Veelgestelde vragen Energielabelverplichting utiliteitsgebouwen

Veelgestelde vragen

Welke utiliteitsgebouwen zijn energielabelplichtig?

Utiliteitsgebouwen (of gebouwdelen) met de volgende gebruiksfuncties die opgeleverd, verkocht of verhuurd zijn, moeten voorzien zijn van een energielabel:

  • kantoor
  • gezondheidszorg (klinisch en niet-klinisch)
  • bijeenkomst
  • onderwijs
  • sport (verwarmd en matig verwarmd)
  • logies
  • cel- en winkelfunctie

Uitzonderingen hierop zijn:

  • Monumenten zoals bedoeld in de Monumentenwet of in de provinciale of gemeentelijke monumentenverordening
  • alleenstaande gebouwen met een gebruiksoppervlakte kleiner dan 50 m2
  • een gebouw dat in gebruik is voor erediensten en/of religieuze activiteiten (kerk en/of moskee)
  • een gebouw dat onteigend is en vervolgens wordt gesloopt
  • een tijdelijk gebouw met een gebruiksduur van maximaal 2 jaar
  • een gebouw waar geen energie gebruikt wordt om het binnenklimaat te regelen (trekkershut of gite)

Een energielabel van een gebouw kan alleen geregistreerd worden als het gebouw als verblijfsobject geregistreerd is in de Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG). Dit is te zien op de pagina Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG) van het Kadaster.

Welke veel voorkomende ruimten worden tot welke gebruiksfunctie gerekend?

In de volgende tabel zijn per gebruiksfunctie voorbeelden van veel voorkomende ruimten weergegeven.

Gebruiksfuncties

Toelichting1
Bijeenkomstfunctie (zonder alcoholgebruik)

Vergaderzalen in een congrescentrum, bijeenkomstruimte in een kerk, bijeenkomstruimte in een wijkgebouw, bioscoopzaal, theaterzaal, schouwburgzaal, cursusruimte, vergaderruimten, tentoonstellingsruimten, museumzalen, kinderverblijven in een kinderdagverblijf, kinderopvang-ruimte van een crèche, tribune in een sportgebouw, bibliotheekruimte, expositieruimte, aula in een school, ruimte voor kaart- en bordspelen.

Bijeenkomstfunctie (met alcoholgebruik, ruimten die dienen te voldoen aan het ‘besluit eisen inrichtingen Drank- en Horecawet’)

Foyer in een theater, speelruimten in een casino, café, eetzalen van een restaurant, kantine van een sportclub, dansruimten in een discotheek, foyer in een schouwburg,
Opmerking 1: entrees in utiliteitsgebouwen hebben geen bijeenkomstfunctie, m.u.v. een foyer in theaters en bioscopen

Celfunctie2Gevangenis- of een politiecel, kamer in een tehuis voor dwangmatige verpleging, cel op een station
Gezondheidszorgfunctie (klinisch)Ruimten met bedgebonden patiënten in een: ziekenhuis/ verpleegtehuis/psychiatrische inrichting/gezinsvervangend tehuis voor verstandelijk gehandicapten
Gezondheidszorgfunctie (niet-klinisch)

Ruimten voor de behandeling van niet-bedgebonden patiënten in een: ziekenhuis, verpleegtehuis, psychiatrische inrichting, gezinsvervangend tehuis voor verstandelijk gehandicapten, medisch centrum, polikliniek, praktijkruimte van huisarts/fysiotherapeut/ tandarts/ dierenarts, dierenkliniek, operatiekamer, ruimten in een woonzorgcomplex, ruimten in een bejaardentehuis (ook woongedeelte) of een verzorgingstehuis (ook woongedeelte).

