit op de website zetten.

00:30:10.160 --> 00:30:11.600
Want reclame is ook een breed begrip.

00:30:11.600 --> 00:30:12.320
Het hoeft niet perse

00:30:12.320 --> 00:30:16.320
te gaan om een poster, bushokje of
een advertentie op televisie.

00:30:16.320 --> 00:30:17.200
Dus ook iets wat je op je

00:30:17.200 --> 00:30:20.400
website roept of wat op
een labeltje hangt aan de producten.

00:30:21.600 --> 00:30:24.600
Ja, als je daar te enthousiast wordt,

00:30:24.960 --> 00:30:26.040
dan kan het gevaarlijk zijn.

00:30:26.040 --> 00:30:28.000
Dus wij kijken
graag in een vroeg stadium mee.

00:30:28.000 --> 00:30:29.920
En waar je

00:30:29.920 --> 00:30:31.360
nou wat eigenlijk heel belangrijk is.

00:30:31.360 --> 00:30:36.000
We hebben dat ook eigenlijk, dat er een
driehoek moet bestaan tussen legal,

00:30:36.680 --> 00:30:40.040
de mensen die de sustainability managers
en marketing.

00:30:40.440 --> 00:30:43.440
En als die niet goed met elkaar praten,

00:30:43.920 --> 00:30:45.960
dan dan gaat het vaak mis.

00:30:45.960 --> 00:30:49.720
Want bij Primark waren er sustainability
managers die echt bezig waren

00:30:50.720 --> 00:30:51.320
denk ik echt

00:30:51.320 --> 00:30:54.800
wel met goede intenties om
dingen beter te doen.

00:30:55.160 --> 00:30:58.120
Maar vervolgens is
er een marketing bureau opgezet

00:30:58.120 --> 00:31:01.440
dat daar veel te enthousiast mee aan de
slag ging en daar heeft niemand van comm.

00:31:01.480 --> 00:31:03.240
hier naar gekeken en dan gaat het mis.

00:31:03.240 --> 00:31:06.240
Ja ja, belangrijke les denk ik zo.

00:31:06.520 --> 00:31:07.080
Heel veel dank.

00:31:07.080 --> 00:31:10.080
We komen straks ook nog
bij jou terug met andere vragen.

00:31:10.640 --> 00:31:14.720
Eerst nog een pollvraag aan
de deelnemers, namelijk “Wat vind jij

00:31:14.760 --> 00:31:17.760
het lastigst aan
communiceren over due dillegence?”

00:31:17.800 --> 00:31:22.200
Is dat “We weten niet goed wat we moeten
delen”, “Angst voor reputatieschade”,

00:31:22.560 --> 00:31:25.440
“Gebrek aan tijd of capaciteit”,
of “We twijfelen

00:31:25.440 --> 00:31:28.720
of het
relevant is voor de doelgroep.” Lisanne.

00:31:28.720 --> 00:31:30.680
Vanuit het bedrijfsleven Wat denk jij?

00:31:30.680 --> 00:31:33.000
Wat vinden bedrijven het meest uitdagend?

00:31:33.000 --> 00:31:36.000
Ik neig naar antwoord één en twee.

00:31:36.400 --> 00:31:39.400
Zowel die twijfel van
wat kan ik al communiceren?

00:31:39.760 --> 00:31:43.240
Vooral wanneer bijvoorbeeld voor je gevoel
heb ik nog niet alles perfect doet.

00:31:44.440 --> 00:31:46.120
Maar ook de reputatieschade.

00:31:46.120 --> 00:31:50.640
Was de afgelopen jaren sterker, maar ik
vermoed dat die er nog wel in zit bij.

00:31:50.640 --> 00:31:52.800
Veel angst daarvoor.

00:31:52.800 --> 00:31:53.560
We gaan kijken.

00:31:53.560 --> 00:31:56.200
De uitslag is ook
wel we weten niet goed wat.

00:31:56.200 --> 00:31:56.880
Inderdaad.

00:31:56.880 --> 00:32:00.800
Ja, ja, dat had ook een ja
dus een blijkbaar een een.

00:32:01.120 --> 00:32:03.680
Een lastige is Lisanne om bij
jou te blijven.

00:32:03.680 --> 00:32:08.200
In deze webinars gaan we ook altijd in
echt op de inzichten vanuit de praktijk.

00:32:08.600 --> 00:32:12.160
Jij bent sustainability specialist bij
Ahrend en Gispen.

00:32:12.720 --> 00:32:15.720
Ahrend is een Nederlands bedrijf
dat zich specialiseert in

00:32:15.880 --> 00:32:18.000
meubilair en werkomgeving.

00:32:18.000 --> 00:32:22.360
Kun je ons heel kort even iets vertellen
over Ahrend Gispen als bedrijf en

00:32:22.360 --> 00:32:25.920
jullie motivatie om met dit enigzins aan
de slag te gaan met MVO?

00:32:26.360 --> 00:32:28.560
Ja natuurlijk!

00:32:28.560 --> 00:32:31.720
Koninklijke Arend is inderdaad
een kantoormeubilair bedrijf.

00:32:31.720 --> 00:32:36.760
Wij produceren bureaus,
bureaustoelen, maar ook de hokjes.

00:32:37.120 --> 00:32:39.320
Gewoon bekend sinds Covid eigenlijk.

00:32:39.320 --> 00:32:41.880
Wij hebben productontwikkeling
tot op de markt brengen

00:32:41.880 --> 00:32:45.400
allemaal intern en
dus ook een complexe keten.

00:32:45.560 --> 00:32:46.600
Als je kijkt naar ons

00:32:46.600 --> 00:32:51.240
belangrijkste materiaal stromen, dan is
dat plastic, hout, maar ook staal

00:32:53.160 --> 00:32:56.160
en we hebben ook een

00:32:56.360 --> 00:33:00.120
globale keten, want we hebben veel
verschillende productielocaties, zowel

00:33:00.120 --> 00:33:04.760
in Nederland, maar ook in Praag, Tsjechië
en ook een eigen fabriek in China.

00:33:05.640 --> 00:33:09.360
En ja, je zegt het al,
het zijn verschillende sectoren

00:33:09.360 --> 00:33:13.040
waar je in opereert dan
dus waar je producten van gemaakt zijn.

00:33:13.400 --> 00:33:17.840
Kun je iets zeggen over
de risico's die daarmee gepaard gaan?

00:33:18.080 --> 00:33:21.080
Ja, natuurlijk.

00:33:21.600 --> 00:33:23.640
Over het algemeen als we nadenken over die

00:33:23.640 --> 00:33:26.640
materiaalstromen
en zijn de risico's die ons bekend zijn.

00:33:27.000 --> 00:33:30.600
Echter wij zouden ook
zeker die plichtig zijn

00:33:30.600 --> 00:33:33.800
vanaf dit jaar waarschijnlijk uitgesteld,
nu met twee jaar.

00:33:34.560 --> 00:33:37.920
Maar daarvoor hebben we ook de dubbele
materialiteit analyse gedaan, hebben we

00:33:37.920 --> 00:33:43.080
met verschillende stakeholders om tafel
gezeten en nou ja, die analyse gedaan.

