Appartementencomplex Vijverberg Bergen op Zoom, Noord-Brabant

Meer artikelen

Omschrijving

Met een EPC van -0,22 voor een appartementencomplex in Vijverberg in Bergen op Zoom wekt het gebouw meer op dan voor het gebouwgebonden energiegebruik nodig is. De energie die overblijft komt ten goede aan de huurders.

Een mix van woningen
De eerste fase van het herstructureringsproject “Vijverberg” in de wijk Gageldonk-West in Bergen op Zoom omvat de sloop en nieuwbouw van 139 woningen. Het project is een ontwikkeling van woningcorporatie Stadlander en Lithos Bouw & Ontwikkeling. Spring Architecten is verantwoordelijk voor het ontwerp het project dat bestaat uit 72 appartementen (sociale huur), 14 grondgebonden woningen (sociale huur), 15 appartementen (vrije sector), 5 grondgebonden woningen (vrije sector), 7 grondgebonden woningen (koop) en 26 appartementen (koop) De 106 huurwoningen voor corporatie Stadlander plan worden als nultredewoning (gelijkvloers) en nul-op-de-meter-woning ontworpen. De 33 koopwoningen worden door Lithos in de markt gezet.
 
Nul-op-de-meter
Bureau Nieman heeft in opdracht van het Ministerie van BZK een van de appartementengebouwen (huur) nader bekeken. Met een EPC van - 0,22  en een energielabel A++ zijn de appartementen uitzonderlijk duurzaam en energiezuinig. De uitstekende thermische eigenschappen dragen hier in belangrijke mate aan bij. Met een luchtdichtheid van 0,3 dm3/s per m2 benaderen de woningen het niveau van Passief Bouwen. De benodigde warmte voor ruimteverwarming en warm tapwater wordt duurzaam opgewekt met behulp van WKO en een combi-warmtepomp.
 
Zonnepanelen produceren elektriciteit voor de warmtepomp
De koopwoningen krijgen wel de bodemwarmte uit de WKO, maar niet standaard de zonnepanelen, alhoewel bewoners deze wel kunnen aanvragen. Over het totale project bezien beschikt elke huurwoning gemiddeld over tien zonnepanelen. Deze leveren op jaarbasis de benodigde elektriciteit voor de combi-warmtepompen. De keuze voor een plat dak op de appartementen is volgens de architect niet alleen een principieel budgettaire, maar ook een esthetische keuze. Het onttrekt collectoren en PV-panelen op de appartementen aan het zicht vanaf het maaiveld. Om nul-op-de-meter woningen (minimaal energiegebruik) te realiseren worden ook de daken van de bergingen en de gevels van de trappenhuizen van het appartementencomplex gebruikt voor PV-cellen.
 
Financiering installatie
De installatie met WKO, combi-warmtepompen en zonnepanelen is in eigendom en wordt beheerd door energie-exploitant Eteck. De bewoners sluiten een contract af met Eteck voor een periode van 25 jaar en betalen een vast bedrag per maand (vastrecht) voor het totale pakket, bestaande uit een warmtepomp, een voorraadvat, een bodemwarmtewisselaar en zonnecellen op het dak. Al het onderhoud aan de opwekkingsinstallatie is inbegrepen in de huur. Jaarlijks wordt deze vergoeding met een afgesproken percentage geïndexeerd.
 
De zonnepanelen zorgen er voor dat het verbruik van de woningen (gebouwgebonden energie) en het verbruik van elektrische apparaten (gebruikersgebonden energie) worden gecompenseerd. Hierbij is de norm aangehouden die de rijksoverheid voor ‘nul-op-de-meter’ woningen heeft gesteld: 2700 kWh voor rijtjeswoningen en 3150 kWh voor halfvrijstaande en vrijstaande woningen. Gebruiken de woningen meer, bijvoorbeeld als bewoners extreem veel en/of onzuinige apparatuur aanbrengen, dan betalen de huurders deze energie.
 
Energieprestatiegarantie
Op de opbrengst van de zonnepanelen geeft Eteck een energieprestatiegarantie. De garantie houdt in dat de PV panelen gemiddeld over een periode van 5 jaar meer kWh produceren dan het normverbruik huishoudelijk + het verbruik van warmtepomp en ventilatie. Voorwaarden worden dan wel gesteld aan het temperatuurniveau (maximaal 20oC) en het op ecostand instellen van de boiler.

