Service menu right

Transitievisie Warmte en wijkuitvoeringsplan

Hoe gaan de wijken in uw gemeente over van aardgas naar duurzame manieren van verwarmen en koken? Op deze pagina leest u meer over de plan- en visievorming voor de transitie naar aardgasvrij.

Veel van de internationale klimaatafspraken van Parijs (2015) moet Nederland in de regio waarmaken. Dat doen gemeenten en provincies gezamenlijk met een Regionale Energiestrategie (RES). Dan volgt de Transitievisie Warmte die richting geeft aan de wijkaanpak. In de visie staan de alternatieven voor aardgas met een wijk-voor-wijkplanning als houvast voor alle partijen.

Transitievisie Warmte

Gemeenten zijn volgens het ontwerp Klimaatakkoord de regisseurs van de warmtetransitie voor de gebouwde omgeving. Samen met vastgoedeigenaren, bewoners, netbeheerders en medeoverheden moeten zij eind 2021 een transitievisie warmte klaar hebben. Daarin staan voorstellen voor duurzaam aardgasvrij verwarmen en koken. De Transitievisie Warmte geeft richting in de aanpak. Het bevat ook een wijk-voor-wijkstappenplan die alle partijen houvast geeft voor de planning.

Leidraad

Het Rijk ondersteunt gemeenten bij hun afwegingsproces. Een leidraad gaat helpen om de Transitievisie Warmte en de uitvoeringsplannen op wijkniveau op te stellen. Daarom bracht het Expertise Centrum Warmte (ECW) in oktober 2019 de Leidraad. Dit is een hulpmiddel voor gemeenten bij het vaststellen van een eigen transitievisie. Deze bestaat uit een technisch-economische analyse op basis van het Vesta MAIS-model van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Dat geeft voor heel Nederland de nationale kosten en eindgebruikerskosten van verschillende (warmte)opties op buurtniveau.

Daarnaast bestaat de Leidraad uit een Handreiking voor lokale analyse die gemeenten en modelmakers ondersteunt bij de aanvulling van de analyse en het gebruik van lokale data. Zo kunnen ze een zorgvuldige en onderbouwde afweging maken. In september 2019 is de eerste werkbare versie van de Leidraad opgeleverd. Een vernieuwde versie staat voor 2020 gepland.

Duurzame coalitie

Iedereen krijgt te maken met de transitie, maar niemand kan de transitie zelf en onafhankelijk van de ander doorlopen. Daarom is een duurzame coalitie van lokale stakeholders belangrijk. In deze coalitie zitten woningcorporaties, de netbeheerder en (vertegenwoordigers van) bedrijven en bewoners. De samenwerking binnen deze coalitie staat centraal gedurende het hele proces.

De coalitie begeleidt de transitievisie tot aan de vaststelling door college en gemeenteraad. Een uitvoeringsstrategie zorgt ervoor dat de keuzes die in de Transitievisie Warmte zijn gemaakt, echt worden uitgevoerd. Door hier in de transitievisie al met stakeholders afspraken over te maken, kunt u sneller en effectiever naar de uitvoering.

Wijkuitvoeringsplan

De Regionale energiestrategie (RES) moet een half jaar na ondertekening van het Klimaatakkoord klaar zijn (naar verwachting is dit 2020, maar dat is nog niet zeker). De Transitievisie Warmte moet eind 2021 klaar zijn en dan volgen de uitvoeringsplannen op wijkniveau. De paden kunnen in de praktijk naast elkaar en door elkaar lopen.

De uitvoeringsstrategie en de Transitievisie Warmte worden samen met de bewoners en gebouweigenaren uit de wijk bepaald. De maatschappelijke kosten, kosten voor bewoners/gebouweigenaren en de lokale situatie worden meegewogen. Deelnemende gemeenten aardgasvrij maken.

Processchema provincie Zuid-Holland en RVO.nl

De provincie Zuid-Holland en RVO.nl ontwikkelden een processchema dat gemeenten helpt om een gevoel te krijgen bij wat er allemaal komt kijken bij het opstellen van een Transitievisie Warmte. Het model doet suggesties voor een aanpak in fasen. Ook laat het per fase zien wat het eindproduct is en wat en wie u hiervoor nodig hebt.

Het is een praatstuk en biedt suggesties aan om tot een eigen plan van aanpak te komen. Dit is dan op de lokale situatie afgestemd. Het is de bedoeling dat tijdens het gebruik het model stap voor stap wordt aangevuld en verbeterd.