Polak Gebouw Erasmus Universiteit Rotterdam Rotterdam, Zuid-holland

Meer artikelen

Omschrijving

Met een GPR-score van tenminste 8,5 en een EPC van 0,35 voor het nieuwe, multifunctionele Polak Gebouw op de campus Woudestein in Rotterdam, realiseert MJA-deelnemer Erasmus Universiteit Rotterdam de hoge duurzaamheidsambities die zij hanteert ten aanzien van haar onderwijsgebouwen.
 
Duurzaamheidsambitie
De Erasmus Universiteit Rotterdam is op de campus Woudestein in Rotterdam hard bezig met het vernieuwen van haar gebouwvoorraad. In het kader van de MJA-afspraken geeft de universiteit bij elk nieuw of te renoveren gebouw een duurzaamheidsambitie af. Voor het Polak Gebouw is een GPR-score van minimaal 8,5 geëist en uiteindelijk ook gerealiseerd. De behaalde score op het thema ‘energie’ bedraagt 9,0.
 
Gedurende de eerste gebruiksjaren heeft het multifunctionele Polak Gebouw een ‘wisselprogramma’. Binnen het pand komen moderne kleinschalige onderwijsruimtes en een verscheidenheid aan (deels tijdelijke) studieplekken en winkels. Het gebouw is als een flexibele structuur ontworpen om de ruimtebehoefte op te vangen die ontstaat door de renovatie of verbouwing van diverse bestaande campusgebouwen, zoals bijvoorbeeld de renovatie van de Universiteitsbibliotheek in 2015.
 
Aanpak
In de organisatie van het bouwproces en de aanbesteding heeft de Erasmus Universiteit het technisch en facilitair Handboek Beheer onderdeel laten zijn van de adviesopdracht en vraagspecificatie. Hierdoor kon in vroegtijdig stadium duurzaamheid een plek in het proces krijgen. Het handboek beschrijft de randvoorwaarden en minimale eisen aan bouw- en renovatieprojecten bij de universiteit, waaronder ook de eisen ten aanzien van duurzaamheid.
 
Er is bijzondere aandacht geweest voor het betrekken van toekomstige gebruikers. Er zijn werkgroepen opgezet met gebruikers en medewerkers uit de beheersorganisatie om de wensen kenbaar te maken en op te nemen in het Programma van Eisen. Dit had betrekking op zaken als indeling, materiaalgebruik en ook duurzaamheid. Dit is als zeer positief ervaren.
 
Het multifunctionele Polak Gebouw is ontworpen door architectenbureau Paul de Ruiter in samenwerking met Res & Smit B.V. (conceptontwikkeling en programma-/contractmanagement), Van Rossum raadgevende ingenieurs (constructies), VIAC Adviseurs (installatieadviseur voor de inpassing van een duurzame installatie) en LBP Sight (bouwfysica, akoestiek en brandveiligheid). Na het winnen van de Europese aanbesteding heeft SMT Bouw & Vastgoed het gebouw in samenwerking met voornoemde partijen en Stevens Van Dijck (projectmanagement en kwaliteitsinspecties) op basis van een bouworganisatiemodel Design & Build verder integraal (bouwkundig, constructief, installatietechnisch en bouwfysisch) uitgewerkt en gerealiseerd. Binnen dit model waren Wolter & Dros en Croon Elektrotechniek verantwoordelijk voor het ontwerp en de realisatie van alle technische installaties.
 
Energieconcept
Volgens de destijds afgegeven omgevingsvergunning bedraagt de EPC van het Polak Gebouw 0,35. Tal van maatregelen zijn genomen om het energieverbruik te minimaliseren. Het hele gebouw is voorzien van HR-triple glas (het glas in het atriumdak is H++), de dichte geveldelen hebben een Rc-waarde van meer dan 5 m2k/W. Voor de verwarming en koeling van het gebouw wordt gebruik gemaakt van een bi-valent systeem met warmtepomp aangesloten op een bodembron en stadsverwarming (als back-up en voor piekbelasting). Warmte en koude wordt in de ruimtes afgegeven via klimaatplafonds. Aangevuld met in de randzones langs de glazen gevels vloerverwarming om warmte-instraling en eventuele koudeval op te vangen. De ventilatielucht wordt voor een optimaal comfort voorverwarmd of gekoeld. De in het glazen atriumdak opgenomen zonnecellen wekken energie op, maar temperen ook het binnenvallende daglicht. Het hele gebouw is voorzien van zonwerende beglazing (ZTA < 0,25 en LTA > 0,55).
 
Bijzonder is de gevel, waar frisse lucht naar binnen stroomt via zelf te bedienen luikjes in de verticale lamellen (spuiventilatie). Per windrichting verschillen deze lamellen in diepte waardoor ze het glas helpen beschermen tegen direct zonlicht en zorgen ze voor schaduwwerking.
 
