de Timmerfabriek Driebergen, Utrecht

Meer artikelen

Omschrijving

Voormalige houtwerkplaats De Timmerfabriek in Driebergen is gerenoveerd tot een zeer energiezuinig en gezond kantoor met label A++.

Projectsamenvatting

MoBius consult heeft een oude houtwerkplaats in Driebergen getransformeerd tot een kantoor voor eigen gebruik. Het duurzame kantoor is gerenoveerd volgens de principes van het Passief Bouwen. Dikke isolatiepakketten, een efficiënt ventilatiesysteem en veel daglichttoetreding kenmerken het ‘nieuwe’ duurzame pand. Het industriële uiterlijk van de werkplaats is onder andere behouden door vrij zicht op de dakspanten.

Passief Bouwen
Bij de transformatie van de houtwerkplaats naar een zeer duurzaam kantoor is gekozen voor de principes van het Passief Bouwen. Het doel was het realiseren van een comfortabel binnenklimaat, met een beperkt verwarmingssysteem en zonder de toepassing van actieve koeling. Een hoge mate van isolatie, een goede luchtdichtheid en het gebruik van passieve zonne-energie zijn essentiële randvoorwaarden om dit te bereiken. Het hoge isolatieniveau van de gevel is zichtbaar aan de diepe negges bij de ramen, de dikke (en thermisch extra geïsoleerde) houten kozijnen met drielaags glas en de dubbele kierdichting in de te openen delen. Minder zichtbaar is de hoge isolatiewaarde van dak en vloer. Ter plaatse van de vloer en de gevel is minerale wol toegepast met een dikte van niet minder dan 300 mm. Op het dak is 140 mm hoogwaardige isolatie geplaatst. De keuze voor de hoogwaardige isolatie op het dak kwam voornamelijk voort uit de beperkingen van de bestaande detaillering. Bijzonder is verder dat de entree van het kantoor plaatsvindt via een voorportaal, te vergelijken met een ouderwets klompenhok. Ook op deze manier wordt het energieverlies zo veel mogelijk beperkt.

Eenvoudige installatie
De klimaatinstallatie van het kantoor is eenvoudig en doeltreffend. Via een gebalanceerd ventilatiesysteem met CO2-sturing wordt de luchtkwaliteit gewaarborgd. Door de toepassing van warmteterugwinning en een debietregeling, gebeurt dit met minimale energieverliezen. De toevoerlucht wordt in de open kantoorruimten afgegeven door textiele luchtkanalen. Door de lage luchtsnelheid van de inblaaslucht wordt tocht voorkomen en een uitstekende luchtkwaliteit gerealiseerd. De opwekking van de zeer beperkte warmtevraag vindt plaats door een HR107 ketel. Om verkoeling in de zomersituatie te realiseren zijn inbraakvrije spuivoorzieningen toegepast. Naast de mogelijkheid tot nachtventilatie kan hiermee ook overdag een goede doorstroming van de ruimten worden gerealiseerd. In de praktijk blijkt dit goed te werken. In de zomer levert de installatie een goed binnenklimaat zonder de toepassing van actieve koeling.

Hergebruik van materialen
Het hergebruik van een bestaand gebouw is duurzaam in zichzelf. Door het hergebruik van het bestaande casco van de houtwerkplaats wordt het gebruik van energie en materiaal, die voor de sloop, transport en het bouwen van een nieuw casco nodig zijn, vermeden. Dit is een onbestreden winst voor het milieu. Bij de inrichting van het pand is daarnaast gebruik gemaakt van reeds afgeschreven producten. De stalen trap ter plaatse van de open vide is afkomstig uit een sloopproject in de omgeving. De voordeur, de keuken en de verlichting in de kantoortuin zijn afkomstig uit het vorige pand. Voor de geheel vernieuwde elektra is de bestaande bekabeling van de houtwerkplaats gedeeltelijk hergebruikt.

Toekomstplannen
Het project is verdeeld in verschillende fasen. Fase 1 van de renovatie is in 2012 afgerond. De kernpunten van fase 1 waren het maximaliseren van de thermische schil en het nemen van maatregelen die niet meer achteraf mogelijk zijn. Hierop kan verder worden gebouwd in verschillende fasen, zoals het extra isoleren van het dak, het installeren van circa 100m² PV-panelen, het verbeteren van de warmteopwekking door de toepassing van een houtpelletketel en de uitbreiding van het gebruiksoppervlak. Dit kan door het achterste deel van het pand, wat nu buiten de thermische schil ligt, bij het pand te betrekken. Zo is het pand dusdanig flexibel dat op toekomstige ontwikkelingen kan worden ingespeeld.

A++ label
Na de renovatie van het pand in 2012 kreeg het een A++ label (EI = 0,43). Na de renovatie fase met de PV-panelen op het dak en de overige aanpassingen kan een daadwerkelijk energieneutraal pand ontstaan (EI = 0). De eerste monitoringsresultaten geven aan dat het energieverbruik zeer laag is. Aan de hand van verdere monitoring zal worden bepaald welke maatregelen noodzakelijk zijn om het pand, inclusief het energiegebruik van bijvoorbeeld computers en verlichting, volledig energieneutraal te maken.

Financieel kader
Het financiële plaatje van de transformatie is helder. De kosten van de koop van het pand, inclusief de kosten voor de transformatie, leiden tot een aantrekkelijke huisvestingslast. Het huren van kantoorruimte in de omgeving zou hogere kosten meegebracht hebben en minder duurzaam zijn geweest. Deze transformatie is dan ook een goed voorbeeld voor andere bedrijven die streven naar een duurzame onderneming.

Kenmerken

Aantal m2 vloeroppervlak in project

200

Projecttype

Kantoor - Renovatie & onderhoud

Beschrijving concept

Vorm en oriëntatie
- vloeroppervlak woning: 200 m²
- aantal bouwlagen: 2
- oriëntatie: zongericht

Bouwkundige kenmerken/schil
- luchtdichtheid: aandacht besteed aan luchtdicht bouwen (geen controlemetingen)
- U-waarde open geveldelen, inclusief kozijnen: 1,0 en 3,2
- U-waarde deuren : 2,8
- Gemiddelde Rc-waarde dichte geveldelen : 8,0 m².K/W
- Rc-waarde dak : 6,0 m².K/W
- Rc-waarde bg vloer: 6,0 m².K/W

Installatietechnische kenmerken
- ruimteverwarming en warm tapwater: HR 104 -ketel
- type ventilatie: hybride
- regeling ventilatie: klokregeling
- koeling: nacht ventilatie

Overige energiemaatregelen:
- Hybride ventilatie in winter balansventilatie met WTW, in zomer natuurlijke toevoer

Monitoring

Na 1 jaar verbruik monitoren: Gemeten gas: 3,3 m³/m² Berekend gas: 6,0 m³/m²

Geleerde lessen

Bouworganisatievorm
Bouwteam

Betrokkenen

Bouwer/projectontwikkelaar: Cazimier
Opdrachtgever: MoBius consult
Architect: de werkplaats gsb
Installatietechnische en/of energetischadviseur: MoBius consult

Media





















Links

Service menu right