Service menu right

Geluid en windmolens - algemeen

Als windturbines draaien, produceren ze elektriciteit én geluid. Er zijn afspraken gemaakt over hoeveel geluid zij mogen veroorzaken. Hieronder vindt u informatie over het ontstaan van het geluid van windturbines, de wettelijke normen en de toetsing.

Oorzaken van geluid van windturbines

De draaiende rotorbladen van windturbines veroorzaken het meeste geluid. Dit noemen we aerodynamisch geluid. De hoeveelheid geluid is vooral afhankelijk van de tipsnelheid (ofwel rotordiameter en toerental) en de vormgeving van de rotorbladen. Op het moment dat een rotorblad de mast passeert verandert de 'klankkleur'.

Ook de bewegende delen in de gondel, zoals de generator en de tandwielkast, veroorzaken geluid. Dit noemen we mechanisch geluid. Of en hoeveel geluid die onderdelen maken, hangt af van het type turbine. Bij moderne turbines is dit geluid ondergeschikt.

Geluidniveaus

De hoeveelheid geluid die een turbine produceert is (bij dezelfde windsnelheden) gelijk in de dag, de avond en de nachtperiode. De normen voor de hoeveelheid geluid gelden op de gevel van nabij gelegen woningen. De dosismaat Lden drukt het geluidniveau uit. Lden staat voor Level day, evening, night, en is het tijdgewogen jaargemiddelde geluidniveau in de dag, de avond en de nacht. Daarbij geldt er een toeslag van 5 dB resp. 10 dB voor de avond en de nacht. Volgens de regels mag het jaargemiddelde geluidniveau (grenswaarde) Lden niet meer zijn dan 47 dB. Voor de nacht geldt een aparte norm. Ter vergelijking: de voorkeursgrenswaarde voor wegverkeerslawaai in Nederland is Lden =50 - 53 dB.

Geluidkarakter

De normstelling is tot stand gekomen op basis van de verschillende eigenschappen van het geluid van windturbines. Hoe mensen dat geluid ervaren, is uiteraard persoonsgebonden en afhankelijk van de windsnelheid, het type windturbine en de omgeving. De norm is echter onafhankelijk van de omgeving en in heel Nederland gelijk.
Het geluid van windturbines heeft de volgende eigenschappen:

  • Het aerodynamische geluid van de snel door de lucht zoevende rotorbladen is de meest bepalende geluidbron en zorgt voor het ruisachtige karakter.
  • De wind buigt af langs de mast. Vanuit het rotorblad gezien is er bij de passage langs de mast hierdoor even een andere windrichting dan de optimale windrichting waarop het blad is ingesteld. Dit is hoorbaar als een verandering in de klankkleur. Dit effect is al meegenomen in de normering en de bepaling van de geluidemissie van de windturbine.
  • Het karakter van het geluid is niet impulsachtig, omdat kortstondige verhogingen beperkt zijn. Er is geen sprake van piekniveaus.
  • Mensen nemen het turbinegeluid waar als een breedbandige ruis. Volgens de in Nederland geldende methodiek is er geen sprake van tonaal geluid. Voor tonaal geluid wordt bij de beoordeling van industrielawaai een toeslag gegeven van k1= 5 dB. Bij windturbinegeluid is er geen toeslag. Andere landen gebruiken methodieken waarbij de toeslag een waarde tussen 0 en 5 dB kan hebben. Volgens die methodieken geldt er voor vele turbines geen toeslag of een slechts kleine toeslag.
  • In het GGD-informatieblad 'Windturbines: invloed op de beleving en gezondheid van omwonenden' stelt het RIVM dat er geen bewijs is voor andere directe effecten op de gezondheid dan slaapproblemen. Ook is extra hinder door laagfrequent geluid niet bewezen. Voor effecten op de slaap zijn onvoldoende gegevens beschikbaar. Zichtbaarheid en economisch belang hebben wel invloed op de ervaren hinder.
  • In 2015 is door het Kennisplatform Windenergie een kennisbericht gemaakt over windturbinegeluid. Het kennisbericht zet op een rij wat bekend is over geluid van windturbines en het mogelijke effect daarvan op omwonenden. Dit bericht en informatie over het kennisplatform is te vinden op de website van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

Geluidsanering bij windturbines

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft een Saneringsregeling voor windturbinelawaai vastgesteld. De sanering gaat over woningen nabij windturbines die vóór 2011 al een geluidbelasting ondervonden van meer dan 47 dB. Dit is de norm die sinds 2011 is in het Activiteitenbesluit staat (een besluit dat algemene milieuregels voor bedrijven geeft). Woningeigenaren komen onder de volgende voorwaarden in aanmerking voor geluidisolatie van hun woning:

  1. De maatgevende windturbine is geplaatst tussen 1 januari 1997 en 31 december 2010.
  2. De geluidbelasting op de gevel als gevolg van de nabijgelegen windturbines is (gecumuleerd) meer dan 47 dB.
  3. De eigenaar van de woning heeft geen zeggenschap over de maatgevende windturbine.

De woningen die aan de criteria voldoen, staan in de bijlage bij de beleidsregels. De eigenaren en de bewoners worden door BSV benaderd voor een woningonderzoek. Wanneer daaruit blijkt dat het geluidniveau binnen hoger is dan 30 dB, krijgen de eigenaren en bewoners een aanbod voor geluidwerende maatregelen aan de woning. De uitvoering is gepland voor de periode 2017-2019.

Bent u tevreden over deze pagina?

Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *
U kunt via dit formulier geen vragen aan ons stellen. Heeft u een vraag? Ga dan naar www.rvo.nl/contact en neem contact met ons op via telefoon, e-mail of social media.
Als wij vragen hebben over uw toelichting, mogen wij dan contact met u opnemen?
Mogen wij u benaderen voor een gebruikersonderzoek?
De komende tijd zoeken wij testers voor het nieuwe ontwerp van onze website. Wij zijn benieuwd naar uw mening en gaan graag met u in gesprek. Een online interview duurt maximaal 45 minuten.