Service menu right

Bedrijventerrein Schiebroek BIZ maakt verduurzaming mogelijk

Meer artikelen

Interview

Interview met Edwin Markus, parkmanager bedrijventerrein Schiebroek.

 De oprichting van een Bedrijven Investeringszone (BIZ) bleek voor bedrijventerrein Schiebroek een gouden greep. De hechte samenwerking en professioneel parkmanagement zorgen sinds 2012 voor stabiliteit en veiligheid. Ook ontstond er ruimte om met duurzaamheid aan de slag te gaan. Ondernemers in Schiebroek zetten ambitieuze stappen op weg naar een energiepositief bedrijventerrein, dat meer energie opwekt dan verbruikt.

Een stabiele basis

“Een BIZ is een wettelijk instrument om samen te werken op bedrijventerreinen: alle ondernemers en eigenaren zijn verplicht een bijdrage te betalen. Bij ons bedraagt die 150 euro per deelnemer per jaar. Zo kunnen zij onder andere professioneel parkmanagement gezamenlijk bekostigen”, vertelt Edwin Markus, parkmanager van Bedrijventerrein Schiebroek sinds 2011. “Die gezamenlijke aanpak zie ik als een voorwaarde voor verduurzaming. Een parkmanager kan de mogelijkheden voor verduurzaming onderzoeken en plannen uitvoeren. De meeste ondernemers hebben daar geen tijd voor.”

Werk uit handen

Eén bedrijf op Schiebroek is al volledig energiepositief, andere verhuren hun dak voor zonnepanelen of zijn van het aardgas af. “Die succesverhalen delen we met andere ondernemers. Wanneer zij zien dat duurzame maatregelen iets opleveren en dat ze hulp kunnen krijgen, haken velen aan. Het is belangrijk om bedrijven werk uit handen te nemen bij verduurzaming. Wij maken een energiescan van het gebouw en laten de ondernemer op één A4’tje zien welke maatregelen hij kan nemen om energie te besparen of op te wekken, wat die kosten en wat de terugverdientijd is.”

“We helpen bij het aanvragen van subsidies. Bij de provincie Zuid-Holland zijn bijvoorbeeld een planvormingssubsidie beschikbaar en de regeling Energie op Bedrijventerreinen, die 20 procent van de kosten voor fysieke maatregelen dekt, zoals zonnepanelen, warmtepompen of isolatie. Er moeten dan wel minstens vijf ondernemers samen optrekken. Ook bij de uitvoering van maatregelen zijn we betrokken.”

Grootschalige projecten

Om een bedrijventerrein energiepositief te maken, zijn ook grootschalige projecten nodig. “We zijn bezig met een zonnepark: zesduizend panelen gaan naar schatting twee miljoen kWh energie opwekken. Een groot gedeelte van dit zonnepark valt binnen de postcoderoosregeling en is specifiek voor bewoners uit de naastgelegen woonwijk en kleine bedrijven. Ook doen we onderzoek naar de haalbaarheid van een warmtenet met de restwarmte van datacenters. Helaas voor het bedrijventerrein is de meest rendabele optie om met dat warmtenet eerst de woonwijk te verwarmen, maar in de toekomst hopen we de warmte op ons eigen terrein te kunnen gebruiken. De aansluitkosten zijn dan waarschijnlijk lager.”

Slim afvalgebruik

“We benaderen bedrijven alleen met duurzame ideeën die uiteindelijk geld opleveren. Daarom is circulair ondernemen ook interessant: we onderzoeken of bedrijven elkaars afval kunnen gebruiken als grondstof. Een doodskistenfabriek op ons terrein krijgt zijn onderdelen bijvoorbeeld aangeleverd met neopreen lapjes ertussen ter bescherming. Die lapjes gaan vervolgens naar een internetbedrijf, dat er breekbare materialen mee verpakt. En het restmateriaal van een metaalbedrijf wordt door een meubelmaker verwerkt in horecameubilair.”

Behoefte aan data en financiering

Een knelpunt voor de BIZ in Schiebroek is het gebrek aan informatie over het bedrijventerrein. “We hebben geen goed idee van ons totale energieverbruik. TNO heeft het in 2016 voor ons ingeschat op basis van openbare data, maar al snel bleken die gegevens niet nauwkeurig genoeg. RVO kan daar wellicht mee helpen, door beperkende regels met betrekking tot het delen van data af te zwakken.”

Verder is financiering een belemmering. “In de energietransitie zien we mogelijkheden om meer inkomsten te genereren. We zijn bijvoorbeeld bezig met het opzetten van een eigen “energiebedrijf”, waarvan de BIZ voor iedere geleverde kWh een percentage krijgt. Onder andere het zonnepark zal daarvoor elektriciteit leveren. Dat brengt straks ongeveer 20.000 euro per jaar op.