00:33:43.600 --> 00:33:47.720
En als je kijkt naar de risico's die
daaruit naar voren kwamen, was het vooral

00:33:47.720 --> 00:33:52.200
ook dat inzicht in je keten zoals social
fairness als environmental awareness.

00:33:53.280 --> 00:33:56.680
Maar gezien die complexiteit van
onze keten,

00:33:57.440 --> 00:34:01.120
bleek eigenlijk vooral dat het gebrek
aan inzicht in eigenlijk dus nog niet

00:34:01.120 --> 00:34:05.600
goed weten wat je risico's zijn, dat dat
eigenlijk een risico is voor ons.

00:34:06.560 --> 00:34:09.600
Was de CSRD ook de aanleiding om met MVO

00:34:09.600 --> 00:34:12.600
aan de slag te gaan of was
dat iets wat jullie daarvoor ook al deden?

00:34:13.560 --> 00:34:16.560
We waren er al zeker mee bezig.

00:34:17.080 --> 00:34:20.360
Ja, vooral circulair ondernemen is
iets wat ontzettend in ons DNA zit.

00:34:20.360 --> 00:34:23.400
Dus de afgelopen jaren zijn we al heel erg
bezig geweest met

00:34:23.400 --> 00:34:26.600
het eigenlijk het
milieu aspect van verduurzaming.

00:34:27.560 --> 00:34:28.640
En ook als je kijkt naar

00:34:28.640 --> 00:34:31.640
onze sector is het natuurlijk
heel anders om bijvoorbeeld textiel

00:34:32.440 --> 00:34:35.760
is sociaal een beetje achtergebleven,
dus dat is wel echt een nieuw onderwerp

00:34:35.760 --> 00:34:37.360
voor ons wat dat betreft.

00:34:37.360 --> 00:34:41.720
En daardoor is die keten
transparantie meer inzicht krijgen

00:34:41.720 --> 00:34:45.520
in onze keten wel nu echt een
nieuwe prioriteit van de afgelopen jaren.

00:34:46.160 --> 00:34:49.640
Want we hebben het in deze webinars over
due dillegence volgens OESO richtlijnen.

00:34:49.640 --> 00:34:52.600
Is OESO een kader, gebruiken
jullie dat ook?

00:34:52.600 --> 00:34:53.680
Zeker! Zeker.

00:34:53.680 --> 00:34:58.080
We hadden al een supplier code of conduct,
maar dat was het alom bekende twee

00:34:58.080 --> 00:35:02.880
pagina documentje en we hadden zoiets van
dat dat is niet meer van deze tijd.

00:35:02.880 --> 00:35:03.560
Dus we hebben twee jaar

00:35:03.560 --> 00:35:07.320
geleden hem eigenlijk helemaal aangepast
naar een businesspartner, code of conduct.

00:35:07.320 --> 00:35:08.400
Echt vanuit een two-way

00:35:09.480 --> 00:35:10.800
working method

00:35:10.800 --> 00:35:13.800
dat je echt dat
je leveranciers je partners worden.

00:35:14.320 --> 00:35:17.800
Uitgebreid document is opgesteld,
maar daarin dus ook zeker die OESO

00:35:17.800 --> 00:35:22.360
richtlijnen aangehaald omdat dat gewoon
hele goede duidelijke handvaten geven.

00:35:22.840 --> 00:35:25.680
Niet alleen voor ons, maar dus ook voor je
leveranciers.

00:35:25.680 --> 00:35:28.440
Ja, en hoe, waar staan
jullie in dat proces?

00:35:28.440 --> 00:35:29.520
Er zijn natuurlijk zes stappen.

00:35:29.520 --> 00:35:32.320
Hebben jullie al die zes stappen
doorlopen of wat?

00:35:32.320 --> 00:35:34.560
Ja, wat?

00:35:34.560 --> 00:35:36.520
Nou ja, ik denk dat

00:35:36.520 --> 00:35:38.920
gaat niet altijd exact stapsgewijs.

00:35:38.920 --> 00:35:42.280
Je bent met verschillende stappen
natuurlijk bezig

00:35:43.240 --> 00:35:46.160
als je kijkt naar dat uitrollen in
dat communicatie stuk of

00:35:46.160 --> 00:35:49.160
op het gebied
naar je leveranciers toe bijvoorbeeld.

00:35:49.640 --> 00:35:50.440
Hebben we bijvoorbeeld.

00:35:50.440 --> 00:35:53.440
Nou, als je kijkt naar top
80% spend of 40%

00:35:53.840 --> 00:35:56.840
die business partner
de code of conduct heeft ondertekend.

00:35:57.080 --> 00:35:59.640
Maar we hebben bijvoorbeeld
ook een ‘cradle to cradle’ certificering

00:35:59.640 --> 00:36:03.560
om bijvoorbeeld bepaalde risico's qua
materiaal gezondheid te voorkomen.

00:36:04.800 --> 00:36:05.040
En dan

00:36:05.040 --> 00:36:08.960
vraag je aan je leveranciers van “Hey,
we hebben documenten van jullie nodig.

00:36:08.960 --> 00:36:12.000
Kunnen jullie die aanleveren?” Nou,
dat doen ze met liefde.

00:36:12.400 --> 00:36:16.760
Maar leveranciers in China hebben wel
aangegeven “We vullen het in voor jullie.

00:36:16.760 --> 00:36:20.560
Maar we weten niet zo goed wat we precies
moeten doen, waarom we het precies doen.”

00:36:21.000 --> 00:36:22.720
Hele duidelijke hulpvraag.

00:36:22.720 --> 00:36:26.600
Best wel een groot risico voor ons
eigenlijk, dus we hebben besloten om daar

00:36:26.640 --> 00:36:30.520
echt meteen bovenop te springen en
dus die communicatie naar onze

00:36:30.520 --> 00:36:31.920
leveranciers aan te gaan.

00:36:31.920 --> 00:36:34.320
Van jullie hebben
een duidelijke hulpvraag.

00:36:34.320 --> 00:36:37.440
Laten jullie trainen en uitleggen van
waarom vragen

00:36:37.440 --> 00:36:41.280
we dit eigenlijk van jullie en
hoe kunnen jullie ons hierbij helpen?

00:36:41.280 --> 00:36:44.280
Maar ook wat hebben
jullie van ons nodig qua hulp?

00:36:44.280 --> 00:36:47.480
Ja. Dus het heeft ook
allerlei inzichten toe geleid.

00:36:48.080 --> 00:36:51.840
En, want als je het hebt over het
communiceren, wat communiceer je precies

00:36:51.880 --> 00:36:53.120
naar de verschillende groepen?

00:36:53.120 --> 00:36:53.520
Want je hebt

00:36:53.520 --> 00:36:57.280
inderdaad dan de stakeholders, maar ook
de klanten, intern, het brede publiek.

00:36:57.480 --> 00:37:00.480
Zeker, je hebt met veel partijen te maken.

