Veelgestelde vragen CITES-soort

Veelgestelde vragen

Waar staat CITES voor?

CITES is een overeenkomst tussen 183 landen, waarin afspraken gemaakt zijn over de internationale handel in bedreigde dier- en plantensoorten. CITES is een afkorting van de engelse naam van deze overeenkomst: Convention on International Trade in Endangered Species of wild flora and fauna.

CITES is van toepassing op dieren of planten, of delen of producten hiervan.

De handel in en overdracht van CITES-soorten wordt gereguleerd door een vergunningenstelsel. Bedreigde soorten zijn op Bijlagen geplaatst. Internationale handel is pas mogelijk wanneer hier toestemming in de vorm van een in- of (weder)uitvoervergunning is verleend. De Europese regelgeving kent daarnaast nog het EU-certificaat. In Nederland worden CITES-documenten en EU-certificaten verleend door RVO.nl. Aan de verlening van deze documenten zijn leges verbonden.

Duurzame handel

CITES is direct gericht op bescherming van het voortbestaan van planten- en diersoorten. CITES heeft niet als doel om handel te stoppen. Economische waarde van planten en dieren is juist extra motivatie om soorten te behouden. Het doel is dus duurzame handel.

CITES is niet primair gericht op dierenwelzijn. Wel bestaan er richtlijnen over transport van levende dieren. Alleen bij strengst beschermde diersoorten wordt ook gekeken of huisvesting en verzorging voldoende is.

Hoe zijn de CITES-soorten ingedeeld?

Er is een internationale CITES-indeling en een Europese CITES-indeling:

  • Internationaal: Appendix I, II, III
  • Europees: Bijlage A, B, C, D

Deze indelingen zijn als volgt met elkaar te vergelijken:

  • Appendix I – Bijlage A: soorten die met uitsterven worden bedreigd
  • Appendix II – Bijlage B: Soorten die bedreigd raken als er ongecontroleerde handel plaatsvindt
  • Appendix III – Bijlage C: Soorten die alleen in bepaalde landen beschermd zijn tegen ongecontroleerde handel
  • Bijlage D: Soorten waarvan Europa vindt dat ze mogelijk ooit bedreigd raken en extra beschermd moeten worden

Let op: soms zijn Appendix en Bijlage niet gelijk. Bijvoorbeeld: de soort staat op appendix II en op bijlage A. De Europese Bijlage is voor ons altijd leidend. De Europese bijlage is overigens nooit minder streng dan de CITES-appendix, maar kan wel strenger zijn.

Hoe werkt de soortenlijst?

Hieronder leest u meer over de soortenlijst: hoe werkt deze en hoe vindt u uitzonderingen voor CITES in de lijst.

Soortenlijst: 4 Bijlagen

De soortenlijst (Verordening (EU) Nr. 2017/160) geeft aan welke soorten er allemaal beschermd zijn door CITES en noemt de beschermde soorten in 4 bijlagen: Bijlagen A tot en met D. Aan het begin van de soortenlijst staat een bijlage met informatie over de interpretatie van de Bijlagen A tot en met D en uitleg over de gebruikte afkortingen en tekens. Hier worden ook de uitzonderingen genoemd die niet onder de bepalingen van CITES vallen.

Hoe staan uitzonderingen in de soortenlijst?

Staat een soort in de soortenlijst? Dan betekent dit in principe dat ook alle delen en producten van die soort beschermd zijn, tenzij hier een uitzondering voor gemaakt is. Deze uitzonderingen worden beschreven in annotaties (verwijzingen).

Achter een soortnaam in de lijst staat een verwijzing naar een van de uitzonderingen. Deze verwijzing begint altijd met een #, gevolgd door een cijfer. De uitzonderingen vindt u in de bijlage aan het begin van de soortenlijst, onder punt 11.

