Houtpelletketel Oranjetoren & ’t Penseel Veenendaal, Utrecht

Meer artikelen

Omschrijving

Woningstichting Patrimonium stak in 2009 haar nek uit door een appartementencomplex te realiseren waarbij de warmte werd geleverd door een houtpelletkachel. In combinatie met uitstekende isolatiewaarden en PV-panelen levert dit een EPC-waarde op van 0,35. 

 
Minimaliseren energievraag woningen
Onderdeel van het duurzaamheidsbeleid van Woonservice Patrimonium is het minimaliseren van de energievraag van nieuwe en bestaande woningen en het realiseren en in stand houden van betaalbare woningen met lagere energielasten.
 
De oranjetoren in Veenendaal
In 2009 werd in Veenendaal in opdracht van Patrimonium de Oranjetoren gebouwd, een appartementencomplex met een woontoren van zestig appartementen en een lager woongebouw ernaast met veertien appartementen. Een collectieve houtpelletkachel zorgt voor verwarming en warm tapwater. Het complex is uitgerust met goede thermische schil, vloerverwarming, gebalanceerde ventilatie met hoog-rendement WTW en PV-panelen, geïntegreerd in de banen dakbedekking. Met een EPC van 0,35 bleef Patrimonium toen al ver onder de toen geldende norm van 0,8.
 
Lokaal samenwerken om milieubelasting te verminderen
Met het nuttig hergebruiken van houtresten van de in Veenendaal gevestigde timmerfabriek wordt een bijdrage geleverd aan het verminderen van de lokale milieubelasting. Door de beperkte afstand tussen leverancier van het restafval en het appartementencomplex worden de CO2-emissies als gevolg van het transport tot een minimum beperkt. De fabriek heeft voor het project weer de kozijnen mogen leveren.
 
Duurzaamheid waarborgen in het proces
In de initiatieffase is bewust gezocht naar een architectenbureau dat een duurzaam ontwerp kon realiseren. Deze werd gevonden in Huibers & Jarring. Patrimonium heeft in de standaardbestekken op laten nemen dat het ontwerp moest voldoen aan de eisen voor de Groenregeling (een zgn. Groene Hypotheek). Met de gemeente Veenendaal heeft vroegtijdig afstemming plaatsgevonden over een optimale inpassing van het ontwerp in het bestemmingsplan en de milieudoelstellingen van de gemeente. Zo is ook de afvoer van het hemelwater op de naastgelegen spoorsloot in het ontwerp meegenomen. Door DWA is vroegtijdig een variantenstudie uitgevoerd naar het meest optimale energieconcept voor deze specifieke locatie. Een houtpelletkachel bleek uiteindelijk de meest gunstige kosten/batenverhouding te hebben.
 
Investering drukt niet op stichtingskosten
Het project is gefinancierd met een Groene Hypotheek bij de ASN Bank. Bijzonder is dat de investering in de houtpelletinstallatie is losgekoppeld van het bouwproject, waardoor deze niet op de stichtingskosten van het gebouw drukt. Patrimonium plaatst zichzelf daarmee in de positie van een traditioneel warmteleverend energiebedrijf. De exploitatieverwachtingen zijn goed. De ketel moet ongeveer dertig jaar meegaan. Patrimonium denkt de investering al in twaalf jaar terug te verdienen.
 
De bewoners sluiten een overeenkomst met Patrimonium Energie B.V. voor de levering van warmte. De Energie B.V. is verantwoordelijk voor de inkoop en de levering van de pellets, het onderhoud van de ketel en de energieprestatie van de ketel. Het energiebedrijf levert de warmte op basis van het landelijke EnergieNed adviestarief, tegen een Niet Meer Dan Anders prijs, met een additionele klantenkorting van 5 procent.
 