00:37:00.520 --> 00:37:01.680
Ik denk dat het eigenlijk wel

00:37:01.680 --> 00:37:05.640
begint met een stukje internal awareness,
natuurlijk, van je komt er achter.

00:37:05.640 --> 00:37:06.600
Vervolgens moet je dan met

00:37:06.600 --> 00:37:10.440
verschillende afdelingen die daar ook
mee te maken hebben communiceren.

00:37:10.840 --> 00:37:12.800
Kijken wat je daaraan kan gaan doen.

00:37:14.440 --> 00:37:16.080
Tegelijkertijd

00:37:16.080 --> 00:37:18.840
rapporteren wij, of rapporteren, ja
we hebben al meer jaren

00:37:18.840 --> 00:37:22.640
een duurzaamheidsverslag en daarin
communiceren we wel vaak wat we doen.

00:37:22.640 --> 00:37:25.920
Dus ook wanneer er dus
documenten zoals een supplier

00:37:25.920 --> 00:37:29.200
code of conduct is
ondertekend, communiceren we daarover.

00:37:29.560 --> 00:37:31.680
Maar ook als we dus met iets aan
de slag gaan.

00:37:31.680 --> 00:37:34.760
Juist ook omdat we nog niet eens
zo heel veel deden, hebben we daar ook

00:37:34.800 --> 00:37:37.800
wel over gecommuniceerd de afgelopen
jaren.

00:37:38.400 --> 00:37:39.120
Maar als je het hebt over

00:37:39.120 --> 00:37:42.120
communiceren naar je stakeholders
als bijvoorbeeld leveranciers.

00:37:42.960 --> 00:37:45.400
We hebben net bijvoorbeeld een nieuwe tool

00:37:45.400 --> 00:37:48.600
waar we mee zijn gaan werken waarin we
onze leveranciers kunnen screenen.

00:37:48.640 --> 00:37:51.280
Dan krijgen ze een ESG score.

00:37:51.280 --> 00:37:52.480
En als de

00:37:52.480 --> 00:37:56.040
leverancier dan slecht scoort, dan wil
je eigenlijk met die leverancier om tafel.

00:37:56.640 --> 00:37:59.640
Maar dat is natuurlijk wel van nou ja, is
wel gevoelig van hoe

00:37:59.760 --> 00:38:01.680
communiceer je met die leverancier?

00:38:02.680 --> 00:38:04.800
Ook omdat je intern met teams te maken

00:38:04.800 --> 00:38:07.800
hebt die ook
eigenlijk dat contact veel al doen.

00:38:08.680 --> 00:38:12.040
Dat is dan ook
weer een extra stap in hun proces.

00:38:12.040 --> 00:38:15.120
Dus je merkt dat eigenlijk eerst dat
interne communicatie stuk

00:38:15.120 --> 00:38:18.440
dan heel belangrijk is en dan samen kijken
hoe ga je dat aanpakken?

00:38:18.840 --> 00:38:21.840
Nou ja, in dit geval naar je leveranciers.

00:38:23.040 --> 00:38:24.760
En dat

00:38:24.760 --> 00:38:27.760
zit er soms bepaalde gevoeligheden bij.

00:38:27.880 --> 00:38:31.880
Ook omdat je merkt dat mensen dus soms ook
wel de neiging hebben,

00:38:32.160 --> 00:38:35.880
vandaar net ook
mijn antwoord bij bij de poll vragen,

00:38:36.960 --> 00:38:39.720
mensen hebben soms de neiging om te zeggen
oh, maar je kan hier nog

00:38:39.720 --> 00:38:41.600
niet over communiceren
want we doen dit nog niet.

00:38:41.600 --> 00:38:44.640
En dan volgens mij noem jij het ook
wel even moment

00:38:44.680 --> 00:38:47.680
van die ambitie uitspreken is
ook heel goed.

00:38:47.760 --> 00:38:49.080
Als je het inderdaad hard kunt.

00:38:49.080 --> 00:38:50.760
Ja, als je

00:38:50.760 --> 00:38:54.960
het kunt onderbouwen, ja dan is
dat wel dat kan en dat kan een stap zijn.

00:38:55.040 --> 00:38:55.920
Ja, nee.

00:38:55.920 --> 00:38:58.480
Voor die bewustwording
denk ik dat het wel belangrijk is, want

00:38:58.480 --> 00:39:01.560
we zijn ons bewust van bepaalde elementen
dat we daar wat mee moeten doen.

00:39:02.880 --> 00:39:03.680
Maar wel

00:39:03.680 --> 00:39:06.480
dat eerlijk zijn is toch vaak
ook wel spannend merk je.

00:39:06.480 --> 00:39:09.480
Ja ja, want inderdaad intern

00:39:10.560 --> 00:39:12.680
bijvoorbeeld het interne draagvlak voor

00:39:12.680 --> 00:39:16.440
gevoeligheden, is dat een uitdaging
geweest in de afgelopen periode.

00:39:16.440 --> 00:39:19.440
Als je wilde gaan communiceren van ja,

00:39:19.800 --> 00:39:23.520
we zijn nog gewoon onzeker over is dit
goed genoeg wat we er nu aan doen?

00:39:23.840 --> 00:39:25.400
Deels wel, ja zeker.

00:39:25.400 --> 00:39:28.880
En het ik denk dat voor ons is
het duurzaamheidsverslag wel mooi.

00:39:29.800 --> 00:39:34.080
Draag vlak ook om wel gewoon iets meer
aandacht te kunnen geven aan een bepaald

00:39:34.080 --> 00:39:37.440
onderwerp en dan wat dieper op in te gaan
en goede onderbouwing dus ook te geven.

00:39:37.440 --> 00:39:40.640
Wat dus ook nodig is vanuit wat we net

00:39:40.640 --> 00:39:43.640
geleerd hebben natuurlijk.

00:39:43.680 --> 00:39:45.120
Maar ook als je kijkt naar

00:39:45.120 --> 00:39:48.080
andere communicatie, wat dan ook
wel weer, want dat is het ook.

00:39:48.080 --> 00:39:49.440
Het wordt vaak ook goed ontvangen.

00:39:49.440 --> 00:39:53.840
Dus we hadden die dubbele materialiteit
analyse gedaan met allemaal stakeholders.

00:39:53.840 --> 00:39:58.120
Je vraagt ook wat van andere partijen,
dus dat hebben we ook gedaan in

00:39:58.120 --> 00:40:01.560
een pilot samenwerking
met de Sociaal-Economische Raad.

00:40:02.040 --> 00:40:05.160
En toen hebben we uiteindelijk, nadat
we klaar waren met die analyse, onze

00:40:05.160 --> 00:40:09.240
bevindingen in een fysieke bijeenkomst ook
gedeeld met die stakeholders.

00:40:09.480 --> 00:40:13.360
En dan merk je dus ook eigenlijk net
als met die leveranciers die we nu gaan

00:40:13.360 --> 00:40:18.400
trainen door het te delen krijg je ook
vaak best wel waardevolle feedback ook.

00:40:19.680 --> 00:40:23.520
En je noemt de Sociaal-Economische Raad.

