Haarlem - Watt voor Watt

Meer artikelen

Beschrijving

Bij het project in Haarlem stond duurzame waardecreatie in de Haarlemse wijken centraal. Met duurzame waardecreatie werd de verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving, openbare ruimte en sociale cohesie bedoeld. Het consortium Watt voor Watt zocht daarbij actief naar synergiemogelijkheden tussen projecten en binnen de wijk.

Per type wijk hanteerde het project een andere aanpak. In wijken met voornamelijk woningcorporaties stond een grootschalige aanpak centraal. In buurten met veel particulier bezit voerde Haarlem een 'deur tot deur'-strategie. De wensen van bewoners voor woningverbetering stonden daarbij centraal. Mensen uit de wijk waren initiatiefnemer en trekker, waarbij het project hen faciliteerde.

Watt voor Watt ging na 2014 verder als gemeentelijk project. Voor netbeheerder Alliander is het project inspiratiebron geweest voor HOOM. In diverse gemeenten gaat het netwerkbedrijf zich onder deze naam via lokale coöperaties richten op energiebesparing.

Meer informatie

Deelnemers

Aan de organisatie 'blok voor blok De Haarlemse Methode' is met een consortium/samenwerkingsovereenkomst juridisch vormgegeven per 28 november 2011. Zowel de stuurgroep als de begeleidingsgroep waren samengesteld vanuit de deelnemende consortiumpartijen: Alliander, gemeente Haarlem, Pré Wonen, Ymere, Elan Wonen, Woningbouwvereniging Tuinwijk Noord en Altera Vastgoed.

Met partners in de stad is gewerkt op basis van gelijkwaardigheid. Deze partners waren: bewonersgroepen en betrokken ondernemers. Zij vormen samen een zelfsturend netwerk en hebben budget gekregen voor proceskosten.

De intensievere samenwerking met woningbouwbouwcorporaties, door de processen op elkaar af te stemmen, was nieuw en maakte het complexer. Zeker met de wens om de huurder/bewoner maar één keer lastig te vallen (voor een toekomst vaste aansluiting), wat betekende dat de planning van de bouwaannemer moest zijn afgestemd met de infra-aannemer.

Strategie

Het samenwerken in het project leidde tot een sterk netwerk waarin men elkaar inspireerde en een gezamenlijke (project)visie op energiebesparing in de gebouwde omgeving ontwikkeld werd. Maar het gaf ook wel wat last om de al lopende trajecten op elkaar aan te sluiten en goed te verbinden. Bij diverse woningbouwcorporaties intern zorgde blok voor blok wel juist voor het verbinden van projecten.

Participatie bij vrijwilligers vergde zeer intensieve en duidelijke communicatie. Vrijwilligers waren minder intrinsiek gemotiveerd dan gedacht. Gelijke monniken gelijke kappen in aanzien en beloning is reeds bij het opzetten van een initiatief heel belangrijk.

Resultaten

100 duurzaamheidsleningen, 222 subsidieaanvragen in het kader van de Watt voor Watt-subsidie, 6.810 zonnepanelen geïnstalleerd bij 880 huishoudens via de diverse collectieve inkoopacties.

Gemiddelde investering

De gemiddelde investering gemaakt voor uitvoering van de maatregelen bedroeg € 13.826. Geïnterpoleerd op basis van deze gemiddelde investering, bedroeg de totaalinvestering voor uitvoering van de maatregelen: € 38,8 miljoen.

In totaal is er € 2.952.103 aan proces-, marketing- en organisatiekosten gemaakt. Het merendeel hiervan omvat uren die er vanuit de verschillende organisaties aan het project Watt voor Watt is besteed en proceskosten.

Tools

Vanuit Watt voor Watt zijn diverse concrete tools ontwikkeld en ingezet die bijdragen aan de bewustwording van het energiegedrag: het opgewekte woningspel, Do It Yourself – maatwerkadvies, www.groenemuggenbos.nl, referentieplatform Isoleerzaam, wk-campagne de ‘Oranjemeter’ en de 1.000 huizenbezoeken van de Groene Moeders die leiden tot verbetering van de 'gedragslabels'.

Een ‘best cases’-overzicht – van wat er al aan energetische woningverbeteringen is gedaan - stimuleerde ook andere Haarlemmers (en Nederlanders) om aan de slag te gaan.

Bewoners

Uit het kennis-, houding- en gedragsonderzoek (0- versus 1-meting) onder 7.500 inwoners bleek dat bewoners zich in de afgelopen 2 jaar nog niet significant anders zijn gaan gedragen op het gebied van energie(verbruik): noch qua aanpassing van het gedrag noch qua investeringen. Wel is gebleken uit dit onderzoek dat bewoners vinden een hoog kennisniveau te hebben; 43% geeft zelfs aan precies te weten hoeveel geld zij uitgeven aan energie.

Ambassadeurs

Sommige bewoners (bijvoorbeeld in Haarlem-Oost) hadden behoefte aan de gemeente als afzender. Zij wilden graag een concreet aanbod hebben dat is afgestemd op hun eigen behoefte en financiële mogelijkheden. Andere bewoners in andere wijken wilden juist een buurtbewoner of een expert als afzender.

Het doel was om een ‘sociale beweging’ in gang te brengen om grootschalige energiebesparing in Haarlem te realiseren. Hierbij is gebruik gemaakt van enkele bewoners en initiatiefnemers: voortrekkers en boegbeelden. Zij werden persoonlijk benaderd en begeleid. Hun succesverhalen vormen onderdeel van de campagne in de Haarlemse methode.

Participatie bij vrijwilligers vergde zeer intensieve en duidelijke communicatie. Vrijwilligers waren minder intrinsiek gemotiveerd dan gedacht. Gelijke monniken gelijke kappen in aanzien en beloning is reeds bij het opzetten van een initiatief heel belangrijk.

Voorbeeldwoningen verlaagden drempels en lieten zien hoe eenvoudig het is om maatregelen te treffen – zien doet geloven. Een campagne als de Heerlijke Haarlemse Huizenroute was een groot succes én droeg hier zeker aan bij. Hierbij stelden 10 particuliere-woningeigenaren en enkele woningcomplexen van deelnemende corporaties, die reeds ingrepen hadden uitgevoerd, hun woning open voor belangstellenden.

Service menu right