Ervaringen

Sinds de oplevering heeft de houtpelletinstallatie praktisch storingsvrij gewerkt en bleef het verbruik (circa 150 ton pellets per jaar) binnen de geraamde marge. De woningen verstookten gemiddeld ongeveer 20 GJ per jaar. Het wooncomfort is goed; het elektrisch koken (er is geen gasaansluiting) geeft geen problemen. Er is een handleiding gemaakt ten aanzien van de typen vloerbedekking die zich wel of niet laten combineren met vloerverwarming. Patrimonium bedient momenteel drie complexen met in totaal 350 woningen met een houtpelletketel.

Kenmerken

Aantal woningen in project

74

Projecttype

Portiekwoning - nieuwbouw

Energievoorziening

Collectief op bouwblokniveau

Beschrijving concept

Vorm en oriëntatie
- vloeroppervlak woning: +- 99,5 m²
- aantal bouwlagen: appartementengebouw, 11 bouwlagen
- oriëntatie: niet zongericht voor passieve zonne-energie; zongericht voor PV

Bouwkundige kenmerken/schil
- luchtdichtheid (Qv;10 waarde): 0,625 dm³/s.m² (geen metingen gedaan)
- U-waarde open geveldelen, inclusief kozijnen: 1,5 W/m²K
- U-waarde deuren : 2,33 W/m²K
- Gemiddelde Rc-waarde dichte geveldelen : 5,5 m².K/W
- Rc-waarde dak : 4,0 m².K/W
- Rc-waarde bg vloer: 4,0 m².K/W

Installatietechnische kenmerken
- ruimteverwarming en warm tapwater: biomassa, collectieve houtpellet verbrandingsketel
- PV: 208 m²
- type ventilatie: gebalanceerde ventilatie met WTW met volledige bypass
- regeling ventilatie: handmatig
- koeling: geen

Overige energiemaatregelen:
- thermostaat in elke ruimte
- hot fill aansluitingen
- houtpellet verbrandingsketel

BENG indicatoren (ten opzichte van de conceptnorm vanaf 2020)
Energiebehoefte (kWh/m².jr): 46,8 (25)
Primair energiegebruik (kWh/m².jr): 31,1 (25)
Percentage hernieuwbare energie:68 % (50 %)

Opgewekte hernieuwbare energie (kWh/m²/jr): 67,5

Geleerde lessen

Bouworganisatievorm
Traditioneel/bouwteam

Geleerde lessen en algemene opmerkingen:
- Houtgestookte warmte kan energiekosten en CO2-uitstoot verminderen.
- Voor een duurzaam effect van houtgestookte warmte is een gunstige afzetmarkt voor pellets essentieel. Alleen dan willen houtverwerkingsbedrijven investeren in een pelletpers. Verder loont installatie van een houtpelletketel pas bij meer dan 30 aansluitingen.
- Vanwege de hoge schoorsteen zijn houtpelletketels zijn vooral geschikt voor hoogbouw. Verder komen zowel nieuwbouw- als renovatieprojecten in aanmerking.
- De ketel heeft een levensduur van ongeveer 30 jaar. De techniek staat niet meer in de kinderschoenen.
- De ketel van wooncomplexen Oranjetoren & ’t Penseel verstookt jaarlijks 100 tot 150 ton pellets. Door hoge dichtheid van de houtkorrels (650 kg per kubieke meter), is echter een relatief kleine opslagruimte nodig.
- De keuze voor houtgestookte warmte werd beïnvloed door de aanwezigheid van houtverwerkingsbedrijven in de regio. Bovendien bleek installatie van duurzame warmte- en koudeopslag geen optie, want dat staat de waterwinning in het gebied in de weg.
- Met de oprichting van een energie-bv houdt Patrimonium de administratie van de woonorganisatie en de energiehuishouding helder gescheiden.

Betrokkenen

Bouwer/projectontwikkelaar: KlokBouw B.V.
Opdrachtgever: woonstichting Patrimonium
Contactpersoon: Karin Keijzer
Architect: Huibers en Jarring architecten bna
Installatietechnische en/of energetischadviseur: DWA, PiZ, Schans installatie

Media

Oranjetoren

Energieconcept Bron: Nieman

Afbeeldingen

Klokgroep - Oranjetoren Veenendaal

Links

Service menu right