00:40:23.520 --> 00:40:26.600
Zijn er sowieso, zijn er partijen in
de keten of in de branche in de sector

00:40:26.600 --> 00:40:30.480
waarmee je kunt optrekken
om dit samen ook aan te pakken.

00:40:30.680 --> 00:40:32.240
We zoeken dat zeker op.

00:40:32.240 --> 00:40:35.760
Gezien dat je die materiaalstromen die ik
net al noemde zijn we soms voelen ons

00:40:35.760 --> 00:40:37.520
wel een wat vreemde eend in de bijt.

00:40:37.520 --> 00:40:39.800
Waar kan
je nou echt je aansluiting bij vinden?

00:40:39.800 --> 00:40:43.600
Ook omdat wij een van
de weinige partijen zijn in Nederland

00:40:44.280 --> 00:40:47.640
in deze industrie die ook bijvoorbeeld
volledig business-to-business zijn.

00:40:49.120 --> 00:40:52.320
Maar er zijn
gelukkig heel veel onderwerpen.

00:40:52.320 --> 00:40:54.240
Specifieke samenwerkingen ook.

00:40:54.240 --> 00:40:57.520
Dus zo zijn wij nu bijvoorbeeld bij
de Sociaal Economische Raad aangesloten

00:40:57.520 --> 00:41:01.440
bij hun Community of Practice
betekenisvolle stakeholder dialoog.

00:41:01.920 --> 00:41:03.320
En dat is ontzettend waardevol.

00:41:03.320 --> 00:41:06.640
Ik heb ook collega's vanuit het parkeer
mijn team die daarbij aansluiten.

00:41:06.960 --> 00:41:08.760
Wat ook heel goed is.

00:41:08.760 --> 00:41:13.080
En het fijne daarin is, is dat je dus ook
kan delen van waar loop je tegenaan?

00:41:13.080 --> 00:41:16.160
Maar ook
juist die uitdagingen en onzekerheden van

00:41:17.360 --> 00:41:18.960
die twijfel die je dus inderdaad soms

00:41:18.960 --> 00:41:22.440
kan hebben van waar kunnen we nou
wel en niet over communiceren?

00:41:22.840 --> 00:41:27.640
En het fijne is, door zowel dat soort
gesprekken, maar ook door het lezen van

00:41:27.960 --> 00:41:31.440
communicatie van andere partijen, dat
je eigenlijk daar ook van leert.

00:41:31.440 --> 00:41:35.520
Van hey, het hoeft niet zo
ingewikkeld te zijn, van doe je

00:41:35.520 --> 00:41:39.280
al iets, al is het maar iets kleins,
het kan je daar over communiceren.

00:41:39.720 --> 00:41:43.560
En ook wil je beginnen van ja dan vaak
ook al die low hanging fruit.

00:41:43.560 --> 00:41:48.240
Begin gewoon en al
lerende of al doende leer je ook.

00:41:48.480 --> 00:41:51.840
Ja en we sluiten altijd af met “Heb
je een tip voor MKB-ers?”.

00:41:52.120 --> 00:41:54.240
Misschien geef je hem hier al?

00:41:54.240 --> 00:41:56.760
Want inderdaad, MKB-ers die
misschien nog niet zover

00:41:56.760 --> 00:41:59.960
zijn maar wel willen gaan communiceren.

00:41:59.960 --> 00:42:01.320
Wat wil je meegeven?

00:42:01.320 --> 00:42:03.800
Ja, ik denk dat dat
er misschien eigenlijk al wel was.

00:42:03.800 --> 00:42:04.920
En eerlijk gezegd is dat

00:42:04.920 --> 00:42:08.160
ook echt een tip die ik ook nog maar
een aantal maanden geleden heb gehoord.

00:42:08.680 --> 00:42:12.080
Je kan denken het is niks nieuws, maar
soms zit het hem juist ook in de kracht

00:42:12.080 --> 00:42:12.960
van herhaling.

00:42:14.680 --> 00:42:17.680
En daar zijn wij dus zelf nu ook echt
mee bezig.

00:42:17.920 --> 00:42:23.040
Van ja, wat zijn nou eigenlijk echt
haalbare stappen binnen korte termijn?

00:42:23.280 --> 00:42:24.280
Waar kunnen wij van leren?

00:42:24.280 --> 00:42:27.200
Wat zijn partijen
waar we dit mee kunnen gaan oefenen?

00:42:27.200 --> 00:42:29.840
Ook qua communicatie van

00:42:29.840 --> 00:42:32.560
schroom er niet voor om
het kleine beetje dat je allemaal doet.

00:42:32.560 --> 00:42:34.800
Als je het gevoel hebt van “We doen
nog niet zoveel”

00:42:34.800 --> 00:42:37.800
om daar vooral over te communiceren, want

00:42:38.280 --> 00:42:41.400
ik als collega
bij wijze van van jullie allen

00:42:42.440 --> 00:42:45.440
ik waardeer het heel erg en ik merk
dat ik daar ook lering uit trek.

00:42:45.600 --> 00:42:48.280
Ja. Belangrijke tip.

00:42:48.280 --> 00:42:49.520
Dank je wel Lisanne!

00:42:49.520 --> 00:42:51.960
Dan gaan
we over naar vraag van deelnemers.

00:42:51.960 --> 00:42:56.080
Manon om bij jou te beginnen een vraag is
er een minimum

00:42:56.240 --> 00:43:00.960
aan wat je moet communiceren om voldoende
te zijn volgens OESO Richtlijnen?

00:43:00.960 --> 00:43:05.640
Is er een soort ondergrens voor het
MKB met bijvoorbeeld beperkte capaciteit?

00:43:06.360 --> 00:43:10.120
Ik heb wel als een heel vervelend antwoord
op, want eigenlijk is het heel grijs,

00:43:10.360 --> 00:43:13.440
dus er staat in de OESO richtlijnen
heel duidelijk wat je moet communiceren.

00:43:13.920 --> 00:43:16.920
Dus je moet je beleid
communiceren en je moet de maatregelen

00:43:16.920 --> 00:43:20.280
communiceren die je genomen hebt om
het te integreren in je bedrijf.

00:43:20.680 --> 00:43:24.080
Je moet de gebieden
met de grootste risico's publiceren.

00:43:24.120 --> 00:43:27.120
Je moet hoe je
die risico's dan prioriteert moet je

00:43:27.120 --> 00:43:30.240
aangeven en welke risico's je aanpakt
en hoe je dat monitort.

00:43:30.240 --> 00:43:34.000
Dus best een een pakketje wat nog niet
zo heel veel bedrijven doen,

00:43:34.400 --> 00:43:38.160
maar tegelijkertijd gaat
due dilligence over leren.

00:43:38.160 --> 00:43:42.560
Dus je wordt ook elke keer gevraagd
begin gewoon en en communiceer daarover.

00:43:42.920 --> 00:43:46.080
En eigenlijk is
dus nog heel erg grijs van wat je nou als

00:43:46.080 --> 00:43:49.160
MKB-er als minimum zou moeten doen
volgens de OESO richtlijnen.

