Service menu right

Klimaatgericht en circulair inkopen van doelgroepen vervoer

Verkeer en vervoer zorgen samen voor 21% van de CO2-uitstoot in Nederland. Daarnaast zorgen zij ook voor een flink deel (30%) van de uitstoot van fijnstof. Om dit te veranderen, moeten we anders kijken naar inkoopvraagstukken in het verkeer en vervoer. Met de ervaringen uit de klimaatenveloppe, geven we u de tips en handvatten die helpen bij deze uitdaging.

Klimaatneutraal en circulair inkopen - vervoer

Bij de inkoop van doelgroepenvervoer vormt de beschikbaarheid van emissieloze oplossingen nog een uitdaging. Dit maakt dat een aanbestedende dienst haar vraag creatiever in de markt moet zetten.

klimaatneutraal en circulair inkopen - bushalte

Tools

  1. TCO tool dienstvoertuigen Met deze tool kunt u de uitstoot en de kosten van het vervoer berekenen.
  2. RIVM effectmeting Maakt het zelfstandig meten van effecten, uitgedrukt in vermeden CO2-emissies en grondstoffengebruik, van projecten mogelijk.
  3. Nationale Kennis Platform laadinfrastructuur Startpunt openbare laadinfrastructuur: van beleid tot beheer.

Inhoudelijke tips

  • Begin het proces met een analyse van het huidige contract. Hoeveel kilometers worden er dagelijks gereden? Welke routes worden er gereden? Welke personen worden er vervoerd en wat is hun behoefte? Bekijk of er mogelijkheden zijn om het aantal kilometers of het aantal personen te verminderen. Kan een deel van de gebruikers bijvoorbeeld ook gebruik maken van OV? Deze vragen geven inzicht in de wijze waarop CO2 kan worden bespaard.
  • Vaak heeft een gemeente een strak budget voor doelgroepenvervoer. Laat dit de ambitie niet te veel beperken. Een toekomstgerichte en ambitieuze visie voor het vervoersvraagstuk geeft richting aan realistische korte termijn doelstellingen binnen het beschikbare budget.
  • Voor doelgroepenvervoer zijn er vaak verschillende contracten afgesproken. Onderzoek of de contracten (op termijn) gecombineerd kunnen worden. Spreek de einddatum van contracten bijvoorbeeld zo af dat ze op termijn met elkaar kunnen worden verweven.
  • Kijk in de regio met welke gemeente(n) samengewerkt kan worden in het doelgroepenvervoer. Wanneer het inkoopvolume groter is, dan kan de leverancier meer risico nemen.
  • Doelgroepenvervoer leent zich goed voor positieve beloningssystemen. Beloon initiatieven om het aantal kilometers te verminderen of de groei van emissieloos vervoer op het moment dat de markt dit volwaardig kan bieden.
  • Voor vervoer zijn vrijwel alle actuele emissiefactoren beschikbaar. Daardoor kan goed inzichtelijk worden gemaakt hoeveel CO2 wordt bespaard, maar ook wat de verandering doet met de luchtkwaliteit. Gebruik hier vooral de TCO tool van PIANOo (zie ‘tools’). De resultaten uit deze tool kunnen worden gebruikt om afspraken met de leverancier te toetsen/sturen, maar ook om (het bestuur van) de eigen organisatie te overtuigen van de kansen.
  • Het doelgroepenvervoer binnen gemeenten is erg zichtbaar. Gebruik de voertuigen als communicatiemiddel voor schoon vervoer, zodat inwoners weten dat de gemeente bijdraagt aan het verbeteren van de luchtkwaliteit en dat schoner vervoer mogelijk is.
  • Begin tijdig met het inrichten van de laadinfrastructuur. Hoeveel laadpalen zijn er nodig en waar kunnen de bussen laden gedurende de dag?
  • Voor meer tips, zie de aanbevelingen voor het ‘klimaatgericht en circulair inkopen van het wagenpark’.
Klimaatneutraal en circulair inkopen - bus

Best Practices

  1. Met behulp van expertondersteuning voerden decentrale overheden diverse pilots uit op het gebied van het verduurzamen van grond-, weg- en waterbouw, gebouwen, mobiliteit en bedrijfsvoering. De ervaringen en inzichten van deze inkopende instanties vindt u op de projectenkaart ‘MVI op de kaart’. Aanvullend daarop vindt u in dit rapport van Stichting Natuur en Milie (pdf) welke gemeenten u voor gingen.
  2. Publicaties best practices klimaateneveloppe Hier vindt u deelbare best practices van de expertondersteuning 2018.