Doordat meer energiebesparende maatregelen zijn getroffen als destijds bij de aanvraag van de omgevingsvergunning waren meegenomen in de EPC-berekening is de verwachting dat de uiteindelijke EPC-score lager ligt en de energieprestatie van het gebouw bijna ‘energieneutraliteit’ benadert.
 
Overig duurzaamheid
Het Polak gebouw heeft een GPR-score van tenminste 8,5 en voldoet daarmee aan de door de Erasmus Universiteit vooraf gestelde eis. Er uit springen doen de score op het thema ‘energie’ van 9,0, en de score op het thema ‘toekomstwaarde’ van 9.3.
 
Daarnaast is er  veel aandacht uitgegaan naar de andere thema’s binnen GPR. Dit heeft uitwerking gekregen ondermeer via het toelaten van veel daglicht, ruimte om elkaar te ontmoeten, beplanting, een zeer goede akoestiek en thermisch comfort. In de onderwijsruimten is gekozen voor een kunststof gietvloerafwerking op een verende onderlaag, waardoor geluidoverlast door lopende personen wordt voorkomen Zoveel mogelijk natuurlijke, niet-giftige materialen, zijn toegepast, waaronder veel hout. Zoveel mogelijk bouwdelen zijn geprefabriceerd, waardoor er zo min mogelijk afval op de bouw ontstaat en waardoor snel kan worden gebouwd. De overlast voor de omgeving wordt hierdoor beperkt.
 
Financiering
De totale investering van 21,4 miljoen euro (incl. btw), waarvan bouwkosten ca. 18,8 miljoen euro (incl. btw), is gefinancierd uit eigen middelen. Hieronder vallen ook de financiering van de investeringen in duurzaamheid (indicatie meerinvesteringen energie-efficiency ca. 8%). Voor het zonne-energiesysteem is een SDE+ subsidie aangevraagd en toegekend. Voor de universiteit is het van belang dat de exploitatiekosten laag zijn. Lage energie- en beheerskosten dragen hieraan bij. In dit geval zijn de duurzaamheidsmaatregelen vooraf in het bouwbudget meegenomen en zijn wijzigingen per geval beoordeeld op meerkosten en exploitatievoordeel.
 
Leerpunten
De Erasmus Universiteit heeft ervaren dat een flexibel bouwproces, waarin wijzigingen gedurende het proces mogelijk zijn, leidt tot een prachtig eindresultaat. Basis hiervoor zijn goede communicatie en onderling vertrouwen. Omdat het niet altijd vanzelf gaat is inzet van alle partijen hierbij onontbeerlijk. Ook het durven inroepen van een second opinion leidt tot een beter eindresultaat.
 

Kenmerken

Aantal vloeroppervlakte

8.646 m2

Projecttype

Onderwijs - nieuwbouw
Nieuwbouw utiliteitsbouw

Energievoorziening

Individueel, aangesloten op een WKO systeem en stadsverwarming

Aantal bouwlagen

6

Beschrijving concept

Bouwkundige kenmerken/schil
- Gemiddelde Rc-waarde dichte geveldelen : > 5,0 m2K/W
- Rc-waarde dak : 5,5 m2K/W
- Rc-waarde bg vloer: 5,5 m2K/W
- U waarde open geveldelen incl kozijn: 0,8 W/m2K
- U waarde atrium dak: 1,6 W/m2K
 
Installatietechnische kenmerken
- Type ventilatie: Natuurlijk / Mechanische toe- en afvoer inclusief warmteterugwinning
- Regeling ventilatie: CO2 sturing met zonering
- Warm tapwater en ruimteverwarming : Warmtepomp met WKO i.c.m. stads­verwarming
- Koeling: Via WKO
- Verlichting: Led
- EPC-waarde berekend volgens NEN7120: 0,348
- GPR energie thema: 9,0
 
 
BENG indicatoren (ten opzichte van de voorgenomen eis vanaf 2020)
Energiebehoefte (kWh/m².jr): NB , Norm ≤ 50 kWh/m2.jr
Primair energiegebruik (kWh/m².jr): NB, Norm ≤ 60 kWh/m2.jr
Percentage hernieuwbare energie: NB, Norm ≥ 50%
 

Betrokkenen

 Conceptontwikkelaar: Res & Smit
Bouwer / UAV-GC: SMT Bouw & Vastgoed met Wolter & Dros / Croon Elektrotechniek
Opdrachtgever: Erasmus Universiteit Rotterdam
Architect: Paul de Ruiter Architects
Installatietechnische en/of energetischadviseur: Viac

Media

MJA

MJA

MJA

 

 

 

Links

Service menu right