00:43:49.160 --> 00:43:50.520
Dus ik zou ook

00:43:51.520 --> 00:43:53.720
kijken van wat past bij jou, Wat kan
jij doen?

00:43:53.720 --> 00:43:56.760
Ik zeg
altijd wel probeer jezelf uit te dagen.

00:43:56.760 --> 00:43:58.840
Dus ga
niet te comfortabel achterover leunen.

00:43:58.840 --> 00:44:01.640
Probeer zelf wel uit te dagen, maar maak
jezelf ook niet gek.

00:44:01.640 --> 00:44:03.680
Ja en kijk een beetje wat de anderen doen.

00:44:03.680 --> 00:44:08.800
Ik denk uiteindelijk we groeien in het
hele proces, ook als wereldgemeenschap.

00:44:08.800 --> 00:44:11.720
Op dit onderwerp groeien we in het
denken over dit onderwerp.

00:44:11.720 --> 00:44:14.240
Kijk wat je collega's doen en.

00:44:14.240 --> 00:44:18.240
Want dat ik denk dat straks als als die
CSDDD er ooit wel doorheen zal komen,

00:44:19.120 --> 00:44:19.960
dat als er een toezichthouder

00:44:19.960 --> 00:44:22.960
komt die gaat ook kijken van wat gebeurt
er al in de sector

00:44:23.760 --> 00:44:26.840
en als een ander het kan, waarom zou
jij het ook moeten?

00:44:26.880 --> 00:44:29.400
Je wil geen achterblijvers,
je wil geen achterblijvers zijn en

00:44:29.400 --> 00:44:31.000
dan kan
je ook door geïnspireerd worden. Ja

00:44:32.240 --> 00:44:33.480
dank Laura.

00:44:33.480 --> 00:44:37.480
Een vraag voor jou Hoe ga je om
met gevoelige informatie van leveranciers?

00:44:37.480 --> 00:44:40.440
Als dat de basis is
voor jouw onderbouwing,

00:44:40.440 --> 00:44:43.440
moet je dan bereid zijn om dat te delen?

00:44:43.560 --> 00:44:46.120
Precies. Eigenlijk wel, ja dus.

00:44:46.120 --> 00:44:49.680
En dat geldt
voor het reclamerecht breed dus.

00:44:50.280 --> 00:44:53.080
Nou ja, het is als als je bijvoorbeeld een

00:44:53.080 --> 00:44:57.400
een brillenmerk hebt en je zegt onze
brillen zijn de beste en dan zegt iemand

00:44:57.400 --> 00:45:00.960
nou toon dat dus aan en dat je dan zegt
ja, dat is een vrij gevoelige informatie.

00:45:01.360 --> 00:45:02.880
Ja, dan ben je toch af?

00:45:02.880 --> 00:45:06.600
En dan zal een rechter toch zeggen
ja, dan is het zonder bewijs.

00:45:06.600 --> 00:45:09.600
En hetzelfde geldt ten aanzien van
een goede claim.

00:45:10.560 --> 00:45:14.160
Dus ja, als je het niet wil kunnen

00:45:14.160 --> 00:45:16.320
onderbouwen
dan moet je de claim niet maken.

00:45:16.320 --> 00:45:18.120
En dan is nog een verschil dat

00:45:19.520 --> 00:45:20.440
even heel kort door de bocht.

00:45:20.440 --> 00:45:23.520
Is er een regel dat als jij verplicht bent
om iets te openbaren,

00:45:23.880 --> 00:45:26.880
dan wordt het niet als reclame gezien.

00:45:27.040 --> 00:45:29.160
Dus op het moment dat jij

00:45:29.160 --> 00:45:32.160
op basis van CSRD bepaalde

00:45:32.640 --> 00:45:35.640
uitingen moet doen of rapportage moet doen

00:45:35.720 --> 00:45:38.720
ligt dit weer wat genuanceerder. Ja.

00:45:38.960 --> 00:45:40.360
Goede aanvulling.

00:45:40.360 --> 00:45:41.000
Lisanne.

00:45:41.000 --> 00:45:44.160
Wat als klanten of leveranciers helemaal

00:45:44.160 --> 00:45:47.200
niet geïnteresseerd lijken in dit
soort informatie?

00:45:47.200 --> 00:45:49.800
Waarom zou je
het als bedrijf dan toch doen?

00:45:49.800 --> 00:45:52.520
Helemaal als het natuurlijk gaat over de

00:45:52.520 --> 00:45:54.360
de minder positieve kanten.

00:45:54.360 --> 00:45:55.520
Kijk. Goede vraag.

00:45:55.520 --> 00:45:58.640
Ik heb het eigenlijk nog niet aangestipt,
maar ja, klanten zijn natuurlijk ook

00:45:58.640 --> 00:46:01.880
ontzettend belangrijk
voor ons, voor de meeste bedrijven.

00:46:02.880 --> 00:46:05.800
En je merkt vaak ook dat er,

00:46:05.800 --> 00:46:09.360
en ik denk dat dat ook met dat stukje zit
van angst voor reputatieschade.

00:46:10.240 --> 00:46:13.280
En dat is denk ik ook
waarom die wetgeving zo belangrijk is.

00:46:13.280 --> 00:46:16.800
Het ja het onderwerp is zo groot
en zo complex

00:46:17.280 --> 00:46:20.440
en ik denk dat
daar ook voor ons een grote rol in

00:46:21.480 --> 00:46:21.840
ligt.

00:46:21.840 --> 00:46:25.120
Om de klant daarin dan ook
gewoon mee te nemen.

00:46:25.120 --> 00:46:28.120
Om eigenlijk vooroordelen weg te nemen

00:46:28.600 --> 00:46:31.320
en ze eigenlijk uit
te leggen hoe het precies zit.

00:46:31.320 --> 00:46:34.520
Bijvoorbeeld dat soms denken oh,
je produceert in China, China is slecht.

00:46:35.160 --> 00:46:35.520
Dat hoeft

00:46:35.520 --> 00:46:38.640
helemaal niet per se zo te zijn en
dat kunnen we dan vaak ook onderbouwen.

00:46:39.640 --> 00:46:42.080
En zo zit dat ook met die risico's van

00:46:42.080 --> 00:46:44.800
dat je uitlegt wat is een risico?

00:46:44.800 --> 00:46:47.480
Maar waarom hoeft
het niet zo'n spannend risico te zijn?

00:46:47.480 --> 00:46:51.200
Of waarom is het misschien iets
waar we zeker wel wat aan kunnen doen?

00:46:52.040 --> 00:46:54.400
En je merkt dat dat stukje
bewustwording is,

00:46:54.400 --> 00:46:57.400
daarin meenemen
dat dat heel goed ontvangen wel wordt ook.

00:46:57.800 --> 00:47:00.120
En dat dat uiteindelijk dus ook in
je voordeel kan werken.

00:47:00.120 --> 00:47:03.120
Juist ook
wanneer er een partij is die bijvoorbeeld

00:47:03.480 --> 00:47:06.240
wellicht iets te rooskleurig
communiceert naar een klant. Ja

00:47:07.920 --> 00:47:09.200
Laura, nog een vraag voor jou.

