Algemene begrippen gebouwen | RVO.nl | Rijksdienst

Service menu right

Algemene begrippen gebouwen

06-08-2020

Er zijn momenteel veel begrippen in omloop rond energie-ambities voor zeer zuinige nieuwbouw. In de praktijk is er verwarring over wat de begrippen precies inhouden. Deze begrippenlijst geeft een overzicht en definities van een aantal algemene begrippen.

Per begrip wordt allereerst een korte omschrijving gegeven en aangegeven waarvoor het begrip wordt gebruikt. Daarna volgt een toelichting met definities, bronnen en verwijzingen naar meer informatie. Per begrip is vermeld of het begrip specifiek voor woningen of utiliteitsgebouwen is bedoeld.

Autarkisch

Een woning of utiliteitsgebouw is autarkisch qua energie wanneer deze geheel zelfvoorzienend is. Er wordt alleen gebruik gemaakt van lokale duurzame energiebronnen. De woning of het gebouw is noch aangesloten op het gasnet noch op het elektriciteitsnet.

Gebruik begrip

Het begrip wordt incidenteel gebruikt, met name door particulieren en architecten.

Circulair bouwen

Circulair bouwen betekent het ontwikkelen, gebruiken en hergebruiken van gebouwen, gebieden en infrastructuur, zonder natuurlijke hulpbronnen onnodig uit te putten, de leefomgeving te vervuilen en ecosystemen aan te tasten. Bouwen op een wijze die economisch verantwoord is en bijdraagt aan het welzijn van mens en dier. Hier en daar, nu en later.

Bron: Transitie-agenda Circulaire bouweconomie.

Energieneutraal

Het begrip ‘energieneutraal’ wordt op diverse wijzen gebruikt, afhankelijk van het energiegebruik:

1. De woning of het utiliteitsgebouw heeft een primair fossiel energiegebruik (EP 2) van precies nul en een aandeel hernieuwbare energie van 100%

De woning of het utiliteitsgebouw heeft een primair fossiel energiegebruik (EP 2) volgens NTA 8800 van precies nul en een aandeel hernieuwbare energie van 100%. Alleen het gebouwgebonden energiegebruik op jaarbasis telt mee. Eventuele maatregelen op gebiedsniveau kunnen via NEN 7125 bij de NTA 8800-berekening worden gewaardeerd.

Gebruik begrip

Het begrip ‘energieneutraal’ in deze betekenis wordt vooral gebruikt door opdrachtgevers (zowel particulieren als professionals), architecten, adviseurs en overheden bij de planontwikkeling van woning- en utiliteitsbouw. Ook wordt het gebruikt bij het energiebeleid van de overheid: Vanaf 1 januari 2021 zijn er eisen voor Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG). Gesteld wordt dat een volledig energieneutrale woning of een energieneutraal utiliteitsgebouw een primair fossiel energiegebruik van nul en een aandeel hernieuwbare energie van 100% heeft.

2. De woning of het utiliteitsgebouw heeft op jaarbasis een totaal energiegebruik van precies nul

De woning of het utiliteitsgebouw heeft op jaarbasis per saldo een totaal energiegebruik van precies nul, uitgaande van standaard klimaatcondities zoals die gelden in Nederland:

  • voor woningen: uitgaande van standaard gebruik van de woning, zoals vastgelegd in Nederlands normen;
  • voor utiliteitsgebouwen: uitgaande van een nader te bepalen gemiddeld gebruikersgebonden energiegebruik.

Het betreft alle energiegebruiken die op de energiemeter(s) in de woning of het utiliteitsgebouw zichtbaar worden. Het gaat dus om het totaal van het gebouwgebonden plus gebruikersgebonden energiegebruik min de opbrengst van lokale duurzame bronnen.

Gebruik begrip

'Energieneutraal’ in deze betekenis komt overeen met het begrip ‘nul-op-de-meter’. Het begrip ‘energieneutraal’ in deze betekenis wordt vooral gebruikt door opdrachtgevers (zowel particulieren als professionals), architecten, adviseurs en overheden bij de planontwikkeling van woning- en utiliteitsbouw.

3. De woning of het gebouw heeft op jaarbasis een totaal energiegebruik van precies nul incl. materiaalgebonden energiegebruik

Deze betekenis omvat naast het jaarlijkse totaal van het gebouwgebonden en gebruikersgebonden energiegebruik min de opbrengst van lokale duurzame bronnen, ook het energiegebruik dat voortkomt uit de oprichting, het onderhoud en de sloop van de woning of het gebouw (materiaalgebonden energiegebruik). Dit jaarlijkse materiaalgebonden energiegebruik wordt afgeleid uit het gemiddelde materiaalgebonden energiegebruik over de verwachte levensduur van de woning of het gebouw [bron: Rapport ‘Stevige ambities, klare taal’].