Voorbeelden uitzondering: urine, feces en grijze amber vrijgesteld

Enkele van deze uitgezonderde producten zijn urine, feces en grijze amber. Grijze amber is een excretieproduct van potvissen. Deze producten vallen dus niet onder de bepalingen van de Verordening. Als voorwaarde is gesteld dat de producten zonder dwang of manipulatie van het dier zijn verkregen.

Meer informatie in voetnoten in Bijlagen

Er kunnen ook nog voetnoten achter een soortnaam in Bijlage A, B of C staan. Deze voetnoten vindt u aan het einde van de soortenlijst, maar vóór de lijst met soorten die zijn opgenomen in Bijlage D. In deze voetnoten staat meer informatie over de bescherming van de soort. Bijvoorbeeld welke populaties zijn opgenomen in de Bijlagen bij de Verordening en welke populaties zijn uitgezonderd.

Voorbeeld

In de soortenlijst is de hele familie van de cactussen als volgt opgenomen in Bijlage B:

CACTACEAE spp. (II) (Met uitzondering van de in bijlage A opgenomen species en Pereskia spp., Pereskiopsis spp. en Quiabentia spp.) ( 8 ) #4

Achter de soort CACTACEAE spp. staat annotatie #4. De annotatie verwijst naar punt 11 van de bijlage bij de soortenlijst, onderdeel #4. Dus alleen onderdeel #4 van annotatie 11 geldt voor deze familie. In deze annotatie staat vervolgens beschreven dat alle delen en producten van cactussen zijn beschermd, met uitzondering van bijvoorbeeld zaden, sporen en pollen.

De voetnoot (8) verwijst naar de voetnoten achterin de soortenlijst. Hierin staan bijvoorbeeld de hybriden waarvoor de Verordening niet geldt.

Geldt een EU-certificaat voor één of voor meerdere overdrachten?

Er zijn twee soorten EU-certificaten. Eén voor meerdere overdrachten (paspoort) en één voor één overdracht.

Specimenspecifiek EU-certificaat

Specimenspecifieke certificaten zijn geldig voor meerdere overdrachten. U kunt dit certificaat aanvragen wanneer het gaat om een Bijlage A-dier dat aantoonbaar van een tweede of latere generatie nakweek is én een naadloos gesloten pootring of microchip transponder heeft. In dit geval is het EU-certificaat een paspoort dat bij het dier moet blijven. Met dit certificaat kan het dier meerdere keren overdragen worden op voorwaarde dat de informatie op het EU-certificaat overeenkomt met de werkelijkheid.

Transactiespecifiek EU-certificaat

Transactiespecifieke certificaten zijn geldig voor één overdracht. U moet een transactiespecifiek certificaat aanvragen als u een levend Bijlage A dier heeft zonder naadloos gesloten pootring of microchip transponder. Ook moet u een transactiespecifiek certificaat aanvragen voor Bijlage A dieren die niet aantoonbaar van tweede of latere generatie nakweek zijn. De reden hiervoor is dat deze dieren alleen voor niet-commerciële doeleinden mogen worden gebruikt en de bestemming moet worden getoetst.

Uitzonderingen

Maar let op, er zijn altijd uitzonderingen. Bijvoorbeeld: een dier is ingevoerd in Nederland voor educatieve doeleinden. Ook al is het dier aantoonbaar van tweede generatie nakweek én heeft het een naadloos gesloten pootring of microchip transponder, dan geven wij toch geen specimenspecifiek certificaat af. Het CITES-bureau kan namelijk afhankelijk van het doel en andere omstandigheden ervoor kiezen toch een transactiespecifiek certificaat af te geven in plaats van een specimenspecifiek certificaat.

Ik ben mijn CITES-papieren kwijtgeraakt. Wat moet ik doen?

Omdat het om een waardedocument gaat, moet u eerst aangifte van vermissing doen bij uw gemeente. Kunt u voor uw aangifte van vermissing niet terecht bij uw gemeente? Dan doet u uw aangifte bij de politie. Daarna moet u een vervangend, nieuw document bij ons aanvragen. Stuur het Bewijs van de aangifte met deze aanvraag mee.

