Gedragsinzichten helpen bij overgang naar duurzame energie

Laatst gecontroleerd op:
14 december 2023
Gepubliceerd op:
13 december 2023

De energietransitie, de overstap van fossiele brandstoffen naar duurzaam opgewekte energie, kan sneller. Gedragsverandering helpt hierbij. Energiearmoede, de industrie en het midden- en kleinbedrijf, ‘groene’ banen en de rol van de jeugd zijn hierin belangrijk. Dat blijkt uit het Europese congres BEHAVE, dit jaar georganiseerd door RVO.

In Maastricht kwamen op 28 en 29 november 450 sociale wetenschappers, beleidsmakers en bedrijven van over de hele wereld samen voor BEHAVE 2023. Met ruim 50 sessies bespraken zij de nieuwste onderzoeken en inzichten over gedragsverandering in de energietransitie. RVO licht een aantal belangrijke inzichten uit.

Intrinsieke motivatie is belangrijk

Groningse hoogleraar Omgevingspsychologie Linda Steg onderzocht dat 20% van de mensen genoeg is om 80% van de wereld te veranderen. Steg vertelt: “Intrinsieke motivatie is belangrijk. Van politieke voorkeur tot waar je je kleding koopt, ze dragen allemaal bij aan het versnellen of vertragen van de energietransitie.” 

De meerderheid van de deelnemers in alle landen in Europa deelt dit. Intrinsieke motivatie is een stevige basis voor klimaatactie. Helemaal in combinatie met een omgeving waarin het makkelijk is om in actie te komen. En als duidelijk is dat anderen dezelfde motivatie voelen. Overheden spelen hierbij een belangrijke rol.

Spelenderwijs zonnepanelen aanleggen

Onderzoek van de Technische Universität Berlin laat zien dat het meedoen aan Solar Camps jongeren stimuleert om in 'groene' banen te gaan werken. Op verschillende plaatsen in Duitsland vormen deze camps sociale ontmoetingsplekken. Jongeren leren hier spelenderwijs om zonnepanelen aan te leggen. Met deze vaardigheden en inzichten blijken ze bereid om naast een theoretische baan, ook dit vakwerk te doen.

Betrek inwoners écht

Onderzoek van Universiteit Leiden laat zien dat het belangrijk is dat inwoners zich gehoord voelen. Als burgers worden gevraagd om mee te denken over ontwikkelingen in de buurt, dan moet na afloop duidelijk blijken dat er iets met de input van buurtbewoners is gedaan. Dat zorgt voor meer acceptatie en vertrouwen in de overheid. Wanneer burgers niet zien wat er met hun input gebeurt, blijft dit net zo laag als wanneer je helemaal niets vraagt. Dat benadrukt hoe belangrijk een oprecht inspraakproces is.

Denk vanuit het perspectief van het (eigen) kind

Uit onderzoek van de LKY-universiteit uit Singapore blijkt dat als mensen verder vooruit kijken, zij duurzaamheid belangrijker vinden. In Singapore hebben met name lagere inkomensgroepen een relatief korte ‘toekomsthorizon’. Zij voelen het belang van duurzaamheid hierdoor minder. Het is daarom belangrijk mensen te helpen verder vooruit te kijken. Dit kan door hen te stimuleren om vanuit het perspectief van (hun eigen) kinderen te denken.

Meer over BEHAVE

BEHAVE is een evenement dat zich richt op het gebruiken van gedragsinzichten om CO₂-uitstoot en klimaatverandering te verminderen. Het is een belangrijke conferentie voor nationale energieagentschappen in Europa. Beleidsmakers, academici, industrie en praktijkmensen wisselen hier ideeën en ervaringen uit. BEHAVE is een initiatief van het European Energy Network.

Bent u tevreden over deze pagina?