Service menu right

Veelgestelde vragen Energielabel C kantoren

Veelgestelde vragen

Wat houdt de verplichting in?

Een kantoorgebouw waarbij de gebruiksoppervlakte aan kantoorfuncties 50% of meer beslaat van de totale oppervlakte én de oppervlakte aan kantoorfuncties groter is dan 100m2 moet in 2023 minimaal energielabel C hebben. Dit betekent een Energie-Index van 1,3 of beter. De verplichting gaat in op 1 januari 2023. Dit betekent dat uiterlijk op die datum alle maatregelen die tot minimaal energielabel C leiden getroffen moeten zijn en op basis daarvan een energielabel is geregistreerd. De verplichting is opgenomen in het Bouwbesluit.

Er zijn uitzonderingen. Zie hiervoor de vraag: 'Welke gebouwen zijn uitgezonderd van de verplichting?'

Waarom wordt deze verplichting ingesteld?

De verplichting is een afspraak in het Energieakkoord uit 2013. In 2019 zijn nieuwe doelstellingen geformuleerd voor de gebouwde omgeving in het Klimaatakkoord, namelijk het realiseren van een energieneutrale gebouwde omgeving in 2050. Voor 2030 is een tussendoelstelling geformuleerd. Deze verplichting vormt een stap richting deze doelstellingen.

Voor nieuwbouw gelden al strengere eisen. Deze verplichting zorgt ervoor dat ook bestaande gebouwen beter gaan presteren op energiegebied. Daarnaast zorgt Energielabel C of hoger voor een beter werkklimaat en meer comfort voor gebruikers.

Wat geldt als een kantoorgebouw?

Een kantoorgebouw is een gebouw, of een deel van een gebouw, met uitsluitend een of meer kantoorfuncties en nevenfuncties daarvan. De kantoorfunctie is de hoofdfunctie en geen nevenfunctie. Het kantoorgebouw kan een afzonderlijk gebouw zijn, maar ook een onderdeel van een groter (combinatie)gebouw.

Uitgangspunten

Een gebouw is gedefinieerd als: een bouwwerk dat een voor mensen toegankelijke overdekte geheel of gedeeltelijke met wanden omsloten ruimte vormt. De uitleg van 'gebouw' moet breed worden uitgelegd en een gebouw mag niet 'opgeknipt' worden om onder de labelplicht uit te komen. Bij de beoordeling geldt een aantal uitgangspunten. Ook wordt rekening gehouden met rechterlijke uitspraken (jurisprudentie).

  • Uitgangspunten kunnen bijvoorbeeld zijn: de bouwkundige en functionele verbondenheid. Als bouwwerken bouwkundig (in hoofdzaak) zelfstandig zijn en ook zelfstandig (kunnen) functioneren, kan beargumenteerd worden dat het 2 gebouwen zijn.
  • Jurisprudentie: de bouwkundige en functionele verbondenheid tussen een bepaalde constructie en een gebouw, evenals de toegankelijkheid, zijn relevante criteria voor de vraag of een bepaald deel van een bouwwerk als onderdeel van een gebouw moet worden beschouwd.

Er zijn ook specifieke gebouwen uitgezonderd van de energielabel C verplichting. Zie hiervoor de vraag: 'Welke gebouwen zijn uitgezonderd van de verplichting?'

Wat geldt als kantoorfunctie?

De kantoorfunctie is gedefinieerd in het Bouwbesluit 2012 als 'gebruiksfunctie voor administratie'.

Een gebruiksfunctie bestaat uit de gedeelten van een of meer bouwwerken die eenzelfde gebruiksbestemming hebben en die samen een gebruikseenheid vormen. In een gebruiksfunctie vinden de voor die gebruiksfunctie kenmerkende activiteiten plaats. Elk bouwwerk heeft ten minste één gebruiksfunctie. Er zijn 12 (hoofd)gebruiksfuncties (artikel 1.1 lid 2 Bouwbesluit 2012).

Een gebruiksfunctie bestaat daarnaast uit een of meer niet-gemeenschappelijke ruimten. Soms deelt een gebruiksfunctie bepaalde ruimten, routes of voorzieningen met andere gebruiksfuncties. Dit zijn dan gemeenschappelijke ruimten, routes respectievelijk voorzieningen. In een bouwwerk kunnen zich verschillende gebruiksfuncties bevinden. Een kantoorfunctie is bijvoorbeeld een gebouw of een deel daarvan waar een adviesbureau, een administratie- of advocatenkantoor of een verzekeringsmaatschappij is gevestigd.

Wat geldt als een nevenfunctie?