Mijn zending met een onder CITES beschermde soort is door de Douane (RVO.nl) in bewaring genomen, wat moet ik doen?

U ontvangt een besluit van RVO.nl met uitleg waarom uw zending in bewaring is genomen en wat de gevolgen zijn. In de brief leest u ook hoe u bezwaar kunt maken tegen het besluit.

Mijn zending met een onder CITES beschermde soort is door de Nederlandse Douane vast gezet, wat moet ik doen?

U ontvangt een besluit van RVO.nl met uitleg waarom uw zending in bewaring is genomen en wat de gevolgen zijn. In de brief leest u ook hoe u bezwaar kunt maken tegen het besluit.

Gaat het om een postpakket dat bij een koerier ligt? Laat dan uw koerier contact opnemen met de Douane.
Gaat het om een zending waar de Douane reeds bij betrokken is? U mailt alle beschikbare informatie over deze zending aan onze handhavers naar bhh@rvo.nl. Zet in de mail dat uw zending vast staat bij de Nederlandse Douane. Vermeld hierin ook de naam van uw contactpersoon en het telefoonnummer waarop hij te bereiken is. Er wordt contact met u opgenomen nadat een medewerker van handhaving de stukken heeft bestudeerd en heeft gesproken met de Douane. U hoort dan hoe er met uw zending wordt omgegaan.

Wat zijn de regels voor de handel in pre-conventie ivoor?

De instandhouding van de wilde populaties olifanten wordt negatief beïnvloed door de handel in pre-conventie ivoor (denk aan ivoor uit nalatenschappen van mensen die vroeger in Afrika of Azië zijn geweest). Daarom geldt er sinds 15 februari 2015 in Nederland een wederuitvoerverbod. Vanaf september 2017 geldt dit wederuitvoerverbod in alle landen van de Europese Unie.

Wanneer is een pootring vereist voor CITES-vogels en wanneer mag ik chippen?

Een naadloos gesloten pootring is in principe vereist voor:

  • alle vogels die behoren tot een inheemse soort, dat wil zeggen vogels die van nature op het Europese grondgebied van de Lidstaten van de Europese Unie voorkomen.
  • alle niet-inheemse vogels die zijn opgenomen in Bijlage A van Verordening 750/2013 (Soortenlijst - CITES)

Werkwijze voor CITES-soorten

Het kan voorkomen dat een vogel niet (meer) voorzien is van een naadloos gesloten pootring. In het algemeen geldt dat eerst toestemming gevraagd moet worden aan het CITES-bureau om een vogel te chippen terwijl een naadloos gesloten pootring vereist is. Na toestemming mag de vogel dan voorzien worden van een microchip transponder.

Voor het chippen van de grijze roodstaartpapegaai is alleen toestemming nodig van het CITES-bureau als de papegaai na februari 2017 is geboren. Is het voor februari 2017 geboren, dan hoeft u geen toestemming te vragen bij het CITES-bureau.

Uit de praktijk blijkt echter dat het, vanuit het oogpunt van dierenwelzijn, niet altijd mogelijk is om eerst toestemming te vragen. Voor alle duidelijkheid vindt u hieronder de juiste werkwijze in zo’n situatie.

  • Is het niet mogelijk/wenselijk vanuit dierenwelzijn om eerst toestemming te vragen aan het CITES-bureau dan moet u, zodra u de mogelijkheid heeft, alsnog melden aan het CITES-bureau dat u de vogel gechipt heeft.
  • U stuurt een kopie van een dierenartsverklaring op naar het CITES-bureau, om aan te tonen dat het vanuit het oogpunt van dierenwelzijn niet mogelijk/wenselijk was om te wachten met chippen.
  • Alleen een dierenarts mag een naadloos gesloten pootring verwijderen.

Service menu right