Energie besparen met ventileren | RVO.nl | Rijksdienst

Service menu right

Energie besparen met ventileren

01-02-2021

Een goed ventilatiesysteem is essentieel voor een gezond binnenklimaat en comfortabel gebouw. Samen met een goed geïsoleerde gebouwschil is het ventilatiesysteem één van de basiselementen van een energiezuinig gebouw.

Een goede ventilatie zorgt voor luchtverversing en afvoer van overtollig vocht, (giftige) stoffen en geuren. Daarbij gebruiken we de ventilatie voor het klimatiseren van de ruimte, waaronder koelen, verwarmen en be- of ontvochtigen.

In drie stappen naar energiebesparing

  1. beperk het energiegebruik voor het ventileren;
  2. hergebruik de energie uit de ventilatielucht;
  3. maak gebruik van efficiënte ventilatiesystemen. 

Duurzame ventilatietechnieken

Ventilatiesystemen

Een woning of gebouw wordt natuurlijk, hybride, mechanisch of gebalanceerd geventileerd.

Bij een natuurlijke ventilatie worden er geen ventilatoren gebruikt. De ventilatie ontstaat door verschil in luchtdruk en temperatuur om het gebouw. Het gebouw moet hier wel op zijn ingericht. Een hybride systeem is als een natuurlijke ventilatie, waarbij de ventilator inschakelt als natuurlijke ventilatie niet voldoende is. De (binnen)luchtkwaliteit is bij deze systemen echter redelijk tot slecht.

Het meest voorkomende ventilatiesysteem in woningen en kleine gebouwen is mechanische afzuiging. Denk aan ventilatieroosters in ramen en luchtafvoerroosters in de verschillende ruimtes. Deze zijn verbonden aan een ventilatie-unit. Bij dit systeem is de luchtverversing en de luchtafvoer geregeld, maar echt klimatiseren lukt niet.
Om te klimatiseren heeft u een luchtbehandelingskast nodig, waarin de ventilatielucht verwarmt, koelt of ontvochtigt. De ventilatielucht wordt dan mechanisch aan- en afgevoerd. Men spreekt hierbij ook wel van gebalanceerde ventilatie.

Energiegebruik beperken

U bespaart energie door de hoeveelheid ventilatielucht te beperken en alleen daar te ventileren waar en wanneer het nodig is. Bijvoorbeeld door CO2-sensoren, het juist instellen van de tijdklokken en het voorkomen van gelijktijdig koelen en verwarmen in de luchtbehandelingskast.   

Een ander alternatief is zomernachtventilatie. Dit is een vorm van passieve koeling, effectief bij gebouwen met voldoende massa om de koude energie op te slaan. Door 's nachts te ventileren (door het openen van ramen, deuren, roosters of kleppen) koelt een gebouw met koude buitenlucht, wat oververhitting tegengaat. Hierdoor hoeven koelmachines minder te worden gebruikt, met energiebesparing tot gevolg.

Hergebruik energie uit ventilatielucht

Een goede warmteterugwinning (wtw) haalt uit de afzuiglucht warmte, vocht of koude. Dit creëert een gezond en prettig binnenklimaat met een gunstige energieprestatie. Een andere manier is door het gebruik van een ventilatiewarmtepomp.

Efficiënte ventilatiesystemen

Met mechanische toevoer of afzuiging is elektriciteit nodig om de ventilatielucht te verplaatsen. Door gebruik te maken van hoog efficiënte elektromotoren beperkt u dit energiegebruik. Door de weerstand van het luchtkanalensysteem te beperken en het luchtverlies in het kanalensysteem te beperken. Andere besparende opties zijn het toepassen van ‘direct drives’, luchtfilters met minder weerstand en een passende ventilator voor de gevraagde druk en debiet.

Haal het beste uit uw ventilatiesystemen

Installaties goed inregelen

Voor een aangenaam binnenklimaat is het van belang dat u de installatie goed luchtzijdig is inregelt, zodat de juiste hoeveelheid lucht bij het juiste inblaasrooster komt. Hiervoor dient de installatie van voldoende kwalitatief goede inregelkleppen te zijn voorzien. Niet inregelen zorgt voor tocht, geluidsoverlast en temperatuurverschillen (discomfort).

Installaties goed inregelen

De installatie controleren

  • Check op loszittende isolatie. Luchtkanalen worden doorgaans geïsoleerd om condens te voorkomen. Bij loszittende isolatie treedt er alsnog condens op, met corrosie en lekkage tot gevolg.
  • Check op luchtverlies. Alle installaties lekken lucht. De hoeveelheid hangt af van de kwaliteitsklasse waarmee de luchtkanalen zijn gebouwd en gemonteerd.

Maak gebruik van de Installatie Performance Scan voor een periodieke check van de installatie.

Installatie Performance Scan

Prestaties monitoren

In de praktijk blijkt dat veel luchtbehandelingskasten niet optimaal worden gebruikt. Zo is de bedrijfstijd niet afgestemd op de bezetting of worden filters te laat vervangen. Door het monitoren van de prestaties van de kast en de optimale afstemming van het gebruik op de bezetting van het pand, bespaart u energie. Voor meer informatie zie de factsheet ‘ Functioneel Controleren Inregelen en Beproeven’.

Bent u tevreden over deze pagina?

Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *
Mogen wij u benaderen voor een gebruikersonderzoek?
De komende tijd zoeken wij testers voor het nieuwe ontwerp van onze website. Wij zijn benieuwd naar uw mening en gaan graag met u in gesprek. Een online interview duurt maximaal 45 minuten.