Een nevenfunctie is een gebruiksfunctie ten gunste van een andere gebruiksfunctie. Bijvoorbeeld een kantoor aan huis, een fietsenstalling bij een kantoor, een bedrijfsrestaurant of vergaderzalen.

Een kantoorfunctie kan zelf ook een nevenfunctie zijn van een andere gebruiksfunctie, bv kantoren in scholen, in ziekenhuizen, in winkels, in buurthuizen of in industriehallen. In die gevallen is wel sprake van een 'kantoorfunctie', maar niet van een 'kantoorgebouw' zoals bedoeld in de definitie van kantoorgebouw waarvoor de energielabel C- verplichting voor geldt. De kantoorfunctie moet namelijk de hoofdfunctie zijn (met eventueel andere functies als nevenfunctie). Wanneer sprake is van een nevenfunctie bij een kantoor (zoals een bedrijfsrestaurant), dan wordt de nevenfunctie ook aangemerkt als onderdeel van het kantoorgebouw.

Welke gebouwen zijn uitgezonderd van de verplichting?

Voor onderstaande gebouwen geldt een uitzondering.

  • Kantoorgebouwen als onderdeel van een gebouw, waarbij de gebruiksoppervlakte aan kantoorfuncties van het kantoorgebouw minder dan 50% is dan die van het gebouw waarvan het kantoorgebouw een onderdeel is.
    Voorbeelden:
    • gebouwen, waarvan een gedeelte een kantoorfunctie in een kantoorgebouw is, maar de rest van het gebouw andere zelfstandige gebruiksfuncties bevat of nevenfuncties van de kantoorfunctie zijn. Met deze uitzondering kan bijvoorbeeld een kantoorgebouw dat één gebouw vormt met bijvoorbeeld een industriefunctie, buiten de label C-plicht vallen.
    • een gebouw met winkels op de begane grond en kantoorverdiepingen daarboven. Als er meerdere kantoorgebouwen in een (groter) gebouw zitten, moeten de gebruiksoppervlaktes van de kantoorfuncties (exclusief nevenfuncties van de kantoorgebouwen) bij elkaar worden opgeteld. Is dit minder dan 50%? Dan geldt de uitzondering.
  • Kleine kantoorgebouwen waarbij de totale gebruiksoppervlakte aan kantoor- én nevenfuncties in het kantoorgebouw, of in het gebouw waarvan de kantoorgebouw deel uitmaakt, minder is dan 100 m2. Is het kantoorgebouw onderdeel van een (groter) gebouw dan geldt deze grens van 100 m2 voor het gehele gebouw. Als er dus meerdere kantoorgebouwen in een (groter) gebouw zitten, moeten de gebruiksoppervlaktes hiervan (inclusief nevenfuncties) bij elkaar worden opgeteld.
  • Kantoorgebouwen waarvoor geen energie wordt gebruikt om het binnenklimaat te regelen.
  • Monumenten zoals bedoeld in de Erfgoedwet of in de provinciale of gemeentelijke monumentenverordening.
  • Kantoorgebouwen die niet langer dan 2 jaar worden gebruikt. Er moet worden aangetoond dat het gebruik slechts tijdelijk is. De duur wordt gerekend vanaf het moment van ingebruikname. Dit is bijvoorbeeld het geval bij sloop en/of transformatie.
  • Kantoorgebouwen die op grond van een overeenkomst zijn of worden onteigend en zullen worden gesloopt.
  • Kantoorgebouwen waarop de hardheidsclausule van artikel 5.11 lid 5 Bouwbesluit 2012 van toepassing is. Hiermee wordt bedoeld dat men mag volstaan met maatregelen met een terugverdientijd korter dan 10 jaar, in het geval dat:
    • men maatregelen moet nemen om een energie-index van 1,3 te halen en dat
    • deze maatregelen een terugverdientijd hebben van meer dan 10 jaar.
      In dat geval hoeft men niet energie-index 1,3 te halen (geen energielabel C-verplichting dus), maar mag worden volstaan met een hogere energie-index (energielabel D-G). Men moet wel kunnen aantonen dat men voor 2023 alle erkende maatregelen heeft genomen met een terugverdientijd tot en met 10 jaar. Men moet daarnaast een geldig energielabel kunnen tonen die op basis van die voorzieningen is verstrekt.

Mijn kantoor bestaat uit een monument met een aanbouw. Geldt de verplichting voor de aanbouw?

Nee, monumenten zijn uitgezonderd van de verplichting. Ook een aanbouw die constructief en functioneel geen zelfstandige eenheid is, wordt tot het monument gerekend. Het maakt niet uit of de aanbouw is aangebracht vóór of nadat het gebouw als monument is aangewezen. Als de aanbouw wel een zelfstandige onroerende zaak is, geldt de label C-verplichting wel voor de aanbouw.

