Zelfbouw

Wilt u als gemeente of provincie aan de slag met zelfbouw? Het expertteam Woningbouw ondersteunt u lokale overheden bij de opzet en uitwerking van zelfbouw. We hebben daarbij een aantal hulpmiddelen om u op weg te helpen.
 
Daarnaast experimenteert RVO.nl met manieren om eigenbouw verder te bevorderen. En onderzoeken we hoe eigenbouw kansen biedt voor bijvoorbeeld tiny housing en senioren die op hun manier langer zelfstandig willen wonen.

Wat is zelfbouw of eigenbouw?

Bij zelfbouw, ook wel particulier opdrachtgeverschap of eigenbouw genoemd, bouwen bewoners zelf hun huis. Ze bepalen hoe hun woning eruit komt te zien,  zowel van binnen als van buiten. Zelfbouwers hebben meestal bijzondere woonwensen, op het gebied van ontwerp, duurzaamheid en manier van samenleven. Ook betaalbaarheid speelt hierbij een belangrijke rol.

Voordelen zelfbouw

Zelfbouwwoningen zijn meestal van goede en duurzame kwaliteit. De bewoners zijn vaak betrokken bij wat er speelt in hun wijk. En dit alles is zelfs betaalbaarder dan seriebouw, voor de gemeente én de bouwers. Het kan voor mensen met een lager inkomen voordeliger zijn om zelf een huis te bouwen, dan om een nieuwbouwwoning te kopen.

Omdat de woning in eigen beheer gebouwd wordt gaat bijna al het geld daadwerkelijk naar bouwmaterialen. De woningen hebben daardoor meestal bij oplevering al een overwaarde.

Klushuizen geven verouderde wijken een positieve impuls. De bedoeling is dat de panden tot een vooraf vastgesteld kwaliteitsniveau worden opgeknapt. Dit kan worden toegepast op individuele huizen, maar ook op complete flatgebouwen, kantoorpanden of straten en huizenblokken. Tevens trekt het een nieuwe, vaak jongere en hoger opgeleide groep naar deze wijken. Dit is goed voor de leefbaarheid en sociale cohesie in de wijk.

Het mogelijk maken van zelfbouw door overheden levert dan ook een belangrijke bijdrage aan de verduurzaming en leefbaarheid van wijken. Het kan ook worden ingezet als ‘placemaker’ voor de ontwikkeling van een gebied. En zeker niet op de laatste plaats; het voorziet in een woningbehoefte.

Individuele zelfbouw

Bij individuele zelfbouw koopt een particulier een kavel en laat daar –vaak samen met een architect- een eigen woning op bouwen. Ook de zgn. ‘tiny houses’ worden meestal gerealiseerd door middel van zelfbouw.

Collectieve zelfbouw

Als een groep particulieren samen een aantal naast elkaar gelegen kavels of één grote kavel koopt voor het bouwen van hun woningen heet dit Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) of collectieve zelfbouw.

Om als ontwikkelaar van hun project op te kunnen treden, organiseert een CPO groep zich in een rechtspersoon zonder winstoogmerk. Vaak is dat een vereniging die de volledige zeggenschap over de grond heeft en verantwoordelijkheid draagt voor het gebruik van de grond, het ontwerp en de bouw van de woningen. Het collectief doet dat samen met een zelfgekozen bouwbegeleider, architect en aannemer.

Dit soort projecten verschillen in omvang. Bij kleine projecten is het financieel voordeel minder, maar kan sneller geschakeld worden. Bij een grote groep kost organisatie en onderlinge afstemming relatief veel tijd. Een groepsgrootte van 20 tot 40 huishoudens is ideaal. Bij deze omvang treedt schaalvoordeel op en kunnen taken worden verdeeld, terwijl de groep overzichtelijk en snel te raadplegen blijft.

Klushuizen of -panden

De derde variant zelfbouw is het ‘klushuizen’. Dit zijn een verouderde woningen of leegstaande (kantoor) panden die voor een klein bedrag aan particulieren/zelfbouwers worden verkocht, die het vervolgens verbouwen tot nieuwe woning(-en).

 
 

Service menu right