Met dat geld hopen we meer scans te kunnen uitvoeren en een grotere rol te kunnen spelen in de financiering van projecten. De benodigde bedragen zijn voor banken namelijk vaak te klein. Als wij de projecten bundelen en als tussenpersoon financieren, kunnen we grotere stappen zetten. Met zo’n energiebedrijf wint de ondernemer op meerdere vlakken, want hij bespaart ook nog eens op zijn energierekening. Dat zou hartstikke mooi zijn.”

 

Projectsamenvatting

Bedrijventerrein Schiebroek in het kort
Locatie: Rotterdam-Noord
Oppervlakte: 11,2 ha
Bedrijven: 160 veelal kleine bedrijven en een grote drukkerij
Startjaar: 1960

  1. Wat houdt het project in 1 zin in?

    Via een BedrijvenInvesteringsZone (BIZ) investeren bedrijven op bedrijventerrein Schiebroek sinds 2015 in energiebesparing en circulaire economie.
     
  2. Wie zijn er bij het project betrokken?
    • Parkmanager (Edwin Markus)
    • De bedrijvenvereniging
    • Ongeveer 160 ondernemers op Schiebroek (via parkmanagement)
    • TNO
    • Gemeente Rotterdam
    • Provincie Zuid-Holland
    • Omgevingsdienst DCMR (Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond)
  3. Hoe wordt het project georganiseerd en gefinancierd?

    Voor de samenwerking in een BIZ betalen alle ondernemers en vastgoedeigenaren een bijdrage. De BIZ Schiebroek wordt ook mede gefaciliteerd door de Provincie Zuid-Holland, omgevingsdienst DCMR en de gemeente Rotterdam, onder meer met kennis, netwerken en subsidies. Aan zeven bedrijven is subsidie verstrekt met de provinciale regeling ‘Energie op Bedrijventerreinen’. Ook komt er een zonnepark in de nabije omgeving van het bedrijventerrein waarvoor de gemeente de omgevingsvergunning heeft verleend.
     
  4. Welke voordelen biedt het project?
    • Efficiënte krachtenbundeling
      Dankzij de BIZ kan het bedrijventerrein professioneel parkmanagement betalen en waar nodig specialisten inhuren. Een eigen energiebedrijf op het terrein moet inkomsten gaan genereren voor het bedrijvencollectief. Met dat geld kunnen duurzame initiatieven in de toekomst worden betaald.
       
    • Kennis breder toepassen
      Een groot voordeel voor de gemeente en de provincie is dat de opgedane kennis kan worden toegepast op andere bedrijventerreinen van de gemeente Rotterdam en in Zuid-Holland.
       
    • Een aantrekkelijk bedrijventerrein
      Bedrijventerrein Schiebroek is populair als vestigingslocatie van bedrijven dankzij de sterke samenhang op het terrein, de toekomstbestendige voorzieningen en de aantrekkelijke inrichting. Er is geen leegstand en er heerst een positieve sfeer.
  5. Wat zijn de belangrijkste lessen?
    • Lange termijn is een uitdaging
      De BIZ is altijd voor slechts vier jaar van kracht. Daarna moeten ondernemers en vastgoedeigenaren opnieuw stemmen over de vraag of de BIZ wordt voortgezet. Dat maakt plannen maken voor de lange termijn lastig.
       
    • Aandacht voor data en financiering
      Gebrek aan precieze data over het energiegebruik op het terrein is een belemmering. Bedrijven hebben daardoor minder inzicht in het effect dat verschillende duurzame maatregelen zullen hebben op hun energieverbruik en CO2-uitstoot. Ook het vinden van financiering is een knelpunt. Daarvoor moet een degelijk plan klaarliggen, voordat bedrijven aan de slag kunnen met duurzaamheid.
       
    • Eerlijk zijn
      Communicatie is een belangrijke succesfactor: door de positieve verhalen te delen en eerlijk te zijn over mislukte projecten, houdt de parkmanager het vertrouwen onder de bedrijven hoog. Er zijn altijd mensen die niet mee willen doen en je werk belachelijk maken. Dat hoort erbij. En sommige ideeën blijken ook daadwerkelijk niet te werken. Over dat soort ‘falen’ moet je ook eerlijk zijn. Het is experimenteren.
       
    • Professioneel parkmanagement
      De meest concrete tip is: zorg voor professioneel parkmanagement met affiniteit voor duurzaamheid.