Wat als mijn kantoorgebouw niet wordt gebruikt?

Artikel 5.11 Bouwbesluit 2012 verbiedt per 1 januari 2023 de in gebruikname of het gebruik van een kantoorgebouw als er geen energielabel is met een energie-index van 1,3 of beter. Als een kantoorgebouw leeg staat en/of niet wordt gebruikt (eventueel nog gemeubileerd), dan geldt het gebruiksverbod van artikel 5.11 Bouwbesluit zolang er geen toereikend energielabel is. Het gebouw kan pas weer als kantoorgebouw worden gebruikt, als er alsnog een energielabel C of beter wordt afgegeven en geregistreerd. Maar ook wanneer er één van de uitzonderingsgronden zich voordoet.

Zie hiervoor de vraag: 'Welke gebouwen zijn uitgezonderd van de verplichting?'

Wie is verantwoordelijk voor het voldoen aan de verplichting?

Het gebruiksverbod geldt voor het zonder energielabel C in gebruik nemen of gebruiken van een kantoorgebouw. Zowel de eigenaar als de huurder kunnen dus door het bevoegd gezag aangesproken worden. Daarbij is het van belang te weten welke partij bevoegd is om aan de energielabel C-verplichting (of beter) te voldoen.

Ik weet niet of er voor mijn kantoorpand al een energielabel bekend is. Waar kan ik dat vinden?

U vindt dit op de website www.ep-online.nl.

Ik heb al een energielabel C, B, of A. Verandert er voor mij verder nog iets?

Nee, als u een energielabel C of beter heeft, dan volstaat dit ten aanzien van de verplichting voor energielabel C. De rijksoverheid streeft naar een energieneutrale gebouwde omgeving in 2050. In het Klimaatakkoord is deze doelstelling opgenomen. Het is verstandig om u hierop alvast voor te bereiden.

Let wel: de geldigheidsduur van het reeds afgegeven energielabel is 10 jaar. Het energielabel kan dus ‘verlopen’ en er zal dan een nieuw label moeten worden geregeld.

Wat zijn de stappen om tot een energielabel te komen?

Deze stappen vindt u op de webpagina Energielabel utiliteitsgebouwen.

Hoe krijg ik op een simpele manier inzicht in de mogelijkheden voor mijn pand?

Met de Energiebesparingsverkenner Kantoren kunt u een indicatie krijgen hoe u aan de Energielabel C-verplichting voldoet.

Waar vind ik een EPA-U adviseur of een energielabel-adviseur utiliteitsbouw?

Via het register van www.qbis.nl kunt u een gecertificeerde en gekwalificeerde adviseur vinden.

Bestaat er subsidie voor het verbeteren van het energielabel?

RVO heeft verschillende financiële regelingen waarvan u gebruik kunt maken. Ga naar onze subsidiewijzer.

Wat zijn 'no-regret'-aanpassingen?

Dit zijn aanpassingen die verregaande verduurzamingsmaatregelen in de toekomst niet in de weg staan. Zoals bijvoorbeeld het installeren van ledverlichting of genoeg ruimte creëren om een installatie later aan te passen aan de stand van de techniek. Hiermee bereidt u uw kantoor voor op een energieneutrale gebouwde omgeving in 2050.

Hoe verhoudt de energielabelverplichting zich tot de Erkende Maatregelen (Activiteitenbesluit)?

De label C-verplichting voor kantoren en de Erkende Maatregelen kunnen beide van toepassing zijn en door verschillende instanties worden gehandhaafd. Het is dus mogelijk dat als een gebouweigenaar voldoet aan de ene wet er via de andere wet aanvullende maatregelen nodig zijn. Mogelijk worden op termijn beide wetten geharmoniseerd. Meer informatie over de erkende maatregelen vindt u op de webpagina Activiteitenbesluit gebouwen.

Hoe verloopt de handhaving van de label C-verplichting?

Het bevoegd gezag voor het Bouwbesluit – meestal de gemeente waar het kantoorgebouw staat – is verantwoordelijk voor de handhaving van de energielabel C-verplichting.

Wanneer een kantoorgebouw op het moment van inwerkingtreding van de verplichting niet het juiste energielabel C (EI van 1,3) of beter heeft, mag het kantoorgebouw op grond van die verplichting niet gebruikt worden. Het bevoegd gezag kan opleggen dat het kantoorgebouw niet als kantoorgebouw gebruikt mag worden, tot er alsnog een label is afgegeven en geregistreerd met een EI van minimaal 1,3.