00:47:09.200 --> 00:47:10.160
Heb je voorbeelden

00:47:10.160 --> 00:47:14.000
van kleinere middenbedrijven en
middelgrote bedrijven die het goed doen?

00:47:14.000 --> 00:47:17.120
Dus die misschien
niet hele grote communicatie teams hebben,

00:47:17.640 --> 00:47:20.640
maar waarvan je wel weet van
nou dat zijn bedrijven met echt

00:47:21.240 --> 00:47:23.520
claims die dat op een hele goede,

00:47:23.520 --> 00:47:26.520
transparante en eerlijke wijze doen.

00:47:27.040 --> 00:47:29.280
Ja, het is lastig voor mij omdat om

00:47:29.280 --> 00:47:32.280
hier een concreet voorbeeld te geven, want

00:47:33.160 --> 00:47:34.400
ik kan pas zeggen of

00:47:34.400 --> 00:47:37.560
de claim safe is als ik
het onderliggende bewijs heb gezien.

00:47:38.560 --> 00:47:42.600
Maar wat mij opvalt is of waar waarbij

00:47:42.600 --> 00:47:45.720
ik sneller de aanname zou willen doen
zonder dat ik het bewijs heb gezien.

00:47:45.720 --> 00:47:49.560
Dat het goed in orde is, is dat je ziet
dat er een specifieke claim wordt gedaan,

00:47:49.560 --> 00:47:51.440
dus dat er bijvoorbeeld
op een busje staat.

00:47:51.440 --> 00:47:53.840
“Dit busje rijdt elektrisch.”

00:47:54.960 --> 00:47:56.560
In plaats van “Deze bus

00:47:56.560 --> 00:48:02.040
is duurzaam.” Of “Met deze kraan bespaar
je zoveel procent water ten

00:48:02.040 --> 00:48:05.040
opzichte van het vorige model van
deze kraan.”

00:48:05.160 --> 00:48:09.080
Dat weet je dat zijn claims

00:48:09.480 --> 00:48:12.800
waarvan je een beetje aanvoelt van nou
ja, dat kan je kennelijk onderbouwen.

00:48:13.200 --> 00:48:16.880
Daar zit gewoon een rapport
onder van een technisch bureau

00:48:17.760 --> 00:48:20.160
waarmee je dit kan claimen.

00:48:20.160 --> 00:48:23.120
Dus ja, ik weet niet of dit, het is
misschien een beetje

00:48:23.120 --> 00:48:27.120
een onbevredigend antwoord, maar of dit
al wat verder helpt?

00:48:27.120 --> 00:48:28.880
Ja, wees specifiek. Ja.

00:48:28.880 --> 00:48:30.360
Nou dat is heel duidelijk.

00:48:30.360 --> 00:48:33.960
Manon zijn er formats

00:48:33.960 --> 00:48:39.520
of tools die bedrijven kunnen helpen
om communicatie op stap vijf om

00:48:39.520 --> 00:48:43.720
dat overzichtelijk en duidelijk te doen
zonder daar veel tijd aan kwijt te zijn?

00:48:43.720 --> 00:48:47.920
Heb je daar praktische Ja, ja
zeker is best wel veel ontwikkeld.

00:48:47.920 --> 00:48:49.320
Soms denk ik er is zoveel dat je

00:48:49.320 --> 00:48:53.360
bij door het bos niet meer ziet welke en
welke tool je zou moeten gebruiken, maar

00:48:53.360 --> 00:48:58.200
bijvoorbeeld het steunpunt zelf heeft best
wel veel informatie op de website staan.

00:48:58.400 --> 00:49:02.240
Als je daar naartoe gaat naar de URL
dan vind je best wel veel informatie zelf.

00:49:02.720 --> 00:49:06.000
Kijk naar je collega's is ook
interessant in jouw branche en misschien

00:49:06.000 --> 00:49:09.440
ook een keer buiten je branche om
te kijken wat zij communiceren.

00:49:09.480 --> 00:49:11.480
En bij je eigen branchevereniging.

00:49:11.480 --> 00:49:14.480
Sommige brancheverenigingen zijn best
wel heel actief op dit onderwerp,

00:49:14.720 --> 00:49:16.480
dus die kun je
misschien ook verder helpen.

00:49:16.480 --> 00:49:17.960
De SER heeft heel veel ontwikkeld.

00:49:17.960 --> 00:49:21.600
De Sociaal-Economische Raad heeft heel
veel ontwikkeld op de CSRD en ook over

00:49:21.720 --> 00:49:23.560
betekenisvolle stakeholder dialoog.

00:49:23.560 --> 00:49:26.440
Dus dat is ook
wel heel interessant om naar te kijken.

00:49:26.440 --> 00:49:29.240
Dan heb je nog de Global Reporting
Initiative, GRI.

00:49:29.240 --> 00:49:32.240
Dat is misschien iets meer voor wat
grotere bedrijven, maar die heeft ook een

00:49:32.720 --> 00:49:34.880
interessant raamwerk.

00:49:34.880 --> 00:49:37.040
En misschien kom ik
te veel op Laura’s terrein. Maar de ACM

00:49:38.280 --> 00:49:39.560
en de Kamer van Koophandel hebben ook

00:49:39.560 --> 00:49:42.600
best wel veel informatie op hun site staan
over greenwashing en green claims.

00:49:42.600 --> 00:49:46.680
En de ACM legt ook helemaal uit wat
je zou moeten doen om zoiets te voorkomen,

00:49:46.680 --> 00:49:49.680
dus dat is ook misschien nog
wel interessant om naar te kijken.

00:49:50.080 --> 00:49:50.840
Misschien mag ik nog één ding

00:49:50.840 --> 00:49:54.720
toevoegen wat ik wat ik dacht net dacht
bij jou eigenlijk echt vragen aan jou.

00:49:54.760 --> 00:49:57.800
Oh Lisanne, wij Nederlanders,

00:49:57.800 --> 00:50:00.800
wij communiceren heel direct en dat is,

00:50:01.400 --> 00:50:04.400
ik train wereldwijd en ik
zeg het ook altijd ik ben heel direct.

00:50:04.400 --> 00:50:05.800
Ik kom uit de Nederlandse cultuur.

00:50:05.800 --> 00:50:08.200
Wij zijn heel direct niet gevoelig
voor hiërarchie.

00:50:08.200 --> 00:50:10.800
Snap ook niet
altijd de onderliggende nuances.

00:50:10.800 --> 00:50:12.800
En als jij zegt

00:50:12.800 --> 00:50:16.280
onze, als een Chinese toeleverancier
aangeeft dat ze niet zo goed

00:50:16.280 --> 00:50:20.280
presteren en jij moet daar een gesprek mee
aangaan, hoe doe je dat met je inkopers?

00:50:20.280 --> 00:50:24.000
Bereid je daar ook op voor dat ze dan niet
daar aan tafel gaan zitten en even op

00:50:24.080 --> 00:50:28.200
de directe Hollandse manier dit
onderwerp aankaarten.

