Nationaal plan energiesysteem schetst toekomst van energie-opwek en -verbruik Nederland

Gepubliceerd op:
4 december 2023

Op vrijdag 1 december presenteerde het ministerie van Economische Zaken en Klimaat het definitieve Nationaal plan energiesysteem (NPE). In het plan staat hoe Nederland een klimaatneutraal energiesysteem van de toekomst ontwikkelt. Hoe moet het energiesysteem in 2050 eruit zien? En hoe bereikt Nederland dat?

Het energiesysteem van de toekomst

Met het energiesysteem bedoelen we de verbinding tussen vraag en aanbod (opwek en gebruik), transport en opslag van verschillende energievormen. Om in 2050 klimaatneutraal te zijn, moet het energiesysteem van Nederland overstappen op duurzame vormen van energie. Dat is een grote opdracht. Het NPE helpt daarbij. Hierin maakt het kabinet richtinggevende keuzes die de basis zijn voor de ontwikkeling van ons energiesysteem. Door richting te geven is duidelijk wat er op ons afkomt. En wat we van wie verwachten bij de uitvoering van het veranderende energiesysteem.

Meer duurzame energie

In het plan staan de 'ontwikkelrichtingen' van 4 verschillende 'energieketens' beschreven. Het gaat hier om koolstof, waterstof, elektriciteit en warmte. Nu maken we nog veel gebruik van fossiele energie, zoals koolstof. Maar op weg naar 2050 zullen we steeds meer gebruikmaken van duurzame energievormen, zoals elektriciteit en warmte. Bovendien proberen we ook de andere energievormen te verduurzamen. 

4 sectoren vragen veel energie

Naast de 4 energieketens kijkt het NPE ook naar de sectoren die energie vragen. Het gaat hier om de gebouwde omgeving, mobiliteit, industrie en landbouw. Hoe gaan we die sectoren in de toekomst van duurzame energie voorzien? En welke vormen van energie moeten dat zijn?

Aanpassingen door gesprek

In juli presenteerde minister Rob Jetten voor Klimaat en Energie het conceptplan. Daarna ging het ministerie in gesprek met belanghebbenden en geïnteresseerden. Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) zette hiervoor een digitaal loket op en organiseerde energiedialogen in de regio. Op basis van deze gesprekken veranderde het ministerie een aantal onderdelen in het plan:

  • Duidelijker is nu wat de inzet op een ‘maximaal aanbod van energie en infrastructuur’ betekent. We zetten niet in op een zo groot mogelijk energiesysteem. Maar we zetten in op maximaal aanbod, omdat we niet kunnen wachten tot duidelijk is wat de vraag naar energie is.
  • Blauwe waterstof krijgt een belangrijke rol in de overgang naar het energiesysteem van de toekomst. 
  • Rechtvaardigheid, betaalbaarheid en participatie hebben een grotere plek gekregen in het plan. De deelnemers aan de gesprekken vonden dit erg belangrijk.

Vanaf nu herziet de overheid het Nationaal plan energiesysteem elke 5 jaar.

Nieuwe manier van raadplegen

RVO koos met deze 'dialoogfase' een voor de overheid vernieuwende manier om belangstellenden mee te laten kijken en denken. In een digitaal loket reageerden burgers, professionals en vertegenwoordigers van bedrijven op het conceptplan. Daarbij konden zij kiezen over welke onderwerpen zij hun mening wilden geven. De vragenlijst bestond uit stellingen, waarbij deelnemers de kans kregen om in een open veld extra toelichting te geven. 

Hiermee was het digitale loket een nieuwe manier van consulteren voor de overheid. Dit keer geen marktconsultatie waarbij deelnemers een compleet plan voorgelegd kregen om te reageren. Maar een gerichte vragenlijst met vragen over specifieke stukken uit het plan. Er kwamen bijna 250 ingevulde vragenlijsten binnen, die als input dienden voor het definitieve plan.

Energiedialogen in de regio

Daarnaast vonden er 'energiedialogen' in de regio plaats. In een dialoog ga je het gesprek met elkaar aan. En dat was precies wat er gebeurde. Professionele stakeholders konden op verschillende locaties en in meerdere sessies meedenken en meepraten over onder meer de publieke belangen, energieketens en richtinggevende hoofdkeuzes uit het conceptplan. 

De ideeën uit de eerste dialogen gingen mee naar latere bijeenkomsten. Zo konden de aanwezigen daar verder bouwen op deze ideeën. In totaal deden ongeveer 500 professionals mee aan de energiedialogen in de regio. Ook hun input hielp bij het opstellen van het definitieve plan.

In opdracht van:
  • Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Bent u tevreden over deze pagina?