Het bevoegd gezag kan verschillende maatregelen nemen: van het geven van een waarschuwing tot het opleggen van een last onder dwangsom, bestuursdwang of - bij herhaaldelijke overtreding - een bestuurlijke boete. Het bevoegd gezag zal per situatie afwegen welke handhavingsmaatregelen noodzakelijk en wenselijk zijn. Ook zal het bevoegd gezag de reguliere waarborgen in acht moeten nemen waaronder het proportionaliteitsbeginsel en de (overige) algemene beginselen van behoorlijk bestuur.

Volgens Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) heeft mijn pand een andere functie dan kantoor. Geldt de labelplicht nu niet?

De feitelijke situatie is leidend. De beschrijving van het gebruik in het BAG-register is dus niet bepalend. Is het gebouw in gebruik als kantoor en voldoet het aan de overige criteria van artikel 5.11 Bouwbesluit, dan geldt een gebruiksverbod als er geen energielabel met een EI van minimaal 1,3 is geregistreerd.

Wat gaat er veranderen na de invoering van de NTA 8800?

Met de invoering van de NTA 8800 per 1 januari 2021 wordt het energielabel vanaf die datum bepaald via deze nieuwe berekeningsmethode. Tot en met 31 december 2020 geldt de EPC/EI-berekeningsmethode op basis van de NEN 7120. Hebben kantoren een geldig energielabel op basis van deze NEN 7120? Dan blijft de eis dat deze een energie-index van 1,3 of beter moeten hebben. Voor kantoren die vanaf 1 januari 2021 een energielabel krijgen, wordt op basis van de nieuwe methode NTA 8800 dit najaar een nieuwe grenswaarde vastgesteld in kWh/m2 per jaar. Meer informatie over de NTA 8800 vindt u in de

PDF-pictogram infographic NTA 8800

Titel: 

Infographic Vernieuwd energielabel woningen en gebouwen NTA 8800

Hoe werkt de GIS-viewer?

Zie hiervoor het helpscherm. Deze is te bereiken is onder de ‘h’ rechts bovenin de blauwe menubalk.

In de GIS-viewer kan ik mijn kantoor niet terugvinden. Hoe zit dat?

De viewer is gebaseerd op beschikbare gegevens over gebouwen in Nederland. Deze gegevens komen niet in alle gevallen overeen met de actuele situatie. Hierdoor kan het soms gebeuren dat kantoren niet in beeld zijn, of dat een gebouw ten onrechte als kantoor wordt aangemerkt. Zie ook de disclaimer, te bereiken onder de ‘i’ links bovenin de blauwe menubalk.

In de GIS-viewer staat mijn kantoor aangegeven als zijnde label C-plichtig. Waarop is dat gebaseerd?

Op basis van de kenmerken van een gebouw, afkomstig uit verschillende databronnen, is bepaald of dit een kantoor betreft die valt onder de label C-verplichting. Deze kenmerken zijn:

  • de gebruiksfuncties (betreft het puur een kantoorfunctie, of is het een combinatie van kantoor en andere gebruiksfuncties);
  • de oppervlakte;
  • een eventuele monumentstatus;
  • een eventueel verleende sloopvergunning.

Voor elk afzonderlijk kantoor is in de GIS-viewer aangegeven op welke gegevens de label C-plichtigheid is gebaseerd. Zie hiervoor de bron en toelichting. Deze vindt u in het pop-up scherm dat zichtbaar wordt bij het aanklikken van een kantoor (paars/blauw vierkantje).

Wat betekent het als in de GIS-viewer bij mijn kantoor de label C-verplichting op ‘nee’ staat?

Dit betekent dat op basis van de beschikbare gegevens het kantoor de indicatie krijgt dat het niet label C-plichtig is. Hieraan kunnen geen rechten aan worden ontleend, omdat de werkelijke situatie mogelijk afwijkt van de gegevens uit de databronnen. De GIS-viewer is een (best haalbare) benadering van de werkelijkheid.

Wat betekent het als in de GIS-viewer mijn kantoor staat aangegeven als ‘vermoedelijk’ label C-plichtig?

Dit betekent dat op basis van de beschikbare gegevens niet is vast te stellen of het kantoor wel of niet label C-plichtig is, ook niet indicatief.

Voor mijn kantoor wijkt de actuele situatie af van wat er in de GIS-viewer staat. Waar kan ik dit doorgeven, zodat dit verwerkt wordt in de GIS-viewer?

Helaas kunnen wij geen individuele aanpassingen doen. De GIS-viewer is gebaseerd op openbaar beschikbare objectieve bronnen, die niet altijd overeenkomen met de actuele situatie. Maar de GIS-viewer is niet leidend, het betreft een indicator. Het bevoegd gezag dat verantwoordelijk is voor de handhaving zal altijd naar de actuele situatie kijken.