00:50:29.000 --> 00:50:32.000
Nou, in dit geval is het eigenlijk een.

00:50:32.640 --> 00:50:36.560
Die feedback die we kregen kreeg ik van
mijn collega, die dus ook in China zit.

00:50:36.560 --> 00:50:39.880
En hij gaf dat als feedback terug.

00:50:39.960 --> 00:50:42.800
Dus dat vond ik
eigenlijk ontzettend fijn om te horen.

00:50:42.800 --> 00:50:46.200
In plaats van
dat ze twijfelen en het niet uitspreken.

00:50:47.120 --> 00:50:49.280
En die training die we nu aan
het uitrollen zijn doen we wel,

00:50:49.280 --> 00:50:50.760
ook met een lokaal persoon.

00:50:52.360 --> 00:50:53.120
Die spreekt de taal.

00:50:53.120 --> 00:50:54.120
Ten eerste, maar ik kan me

00:50:54.120 --> 00:50:57.120
voorstellen qua culturele verschillen
dat dat ook heel belangrijk is.

00:50:57.120 --> 00:51:00.680
Dat zij ook weten hoe kan je de boodschap
goed overbrengen?

00:51:00.840 --> 00:51:03.840
Maar misschien ook
een discussie wel op gang krijgen

00:51:04.360 --> 00:51:07.600
omdat je inderdaad natuurlijk heel erg met
die culturele verschillen te maken hebt.

00:51:08.320 --> 00:51:12.440
Maar als je het hebt over risico's, bij
onze fabriek in China hebben we wel,

00:51:13.360 --> 00:51:16.640
willen het liefst wel zaken doen
met partijen met toeleveranciers

00:51:16.640 --> 00:51:20.320
die binnen een uur 1,5 uur rijden
afstand van de fabriek zitten.

00:51:20.680 --> 00:51:24.240
En dan gaan mijn collega's ook langs
en als ze dingen zien die niet in de haak

00:51:24.240 --> 00:51:27.400
zijn, dan noemen
ze dat wel dat ze zeggen van

00:51:27.960 --> 00:51:30.960
dit klopt niet, je moet beter.

00:51:31.240 --> 00:51:35.360
Ja en dat is ook
wat zij naar ons toe communiceren. Ja.

00:51:36.520 --> 00:51:39.520
Manon ik heb nog een vraag voor jou;
Hoe communiceer je,

00:51:39.520 --> 00:51:43.400
of moet je ook communiceren over risico's
die je niet kunt oplossen?

00:51:44.000 --> 00:51:48.120
De risico's die misschien buiten jouw span
of control zitten?

00:51:48.720 --> 00:51:53.040
En hoe doe je dat dan vervolgens
zonder dat je je imago om zeep helpt?

00:51:53.160 --> 00:51:56.160
Ja, dat is een hele goede vraag.

00:51:56.480 --> 00:52:00.160
Ja, uiteindelijk wordt
je wel geacht daarover te communiceren.

00:52:00.160 --> 00:52:02.320
En hoewel als je dan niet geprioriteerd
hebt.

00:52:02.320 --> 00:52:03.840
Maar prioritering gaat natuurlijk over hoe

00:52:03.840 --> 00:52:06.720
ernstig zijn de risico's
en hoe waarschijnlijk is dat te voorkomen.

00:52:06.720 --> 00:52:09.720
Dus die zou er dan
wel boven water moeten komen.

00:52:09.920 --> 00:52:11.480
Als je echt alles hebt geprobeerd.

00:52:11.480 --> 00:52:15.520
Ook je eigen invloed proberen te vergroten
door samen te werken met anderen of

00:52:16.120 --> 00:52:18.640
het vast al eerder over gehad
in al die webinars.

00:52:18.640 --> 00:52:21.240
Als je dat allemaal hebt gedaan
en je kan het toch niet oplossen, dan is

00:52:21.240 --> 00:52:25.080
het wel belangrijk om uit te leggen
waarom je toch in die relatie blijft

00:52:25.680 --> 00:52:28.280
en waarom je toch die producent in
je keten houdt.

00:52:28.280 --> 00:52:30.560
Waarom je toch niet
naar een alternatief gaat.

00:52:30.560 --> 00:52:31.320
En dat kan.

00:52:31.320 --> 00:52:35.360
Daar kunnen redenen voor zijn
om toch in die relatie te blijven, Dus ik

00:52:35.360 --> 00:52:39.200
zou een bedrijf dan aanraden om daar ook
open en transparant over te communiceren.

00:52:39.200 --> 00:52:42.600
Waarom je
het niet verandert of niet kan aanpakken,

00:52:43.360 --> 00:52:46.680
maar ook dat je
wel voortdurend het blijft proberen.

00:52:47.760 --> 00:52:48.720
Dus ik denk dat je niet

00:52:48.720 --> 00:52:51.800
kan zeggen ja we kunnen het niet
aanpakken, dus we doen maar niks meer.

00:52:51.800 --> 00:52:54.800
Ik denk het dat stadium zijn we denk ik
wel voorbij. Ja.

00:52:54.920 --> 00:52:57.920
Je moet wel proberen om nog op
andere manieren toch aan te kaarten.

00:52:58.560 --> 00:53:00.880
Maar dat je daar open, open over en
eerlijk over bent.

00:53:00.880 --> 00:53:04.480
Ik denk dat dat een uitlegt Ja ja

00:53:05.360 --> 00:53:07.560
ja dat is absoluut uitdagend.

00:53:07.560 --> 00:53:10.320
Ja. Kan ik maar zeggen. Nou ja,
zeker omdat natuurlijk we zijn.

00:53:10.320 --> 00:53:13.520
We komen uit een
beetje een cultuur waar NGO's en bedrijven

00:53:14.280 --> 00:53:18.120
wantrouwig naar elkaar stonden en waar het
heel erg ging over shaming en blaming.

00:53:18.960 --> 00:53:21.960
Het ergste wat je kon overkomen
is dat er een krantenartikel was waarin

00:53:21.960 --> 00:53:23.280
iets in je keten ontdekt werd.

00:53:23.280 --> 00:53:26.280
En we waren eigenlijk langzaamaan
toewerken van nou, laten

00:53:26.280 --> 00:53:30.160
we nou samen gaan werken, knowing
en showing en de andere de andere kant

00:53:31.160 --> 00:53:31.920
maar precies op

00:53:31.920 --> 00:53:35.880
dit punt is natuurlijk ook heel spannend,
dus je probeert wel open te zijn.

00:53:35.880 --> 00:53:37.800
Probeer zo open te communiceren.

00:53:37.800 --> 00:53:39.760
Maar hoe zorg
je ervoor dat het geen greenwashing wordt?

00:53:39.760 --> 00:53:40.160
Zoals als

00:53:40.160 --> 00:53:44.120
Laura uitlegt dat je die grens niet over
gaat, maar dat je wel transparant blijft.

00:53:44.120 --> 00:53:45.680
En dat hebben we ook zo nodig.