Proces
Na een transparante uitvraag en een kort en vernieuwend selectieproces werd Lithos Bouw & Ontwikkeling als marktpartij geselecteerd om de herstructurering in Vijverberg-Noord integraal vorm te geven. Die vraag ging verder dan alleen het slopen en bouwen van woningen. Lithos kreeg de opdracht om risicodragend koopwoningen te ontwikkelen en bij te dragen aan de leefbaarheid en economische versterking van de wijk. Als opdrachtgever had Stadlander gedurende het proces vooral een regisserende en toetsende rol. De uitvoering lag vrijwel volledig bij de marktpartij. Hierover maakten de samenwerkingspartners aan de voorkant van het proces duidelijke afspraken. Zo moesten de verouderde naoorlogse woningen plaats maken voor levensloopbestendige, nul-op-de-meter woningen, (sociale)huur- en koopwoningen. Onderdeel van de afspraken was ook dat Lithos wijkbewoners werk bood op de bouwplaats.
 
Financiering
Zestig proces van de huurwoningen heeft een huur die onder de huurtoeslaggrens ligt (€ 710 euro), 15% zijn vrije sector huurwoningen. De prijzen voor de koopappartementen liggen rond de € 145.000,-, voor de koopwoningen vanaf € 175.000,-.
 
Ervaringen
De traditionele samenwerkingsvorm, waarbij woningcorporaties op basis van gedetailleerde bestekken hun opdrachtnemers aansturen, is losgelaten. Het gebruikmaken van het innoverende en creatieve vermogen van de markt lijkt betere resultaten op te leveren voor hetzelfde of zelfs minder geld. Stadlander denkt aan de voorkant zorgvuldig na welke resultaten ze van de marktpartij verwacht.
 
Omdat potentiële marktpartijen werden uitgedaagd een aanbod te doen waarbij zij het complete woonproduct opleveren, moesten ze in het selectieproces veel creativiteit aanwenden. Stadlander vrwacht door de gerealiseerde ketensamenwerking, waardoor taken en verantwoordelijkheden en risicoverdeling voor alle partijen helder zijn,, een betere prijs/kwaliteitverhouding te realiseren. Deze vorm van opdrachtgeverschap kost weliswaar meer inzet aan de voorkant van het proces, maar vermoedelijk veel minder in de realisatie ervan.
 
Stadlander verwacht dat haar totale betrokkenheid gedurende het hele proces kan afnemen.

(bron: Platform 31)

Kenmerken

Aantal woningen in project

139

Projecttype

Galerijwoning - nieuwbouw

Energievoorziening

Collectief op bouwblokniveau

Beschrijving concept

Vorm en oriëntatie
- vloeroppervlak woning: 83 m²
- aantal bouwlagen: 4
- oriëntatie: niet zongericht

Bouwkundige kenmerken/schil
- luchtdichtheid (Qv;10 waarde): 0,3 dm³/s.m²
- U-waarde open geveldelen, inclusief kozijnen: onbekend
- U-waarde deuren : onbekend
- Gemiddelde Rc-waarde dichte geveldelen : 6,0 m².K/W
- Rc-waarde dak : 6,0 m².K/W
- Rc-waarde bg vloer: 4,5 m².K/W
- ZTA: 0,5


Installatietechnische kenmerken
- ruimteverwarming en warm tapwater: WKO (Warmte Koude Opslag) en individuele warmtepompen
- PV: 172 m(orientatie W) en 172 m2 (orientatie O)
- type ventilatie: mechanische aan- en afvoer plus warmteterugwinning
- regeling ventilatie: ongestuurd
- koeling: hoog temperatuur koeling
- overige energiemaatregelen: wartmteterugwinning uit douchewater

BENG indicatoren (ten opzichte van de conceptnorm vanaf 2020)
Energiebehoefte (kWh/m².jr): 33,9 (25)
Primair energiegebruik (kWh/m².jr): -19,7 (25)
Percentage hernieuwbare energie: 205 % (50 %)

Opgewekte hernieuwbare energie (kWh/m²/jr): onbekend

Betrokkenen

Bouwer/projectontwikkelaar: Lithos
Opdrachtgever: Stadlander
Architect: Spring Architecten
Installatietechnische en/of energetischadviseur: Giesbers van de Graaf / Klimaatgarant

Media

Vijverberg

Energieconcept Bron: Nieman

Afbeeldingen

Spring Architecten - Vijverberg

Links

Service menu right