Gebruik begrip

Het begrip ‘energieneutraal’ in deze betekenis is vooral gebruikt voor beleidsdoeleinden door de overheid en onderzoekers/adviseurs. Het begrip in deze betekenis wordt momenteel nauwelijks gebruikt.

Energienota-nul woning

Een energienota-nul-woning heeft op jaarbasis per saldo een energienota van gemiddeld  € 0. Hierbij wordt niet alleen gerekend met de kosten voor het totale energiegebruik, maar ook met de kosten voor vastrecht en met de teruggave van de energiebelasting.

Onder het totale energiegebruik wordt verstaan het gebouwgebonden plus het gebruikersgebonden energiegebruik min de opbrengst van lokale duurzame bronnen, uitgaande van standaard klimaatcondities zoals die gelden in Nederland en van een gemiddeld gebruik van de woning door de bewoners, zoals vastgelegd in Nederlandse normen.

Wanneer een partij (bijv. ontwikkelaar of corporatie) wil garanderen dat de energienota op nul uitkomt, is een energieprestatiecontract nodig. Voor banken kan een energieprestatiecontract zekerheid bieden om extra financieringsruimte aan kopers te verlenen.

Gebruik begrip

Het begrip ‘energienota-nul’ wordt (nu nog incidenteel) gebruikt door o.a. enkele ontwikkelaars en corporaties bij de planontwikkeling van woningbouwprojecten.

Energieleverend

Het begrip ‘energieleverend’ is niet eenduidig en kan op diverse wijzen worden ingevuld. Als er op jaarbasis een energie-overschot is, spreekt men van energieleverend. Hoe groot het positieve saldo moet zijn, is nergens (officieel) omschreven. Het begrip wordt niet eenduidig gebruikt, maar het ligt voor de hand om uit te gaan van het saldo van het woning- of gebouwgebonden plus gebruikersgebonden energiegebruik min de opbrengst van lokale duurzame energie.

Gebouwgebonden energiegebruik

Het energiegebruik voor ruimteverwarming, ruimtekoeling en ventilatie, warmtapwater, elektriciteit voor de hiervoor benodigde installaties en (forfaitair) verlichting; verlichting is hierbij alleen bij utiliteitsgebouwen inbegrepen omdat die post in de energieprestatieberekening meegerekend wordt.

Gebruikersgebonden energiegebruik

Het energiegebruik voor ‘huishoudelijke’ apparatuur (keuken- en kantineapparatuur, TV's, computers, kopieerapparaten, printers enz.)

Klimaatneutraal

Klimaatneutraal wil zeggen dat bepaalde activiteiten (al dan niet binnen een bepaald gebied of op een bepaalde plek) geen positief of negatief effect hebben op het klimaat. Het begrip ‘klimaatneutraal’ wordt vooral gebruikt om aan te geven dat bepaalde activiteiten geen negatief effect hebben op het klimaat, waarmee men wil zeggen: geen emissie van CO2 en andere broeikasgassen.

Te bereiken door sterke reductie van emissies en door compensatie (bijv. boomaanplant) van CO2-uitstoot. Soms wordt ook het gebruik van grondstoffen meegenomen binnen dit begrip. Steden als Amsterdam en Rotterdam hebben aangegeven ‘klimaatneutrale’ steden te willen worden.

Gebruik begrip

Het begrip wordt door diverse instanties (overheden, onderzoeksinstellingen) gebruikt, ook voor de gebouwde omgeving. Klimaatneutraal is echter een nogal vaag begrip. Vele processen en stoffen zijn van invloed op ons klimaat. In de gebouwde omgeving vermijden we deze term daarom liever en is het duidelijker om te spreken over ‘CO2-neutraal’ (Bron: Nieuwe DiGiGids Energieneutraal Bouwen).

Materiaalgebonden energiegebruik

Het energiegebruik voor de bouw inclusief productie en vervoer van de bouwmaterialen, het onderhoud en de sloop van de woning of het gebouw.

PV

PV staat voor PV-panelen ofwel zonnepanelen voor de productie van elektrische energie.

Bent u tevreden over deze pagina?

Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *
Mogen wij u benaderen voor een gebruikersonderzoek?
De komende tijd zoeken wij testers voor het nieuwe ontwerp van onze website. Wij zijn benieuwd naar uw mening en gaan graag met u in gesprek. Een online interview duurt maximaal 45 minuten.