00:53:45.680 --> 00:53:49.000
En hoe zorg je ervoor dat je op
zo'n manier communiceert dat niet een NGO

00:53:49.000 --> 00:53:52.280
opeens denkt van hé, ja, daar gaan
we eens even iets over.

00:53:53.280 --> 00:53:55.160
een rechtszaak over aanspannen
of iets anders er over doen.

00:53:55.160 --> 00:53:56.400
En dat, dat blijft wel spannend.

00:53:56.400 --> 00:53:58.960
Ik snap dat wel ja.

00:53:58.960 --> 00:54:03.000
Lisanne, nog een vraag voor jouw
Welke kanalen of middelen zijn het

00:54:03.000 --> 00:54:06.000
meest geschikt voor MKB-ers om hun aanpak

00:54:06.200 --> 00:54:09.040
te delen rondom communicatie?

00:54:09.040 --> 00:54:12.680
Ja, ik denk toch wel heel erg ja.

00:54:12.720 --> 00:54:15.120
Zowel je website, maar ook
het duurzaamheidsverslag.

00:54:15.120 --> 00:54:18.800
Ik denk dat dat een mooi verlengstuk
eigenlijk ook van je website kan zijn.

00:54:18.800 --> 00:54:23.040
Zoals ik net ook aangaf dat je gewoon iets
meer, nou ja, ook die nuance kan

00:54:23.040 --> 00:54:26.480
toelichten in hetgeen wat je aan het doen
bent.

00:54:27.120 --> 00:54:30.160
Wat ook dus weer belangrijk is
vanuit het wetgeving perspectief.

00:54:32.280 --> 00:54:35.280
Maar op zich ook dit soort deelnemen.

00:54:37.080 --> 00:54:39.840
Aan dit soort samenwerkingen

00:54:39.840 --> 00:54:43.360
zoals een Community of Practice en
dergelijke zijn ook hele mooie manieren.

00:54:43.960 --> 00:54:44.640
Dan communicier je

00:54:44.640 --> 00:54:45.360
misschien niet

00:54:45.360 --> 00:54:48.400
ontzettend naar de buitenwereld toe,
maar wel weer met andere partijen.

00:54:48.400 --> 00:54:51.400
Ook om
er weer lering uit te trekken. Ja en

00:54:51.560 --> 00:54:55.080
krijg je een signaal terug, inderdaad
kijken van wat kunnen we daarmee?

00:54:56.160 --> 00:54:58.120
Maar vooral ook niet om schromen

00:54:58.120 --> 00:55:01.160
om er wel over te communiceren en daarbij

00:55:01.160 --> 00:55:04.160
gewoon wel te kijken van ja hoe kan ik
mijn verhaal

00:55:04.920 --> 00:55:07.680
toespitsen op de persoon in
de partij die ik voor me heb?

00:55:07.680 --> 00:55:10.680
Wat je eigenlijk aangaf
van qua culturele verschillen.

00:55:12.000 --> 00:55:14.320
Maar wij merken dat het ook
wel belangrijk is wie je

00:55:14.320 --> 00:55:18.120
als klant voor je hebt of wie ik
als team intern bijvoorbeeld train.

00:55:19.160 --> 00:55:20.480
Ja, dat je altijd

00:55:20.480 --> 00:55:23.640
moet kijken van wie heb je voor je en
daar de tone op aanpassen.

00:55:24.080 --> 00:55:26.120
Dan wordt het vaak ook
wel weer heel goed ontvangen.

00:55:26.120 --> 00:55:27.040
Ja dank.

00:55:27.040 --> 00:55:29.600
Dan gaan
we naar de laatste vraag. Korte vraag.

00:55:29.600 --> 00:55:31.880
Hoe vaak moet je communiceren?

00:55:31.880 --> 00:55:34.800
Is één keer per jaar voldoende of moet
dat vaker?

00:55:34.800 --> 00:55:37.800
Stelt OESO daar iets in voor?

00:55:38.000 --> 00:55:39.080
Ook dat is grijs.

00:55:39.080 --> 00:55:42.000
Dus er wordt gezegd
je moet tijdig communiceren.

00:55:42.000 --> 00:55:42.960
Wat is tijdig?

00:55:42.960 --> 00:55:45.800
Ja, daar kunnen we natuurlijk
allemaal een andere invulling aan geven.

00:55:45.800 --> 00:55:48.800
Ik denk een jaarlijks
duurzaamheidsverslag is een mooi streven.

00:55:49.240 --> 00:55:52.240
Maar zeker als je hele
belangrijke beslissingen neemt als bedrijf

00:55:52.280 --> 00:55:55.120
die veel invloed gaat hebben
op andere belanghebbenden, ja, dan moet

00:55:55.120 --> 00:55:58.120
je dat wel voorafgaand aan die
beslissing ook gaan communiceren.

00:55:58.320 --> 00:56:01.160
En het kan
dus best meerdere keren per jaar zijn.

00:56:01.160 --> 00:56:04.920
Het kan ook best zijn dat je je beleid ga
je misschien niet elk jaar aanpassen.

00:56:04.920 --> 00:56:06.840
Doe je misschien één keer in de twee jaar.

00:56:06.840 --> 00:56:08.440
Dan communiceer je dat één keer in
de twee jaar.

00:56:08.440 --> 00:56:10.600
Dus het ligt een beetje aan wat het is

00:56:11.840 --> 00:56:14.840
en hoeveel impact jouw beslissing
gaat hebben op anderen.

00:56:14.960 --> 00:56:17.800
Ja dank.

00:56:17.800 --> 00:56:20.520
Dan zijn we daarmee aan het einde gekomen
van dit webinar.

00:56:20.520 --> 00:56:24.120
We hebben hopelijk in een uur
voldoende vragen weten te beantwoorden en

00:56:24.120 --> 00:56:25.280
jullie op weg kunnen helpen

00:56:25.280 --> 00:56:29.240
met inzichten in transparant, effectief en
eerlijk communiceren.

00:56:29.760 --> 00:56:33.880
Op 19 juni zal een volgend webinar van
het MVO Steunpunt plaatsvinden en dat

00:56:33.880 --> 00:56:38.040
zal gaan over de Forced Labor Regulation,
oftewel de anti-slavernij wetten.

00:56:39.600 --> 00:56:42.600
Voor vragen kunt u altijd terecht

00:56:42.840 --> 00:56:46.720
op de site van het MVO-steunpunt,
te bereiken via de site van RVO.

00:56:47.160 --> 00:56:50.560
Ik wil heel graag
de sprekers aan tafel, online, heel

00:56:50.600 --> 00:56:55.560
hartelijk danken voor jullie bijdrage en
de deelnemers voor hun deelname.

00:56:55.960 --> 00:56:58.680
U krijgt straks in beeld nog
een korte enquete te zien

00:56:58.680 --> 00:57:01.680
om het webinar te beoordelen
en daar helpt u ons enorm mee.

00:57:02.000 --> 00:57:04.560
Nogmaals
heel hartelijk dank en hopelijk tot ziens!

00:57:07.400 --> 00:57:09.920
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.
