Erkenning fokkerijorganisaties

U kunt als fokkerijorganisatie erkend worden. Dit kan voor paardachtigen, runderen, buffels, schapen, geiten en varkens. Hiermee is het makkelijker om binnen Europese lidstaten te handelen in raszuivere dieren en levende producten, zoals sperma, eicellen en embryo's.

Fokkerijorganisaties met een erkenning en een goedgekeurd fokprogramma voldoen aan de voorwaarden uit de Europese Verordening 2016/1012.

Waarvoor erkenning?

Een erkenning aanvragen kan voor raszuivere paardachtigen, runderen, buffels, schapen en geiten. Voor varkens geldt een uitzondering. Varkens hoeven niet raszuiver te zijn. Varkens hoeven ook niet ingeschreven te worden in een stamboek. De mogelijkheid bestaat om deze hybride dieren in een register in te schrijven.

Fokkerijorganisaties houden stamboeken en registers bij van de dieren in hun raspopulatie. Met deze informatie worden afstemmings- en registratiegegevens van dieren verzameld. Stamboeken zijn hierdoor een belangrijke bron van informatie voor de genetische ontwikkelingen binnen raspopulaties.

Om een stamboek bij te houden is een erkenning niet noodzakelijk. Een erkenning geeft wel aan dat de activiteiten op goede manier gebeuren. Ook geeft het voordeel bij export van dieren naar andere landen. Er geldt dan het recht van inschrijving in het stamboek van hetzelfde ras. Dit bevordert de vrije handel van fokdieren en hun genetisch materiaal.

In de meeste lidstaten van de Europese Unie mag namelijk alleen gefokt worden als het dier is ingeschreven bij een erkende stamboekorganisatie. Deze organisaties mogen officiële stamboekcertificaten afgeven die verzekeren dat het om een raszuiver dier gaat. Dit verhoogt de waarde van het dier. Voor paardenstamboeken geldt dat alleen erkende stamboeken paardenpaspoorten mogen uitgeven. Hierin zijn de stamboekgegevens opgenomen.

Activiteiten fokkerijorganisatie

De activiteiten die een fokkerijorganisatie kan uitvoeren zijn:

  • Het bijhouden van een stamboek.
  • Het reglementeren van prestatieonderzoek.
  • Het reglementeren van fokwaardeschatting.

Stamboek

Een stamboek is een boek of register waarin u de afstamming van de dieren bijhoudt. U beschrijft de herkomst en/of verwantschap van een soort, ras of geslacht. Het doel van fokken met dieren en het bijhouden van een stamboek is om met een groep fokkers een bepaald ras in stand te houden, te verbeteren, te reconstrueren of te creëren. Dit noemen we ook wel het fokdoel. Hoe het fokdoel wordt bereikt beschrijft u in het fokprogramma. In het fokprogramma staat welke eigenschappen van een ras moeten worden verbeterd en wat het belang is van deze verbetering. Bij het verbeteren van een ras zijn prestatieonderzoek en fokwaardeschatting belangrijke onderdelen van het fokprogramma.

Prestatieonderzoek

Bij prestatieonderzoek verzamelt u voor bepaalde kenmerken van een dier gegevens om de eigenschappen van een dier te meten. Voorbeelden van deze kenmerken zijn melkgift, bespiering, hoogtemaat, beenstand en staartlengte. De resultaten van het prestatieonderzoek gebruikt u om dieren te selecteren voor paringen. Zo houdt u aansluiting bij het fokdoel en de rasstandaard.

Fokwaardeschatting

Bij fokwaardeschatting maakt u met resultaten uit het prestatieonderzoek een inschatting van de genetische aanleg van dieren in een populatie. Een populatie is een groep dieren van dezelfde soort en ras die met elkaar kunnen paren en waarvan de nakomelingen vruchtbaar zijn en voor de volgende generatie kunnen zorgen.

De geschatte fokwaarden gebruikt u om de juiste dieren te selecteren die met elkaar kunnen paren. Voor de schatting van de fokwaarden bestaan wiskundige formules. De milieufactoren worden in deze formules uitgefilterd, zodat de genetische aanleg van het dier (de fokwaarde) overblijft.

 

Voorwaarden erkenning

Uw organisatie krijgt alleen een erkenning als u voldoet aan de volgende voorwaarden:
•    Uw aanvraag is volledig, inclusief alle gevraagde bijlagen. Wij nemen alleen volledige aanvragen in behandeling. Welke bijlagen dit zijn, leest u op de pagina Erkenning fokkerijorganisaties.
•    Uw organisatie staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel.
•    Het hoofdkantoor van uw organisatie staat in Nederland.
•    De rechten en de plichten van de organisatie en van fokkers staan in het huishoudelijk reglement.
•    In het huishoudelijk reglement staat een geschillenreglement.
•    Leden mogen deelnemen aan de vaststelling en ontwikkeling  van het fokprogramma.
•    Uw organisatie heeft gekwalificeerde medewerkers en geschikte faciliteiten en apparaten om taken uit te voeren.
•    U heeft tenminste één fokprogramma opgesteld waaronder een voldoende grote populatie fokdieren en voldoende aantal fokkers valt.
•    U bent in staat afstammingscontroles bij de fokdieren uit te voeren.
•    U bent in staat om gegevens over de fokdieren te verzamelen en te gebruiken.

 

Aanvragen erkenning

Fokkerijorganisaties vragen erkenning aan op naam van de organisatie. U moet dan voldoen aan enkele organisatorische voorwaarden. Als u een erkenning aanvraagt, moet u ook goedkeuring aanvragen voor het uitvoeren van een fokprogramma. U moet hiervoor een fokprogramma indienen.

Soms krijgt u geen erkenning, ook al voldoet u aan alle voorwaarden. Dit gebeurt als er al een of meerder andere organisaties zijn erkend voor dezelfde activiteit, en:
- hierdoor de instandhouding van het ras in gevaar komt, of
- de uitvoering van de fokprogramma’s elkaar doorkruisen.

Stamboekverenigingen raszuivere fokdieren en fokkerijgroeperingen hybride fokvarkens

Een overzicht met stamboekverenigingen die stamboeken voor raszuivere fokdieren bijhouden vindt u onder aan deze pagina. In het overzicht staan ook de fokkerijgroeperingen die fokregisters voor hybride varkens bijhouden. In het overzicht ziet u welke fokprogramma’s per organisatie zijn goedgekeurd.

Controle

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) controleert alle fokkerijorganisaties die voor het eerst een erkenning aanvragen en een fokprogramma indienen. Jaarlijks bezoekt de NVWA ook 3 erkende, willekeurig gekozen organisaties. Als de NVWA een afwijking ziet, dan maakt ze hiervan een rapport op.  De NVWA stuurt dit rapport naar ons. De resultaten hiervan nemen we mee in onze controle.

Wet- en regelgeving per 1 november 2018

Op 8 juni 2016 is een nieuwe Europese Fokkerijverordening (pdf) (Verordening (EU) 2016/1012) gepubliceerd. De nieuwe wet- en regelgeving geldt sinds 1 november 2018 Nederland. Ook is een aanvullende Uitvoeringsverordening (EU) 2017/717 (pdf) gepubliceerd over de uitgifte van certificaten. Voor paardachtigen is een Gedelegeerde Verordening (EU) 2017/1940 (pdf) gepubliceerd over de uitgifte van certificaten voor het dier.

De Fokkerijverordening vervangt per 1 november 2018 de verschillende Europese beschikkingen en richtlijnen op het gebied van fokken van raszuivere runderen, varkens, schapen, geiten, paardachtigen en hybride varkens.

Service menu right