Geluid en windmolens - algemeen | RVO.nl | Rijksdienst

Service menu right

Geluid en windmolens - algemeen

28-04-2021

Als windturbines draaien, produceren ze elektriciteit én geluid. Er zijn afspraken gemaakt over hoeveel geluid zij mogen veroorzaken.

Hieronder vindt u informatie over het ontstaan van het geluid van windturbines, de wettelijke normen en de toetsing.

Oorzaken van geluid van windturbines

De draaiende rotorbladen van windturbines veroorzaken het meeste geluid. Dit noemen we aerodynamisch geluid. De hoeveelheid geluid is vooral afhankelijk van de tipsnelheid (ofwel rotordiameter en toerental) en de vormgeving van de rotorbladen. Op het moment dat een rotorblad de mast passeert verandert de 'klankkleur'.

Ook de bewegende delen in de gondel, zoals de generator en de tandwielkast, veroorzaken geluid. Dit noemen we mechanisch geluid. Of en hoeveel geluid die onderdelen maken, hangt af van het type turbine. Bij moderne turbines is dit geluid ondergeschikt.

Geluidniveaus

De hoeveelheid geluid die een turbine produceert is (bij dezelfde windsnelheden) gelijk in de dag, de avond en de nachtperiode. De normen voor de hoeveelheid geluid gelden op de gevel van nabij gelegen woningen. De dosismaat Lden drukt het geluidniveau uit. Lden staat voor Level day, evening, night, en is het tijdgewogen jaargemiddelde geluidniveau in de dag, de avond en de nacht. Daarbij geldt er een toeslag van 5 dB resp. 10 dB voor de avond en de nacht. Volgens de regels mag het jaargemiddelde geluidniveau (grenswaarde) Lden niet meer zijn dan 47 dB. Voor de nacht geldt een aparte norm. Ter vergelijking: voorkeursgrenswaarde voor wegverkeerslawaai in Nederland is Lden =50 dB.

Geluidkarakter

De normstelling is tot stand gekomen op basis van de verschillende eigenschappen van het geluid van windturbines. Hoe mensen dat geluid ervaren, is uiteraard persoonsgebonden en afhankelijk van de windsnelheid, het type windturbine en de omgeving. De norm is echter onafhankelijk van de omgeving en in heel Nederland gelijk.
Het geluid van windturbines heeft de volgende eigenschappen:

  • Het aerodynamische geluid van de snel door de lucht zoevende rotorbladen is de meest bepalende geluidbron en zorgt voor het ruisachtige karakter.
  • De wind buigt af langs de mast. Vanuit het rotorblad gezien is er bij de passage langs de mast hierdoor even een andere windrichting dan de optimale windrichting waarop het blad is ingesteld. Dit is hoorbaar als een verandering in de klankkleur. Dit effect is al meegenomen in de normering en de bepaling van de geluidemissie van de windturbine.
  • Het karakter van het geluid is niet impulsachtig, omdat kortstondige verhogingen beperkt zijn. Er is geen sprake van piekniveaus.
  • Uit de RIVM-literatuurstudie van 2021 blijkt, dat hinder optreedt door windturbinegeluid. Voor andere gezondheidseffecten zijn de resultaten van wetenschappelijk onderzoek niet eenduidig: deze effecten hangen niet duidelijk samen met het geluidniveau, maar soms wel met de ervaren hinder. Uit de studie bleek niet dat het zogeheten 'laagfrequent geluid' (lage tonen) van windturbines voor extra hinder zorgt. De studie liet ook duidelijk zien dat omwonenden minder hinder hebben van de windturbines als ze betrokken werden bij de plaatsing ervan.”

Geluidsanering bij windturbines

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft een Saneringsregeling voor windturbinelawaai vastgesteld. De sanering gaat over woningen nabij windturbines die vóór 2011 al een geluidbelasting ondervonden van meer dan 47 dB. Dit is de norm die sinds 2011 is in het Activiteitenbesluit staat (een besluit dat algemene milieuregels voor bedrijven geeft). Woningeigenaren komen onder de volgende voorwaarden in aanmerking voor geluidisolatie van hun woning:

  1. De maatgevende windturbine is geplaatst tussen 1 januari 1997 en 31 december 2010.
  2. De geluidbelasting op de gevel als gevolg van de nabijgelegen windturbines is (gecumuleerd) meer dan 47 dB.
  3. De eigenaar van de woning heeft geen zeggenschap over de maatgevende windturbine.

De woningen die aan de criteria voldoen, staan in de bijlage bij de beleidsregels. De eigenaren en de bewoners worden door BSV benaderd voor een woningonderzoek. Wanneer daaruit blijkt dat het geluidniveau binnen hoger is dan 30 dB, krijgen de eigenaren en bewoners een aanbod voor geluidwerende maatregelen aan de woning. De regeling is geldig tot 31 december 2021.

Bent u tevreden over deze pagina?

Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *
Mogen wij u benaderen voor een gebruikersonderzoek?
De komende tijd zoeken wij testers voor het nieuwe ontwerp van onze website. Wij zijn benieuwd naar uw mening en gaan graag met u in gesprek. Een online interview duurt maximaal 45 minuten.