Industriefunctie3Werkplaats, magazijn van een fabriek, opslagruimte in een pakhuis, stal, opslagloods, tuinbouwkas, koel- of muziekstudio, grootkeuken (bijvoorbeeld restaurant of ziekenhuis), werkplaats in een brandweerkazerne
KantoorfunctieKantoorruimten in gebouwen, bijvoorbeeld kantoorruimten in een accountantsbureau, administratiekantoor, advocatenkantoor, bankgebouw, gemeentehuis, bedrijfsverzamelgebouw of school, kantoorruimte bij een winkel, kantoorruimte aan een woning, kantoorruimte in een politiebureau, kantoorruimten in brandweerkazerne.
Logiesfunctie (zijnde een logiesgebouw)Slaapverblijven in hotels, motels, pensions of asielcentra, slaapruimten in opvangcentrum voor tijdelijk verblijf van mensen, slaapverblijven in een brandweerkazerne
Logiesfunctie (niet zijnde een logiesgebouw)Ruimten in zomerhuisje/vakantiehuis (Let op! Omdat deze ruimten als woningen worden beschouwd, is hiervoor een energielabel voor woningen verplicht. Zie voor meer informatie RVO.nl.)
OnderwijsfunctieKlaslokaal in een schoolgebouw, collegezaal van een universiteit, zalen voor projectonderwijs, leraren/docentenkamers
Sportfunctie

Zwemzaal in een zwembad, gymnastieklokaal, sportruimte in een sporthal, sportruimte in een fitnesscentrum, gedeelte om te bowlen bij een bowlingbaan, biljartzaal, kleedruimte- en doucheruimte bij sport, Tennishal, squashbaan in een squashhal, baan voor indoorkarting, manege, overdekte wielerbaan, boulodrome (overdekte jeu de boulesbaan), raquetbalbaan, bokszaal, schietbaan, overdekte rolschaatsbaan.

WinkelfunctieAlle winkelruimten in een winkel of winkelcentrum (ook kantoorachtige functie zoals een reisbureau of makelaarskantoor in een winkelcentrum), winkelgedeelte in een supermarkt, pedicure, reisbureau, bordeel, kapsalon, apotheek, stationsloket, verkoop bij een tankstation, showrooms.
Overige gebruiksfuncties3

Trafohuisje, telefooncel, parkeergarage, tuinbouwkas bij woning (niet beroepsmatig), sanitair gebouw op een camping, wachtlokaal voor passagiers op een station, bushokje.

  De ruimten/aanwijzingen in deze tabel zijn niet uitputtend.
 2  Een celfunctie dient beschouwd te worden als logiesfunctie.
 3 Ruimten met een industriefunctie zijn niet verplicht om een energielabel te hebben bij oplevering, verkoop of verhuur.


In de volgende tabel zijn een aantal voorbeelden van ruimten weergegeven met daarbij de gebruiksfunctie en de energielabelverplichting.

Gebouw
Ruimte
Gebruiksfunctie
Energielabel-
plichtig
Garage
werkplaats
industrie
Nee
 
showroom
winkel
Ja
 
kantoor
kantoor
Ja
Beroepsschool
leslokalen
onderwijs
Ja
 
docentenkamer
onderwijs
Ja
 
kantoren
onderwijs
Ja
 
gymzaal
sport
Ja
 
werkplaats en laboratoria
industrie
Nee
 
aula
bijeenkomst
Ja
Restaurant
zitgedeelte restaurant
bijeenkomst
Ja
 
keuken
industrie
Nee
 
kantoor
kantoor
Ja
Ziekenhuis
zalen voor patiënten
gezondheidszorg
Ja
 
operatiekamer
gezondheidszorg
Ja
 
restaurant
bijeenkomst
Ja
 
algemene keuken (daar waar de maaltijden voor de patiënten worden bereid)
industrie
Nee
 
keukentje op afdeling
gezondheidszorg
Ja
 
entree
gezondheidszorg
Ja
 
kantoren
kantoren
Ja
Supermarkt
winkel
winkel
Ja
 
opslagruimte winkel
winkel
Ja
 
kantoor
kantoor
Ja

Zijn industriële gebouwen energielabelplichtig?

Gebouwen en gebouwdelen met alleen een industriefunctie die zijn opgeleverd, verkocht of verhuurd, zijn niet verplicht een energielabel te hebben. Gebouwen die naast de industriefunctie één of meer gebruiksfuncties hebben die wel energielabelplichtig zijn, geldt alleen een energielabelverplichting als het gebruiksoppervlakte van het energielabelplichtige deel groter is dan 50 m2. De ruimten in een industriehal met de gebruiksfunctie kantoor, en een gezamenlijk gebruiksoppervlakte van 40 m2 zijn dus niet energielabelplichtig. De ruimten in of bij een industriegebouw met de gebruiksfunctie kantoor en/of onderwijs, en een gezamenlijk gebruiksoppervlakte van 55 m2 zijn daarentegen wel energielabelplichtig.

Wat is de energielabelverplichting voor een gebouw bestaande uit een winkel met daarboven een woonhuis.

