Service menu right

Klimaatgericht en circulair inkopen van gebouwen

De bouwsector in Nederland heeft een behoorlijke impact op de milieubelasting. Zo gebruikt de sector 250 miljoen ton aan ruwe grondstoffen per jaar. Ook produceert de sector nu 23 miljoen ton afval per jaar. Vanuit de ervaringen uit klimaatenveloppe, geven we u tips en handvatten.

klimaatneutraal en circulair inkopen - gebouwen

Hoewel bouwafval al veel wordt gerecycled, gaat het vaak om downcycling. Dit kost veel energie en is niet echt circulair te noemen. Daarbij is de bestaande bouw, door verwarming, koeling en energieverbruik ook nog eens verantwoordelijk voor 33% van de CO2-uitstoot in Nederland. Kortom, genoeg mogelijkheden om de milieubelasting en de CO2-uitstoot te verminderen.

Procestips

  • Circulair en klimaatgericht bouwen is nieuw en innovatief. Daardoor kost het meer tijd dan een uitvoering op de bekende manier. Het is belangrijk om hier rekening mee te houden en te voorkomen dat ambities op circulariteit en klimaatgerichte oplossingen onder (tijds)druk in het project (moeten) worden afgezwakt.
  • Voldoende tijd zorgt ervoor dat circulaire en/of klimaatgerichte ambities al voorafgaand aan het ontwerpproces zijn bepaald. Door deze al in het ontwerpproces mee te nemen is het effect groter dan wanneer deze pas bij het materialiseren van een ontwerp worden ingebracht. Zo krijgt de markt ruimte voor oplossingen die verder gaan dan wat al mogelijk is.
  • Om ruimte te geven aan innovatie voor het bereiken van de doelstellingen is het belangrijk om voorbereidend op en tijdens de aanbesteding voldoende dialoog in te bouwen.
  • Als u besluit om een rekentool of duurzaamheidscertificering voor gebouwen (zie ‘tools’) te gebruiken, bepaal dan daarna de doelstellingen op basis van die ambities. De rekentool kan dan de doelstellingen ondersteunen in de aanbesteding en gedurende de uitvoering.
  • Maak een duurzaamheidscoördinator verantwoordelijk voor het bewaken van deze doelstellingen gedurende het gehele traject.
  • Voor een efficiënt gebouw is optimale samenwerking nodig tussen de architect, installateur, constructeur, aannemer en de opdrachtgever. Zorg dat in de aanbesteding deze partijen worden geselecteerd op hun vermogen om integraal samen te werken.
  • Draagvlak is essentieel voor het slagen van een innovatief en ambitieus project. Zorg dat de sleutelfiguren binnen de organisatie tijdig betrokken worden. Door een circulaire business case af te zetten tegen een traditionele business case worden de kosten en besparing op de lange termijn inzichtelijk gemaakt. Deze inzichten helpen om meer begrip te krijgen en keuzes te maken.
klimaatneutraal en circulair inkopen - vuilniswagen

Inhoudelijke tips

  • Zie gebouwen als de grondstofmijnen van de toekomst. Gebouwen en installaties modulair bouwen vergroot de mogelijkheid om de grondstoffen in de toekomst goed te hergebruiken.
  • Analyseer eerst wat de omgeving van het (toekomstige) gebouw te bieden heeft. Misschien ligt er een warmtebron in de buurt of kunnen materialen hergebruikt worden. Oogstkaarten geven hier inzicht in.
  • Meten helpt om ambities concreet te maken. Er zijn genoeg tools beschikbaar om CO2 en milieudruk te meten. Bereken zelf de CO2-uitstoot van een project. Vanuit dit referentiekader kunt u besparingsdoelstellingen opstellen. Die kunnen in de aanbesteding meegenomen worden.
  • Neem de mate van hergebruikte materialen en herbruikbaarheid aan het einde van de levenscyclus mee in de beoordeling van de gunningscriteria. Zorg voor voldoende kennis om de waarde goed te kunnen beoordelen. Vergroot zo nodig die kennis.
  • Leg contact met decentrale overheden die u voor gingen. Of voer een marktverkennig uit. Dit zijn laagdrempelige manier om deze kennis te vergroten.
  • Vraag de aannemer om een grondstoffenpaspoort als onderdeel van het as-built plan. Op deze manier brengt u in kaart welke grondstoffen daadwerkelijk in het gebouw aanwezig zijn op het moment van oplevering en wordt het hergebruik aan het einde van de levensduur goed voorbereid.

Tools

  1. Oogstkaarten (context analyse) Deze kaart is een marktplaats voor upcyclers. Op deze kaart vindt u materialen en grondstoffen die beschikbaar worden gesteld.
  2. RIVM Effectmeting Maakt het zelfstandig meten van effecten, uitgedrukt in vermeden CO2-emissies en grondstoffengebruik, van projecten mogelijk.
  3. GreenCalc+ Beoordeelt een gebouw of wijk op gebruik van energie, water, materiaal en mobiliteit.
  4. GPR Gebouwen Toetst op energie, milieu, gezondheid, gebruikskwaliteit en toekomstwaarde.
  5. BREEAM NL Duurzaamheidsbeoordeling voor nieuwbouw en grootschalige renovatieprojecten.
  6. Dubocalc Berekent materiaal- en energiegebruik van 'wieg tot graf' met Milieu Kosten Indicatoren.
Klimaatneutraal en circulair inkopen - leenfiets

Best Practices

  1. Duurzaam Vastgoed in de Praktijk (pdf) In deze PDF staan de criteria waaraan een gebouw moet voldoen om het predicaat 'duurzaam gebouwd' te krijgen.
  2. Met behulp van expertondersteuning voerden decentrale overheden diverse pilots uit op gebied van het verduurzamen van gebouwen. De ervaringen en inzichten van deze inkopende instanties vindt u op de projectenkaart 'MVI op de kaart'.
  3. Publicaties best practices klimaatenveloppe Hier vindt u de deelbare best practices van de expertondersteuning 2018.

Bent u tevreden over deze pagina?

Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *
U kunt via dit formulier geen vragen aan ons stellen. Heeft u een vraag? Ga dan naar www.rvo.nl/contact en neem contact met ons op via telefoon, e-mail of social media.
Als wij vragen hebben over uw toelichting, mogen wij dan contact met u opnemen?
Mogen wij u benaderen voor een gebruikersonderzoek?
De komende tijd zoeken wij testers voor het nieuwe ontwerp van onze website. Wij zijn benieuwd naar uw mening en gaan graag met u in gesprek. Een online interview duurt maximaal 45 minuten.