Als de winkel en/of het woonhuis opgeleverd, verkocht of verhuurd is, geldt een energielabelverplichting voor het opgeleverde, verkochte of verhuurde gebouwdeel (woning en/of winkel). Om deze energielabels te kunnen registreren moet het woonhuis en de winkel als afzonderlijk verblijfsobject geregistreerd zijn in het BAG.

Waar moet een energielabel (zichtbaar) worden opgehangen?

Het energielabel moet bij de in-/uitgang van het gebouw opgehangen te worden. Als er sprake is van meerdere in-/uitgangen hoeft er slechts bij de hoofd ingang/uitgang een energielabel aangebracht te worden.

Moet bij (stilzwijgende) verlenging van een huurovereenkomst met de huidige huurder een energielabel worden opgesteld?

Nee. De labelverplichting geldt bij het aangaan van een huurovereenkomst met een nieuwe huurder. Bij stilzwijgende verlenging is geen sprake van een nieuwe huurder.

Verhuur of verkoop van een unit van minder dan 50 m2 in een gemeenschappelijk gebouw: is er dan een energielabelverplichting?

Als het totale gebouw met een eigen BAG registratie dat verkocht of verhuurd wordt een vloeroppervlakte heeft van minder dan 50 m2, dan is er geen energielabelverplichting. Maar is de totale vloeroppervlakte van het gebouw met een eigen BAG registratie meer dan 50 m2, dan is er bij verkoop en verhuur (aan een nieuwe huurder) een energielabelverplichting.

Wanneer gaat de energielabelverplichting in bij verhuur (moment van tekenen van de huurovereenkomst, het moment dat de huurovereenkomst ingaat, of het moment van ingebruikname van het gebouw door de huurder)?

De juridisch eigenaar moet uiterlijk op de datum dat de huurovereenkomst ingaat een energielabel beschikbaar stellen aan de huurder. Als het energielabel ook moet worden opgehangen dan moet het energielabel vanaf die datum ook op een zichtbare plaats in of buiten het gebouw zijn aangebracht.

Wat is de stand van zaken over de energielabel C verplichting voor kantoren vanaf 2023?

De wijziging van het Bouwbesluit, waarin deze verplichting is opgenomen, is op 2 november 2018 gepubliceerd in het Staatsblad. De wijziging is daarmee officieel van kracht. Iedere eigenaar van een kantoor groter dan 100 m2 moet vanaf 1 januari 2023 een energielabel kunnen tonen dat minimaal voldoet aan energielabel C. Een gebouw/gebouwdeel met de gebruiksfunctie kantoor waarvoor geen geldig energielabel is afgegeven (en geregistreerd) dat minimaal voldoet aan energielabel C mag vanaf dat moment niet meer als kantoor gebruikt worden. Check daarom eerst uw energielabel op www.ep-online.nl. Met een energielabel van A, B of C voldoet uw kantoor aan de norm voor 2023. Meer informatie vindt u op Energielabel C kantoren.

Wie betaalt het energielabel?

De juridische eigenaar van het gebouw, is verantwoordelijk voor het energielabel en moet in principe het energielabel betalen.

Mag iedereen een energielabel afgeven/verstrekken?

Nee, niet iedereen mag een energielabel afgeven/verstrekken. Alleen gecertificeerde EPB deskundigen mogen energielabels afgegeven/verstrekken. Op www.Qbis.nl kunt u zien welke personen gecertificeerd zijn als EPB deskundige.

Hoe en waar kunnen onjuistheden/correcties over panden en verblijfobjecten in het BAG doorgegeven worden?

Onjuistheden en fouten van panden en verblijfobjecten in het BAG kunt u via de site bagviewer.kadaster.nl doorgegeven. De wijzigingen gaan automatisch naar de betreffende gemeente die op basis van bewijsstukken correcties kan aanbrengen in de BAG. Daarbij houden gemeenten rekening met het bestemmingsplan en vergunningen. Doorgevoerde wijzigingen in de BAG worden periodiek geüpdatet in de webapplicatie.

Wat zijn de sancties als niet aan de energielabelverplichting is voldaan en wie is de handhavende instantie?

De maximale boete bedraagt voor eigenaren van utiliteitsgebouwen € 20.250. De handhavende instantie is de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), deze bepaalt ook de hoogte van de boete.

Service menu right