Valorisatie in praktijk: Innovaties in de voedingssector

Als kennisinstellingen en ondernemers gaan samenwerken kunnen mooie innovaties ontstaan. Ondersteund door het Valorisatieprogramma werken 12 samenwerkingsverbanden van kennisinstellingen en bedrijven samen aan valorisatie.

Wat heeft 8 jaar Valorisatieprogramma aan innovaties opgeleverd? Lees over inspirerende voorbeelden in de voedingssector.

Voedsel van de toekomst

Seamore

Seamore: Valorisatie in praktijkBacon, pasta en wraps, allen gemaakt van zeewier. Seamore probeert met deze producten de samenleving duurzamer te maken om zo de wereldbevolking ook in de toekomst te kunnen voeden. Om aan voldoende zeewier te komen werkt Seamore samen met ‘zeeboeren’ om zeewier te kweken.

Slechts 2% van ons eten halen we uit de zee, terwijl 70% van de aarde oceaan is. Zeewier is een duurzaam voedingsmiddel: het groeit als kool met behulp van zonlicht en voedingstoffen in zee en er is geen land, zoet water, pesticide of kunstmest voor nodig. Bovendien is zeewier een echt superfood: het zit bomvol vitaminen, mineralen, vezels en het bevat omega 3. Een kleine 3 jaar na de start liggen de producten van Seamore al in 950 winkels, verspreid over 8 landen.

Seamore ontving ondersteuning vanuit Startlife.

Hortimare

Hortimare: Valorisatie in praktijkSteeds meer mensen eten zeewier; een bekend voorbeeld is Wakame, een Aziatische zeewiersoort die een groeiend aantal restaurants als zeewiersalade gecombineerd met sesamzaadjes opdient. De creatieve thuiskok maakt ook dankbaar gebruik van de verscheidenheid die zeewier te bieden heeft. Zeewier zit in meer producten dan je je misschien realiseert. Zeewierextract wordt namelijk al gebruikt als verdikkingsmiddel in onder andere yoghurt, vla en chocolademelk; in dat geval staan termen als alginaat, agar agar of carageen op de verpakking (E400 tot en met E407a).

Hortimare is een zeewierveredelingsbedrijf en levert zaden, of liever gezegd sporofyten (microscopisch kleine plantjes), aan zeewierkwekers. Hortimare ontwikkelde een innovatieve methode om de geslachtsorganen van zeewier in stand te houden. Hierdoor kunnen kwekers ze steeds opnieuw gebruiken en hoeven ze deze niet elke keer uit zee te halen. Op deze manier draagt het bedrijf bij aan het mogelijk maken van professionele en duurzame teelt van zeewier zonder de natuurlijke habitat van zeewier en het bijbehorende ecosysteem onnodig te belasten. Hortimare is ervan overtuigd dat de toepassingen van zeewier een belangrijke bijdrage gaat leveren aan de uitdagingen die de groeiende wereldbevolking met zich meebrengt.

Hortimare ontving ondersteuning vanuit Startlife.

Dutch Quinoa Group

Dutch Quinoa group: Valorisatie in praktijkDutch Quinoa Group ontwikkelde een Nederlandse quinoa: Lola Quinoa. Dit van oorsprong Zuid-Amerikaanse gewas kan zich goed aanpassen aan verschillende klimaten. Door middel van veredelingstechnieken kan het gewas ook op de Nederlandse bodem groeien. Door locale productie te stimuleren zorgt de Dutch Quinoa Group voor een betere beschikbaarheid van quinoa.
Met quinoa kun je makkelijk eiwitrijke gerechten bereiden voor ontbijt, lunch of avondeten. Dit superfood is vezelrijk en glutenvrij. De quinoa van Nederlandse bodem mist het bittere laagje dat veel mensen als onaangenaam ervaren: daardoor hoef je het ook minder lang te wassen voor gebruik.

Dutch Quinoa Group ontving ondersteuning van OndernemersLift+.

BOON bonen

BOON bonen: valorisatie in praktijkBOON teelt samen met Nederlandse boeren wat de naam al suggereert: bonen. Die bonen verwerkt BOON tot veganistische ballen, burgers en schotels. Dit zijn vleesvervangers voor iedereen die geen of minder vlees wil eten. Deze producten hebben peulvruchten als basis: tuinbonen, bruine bonen en kikkererwten. Vleesvervangers hebben echter geen ‘lekker’ imago en daarom ontwikkelde BOON een innovatieve technologie om bonen kort te garen en ze daarmee een smakelijke bite te geven. BOON heeft als missie ons voedingspatroon te verduurzamen: minder dierlijke eiwitten, minder CO2 uitstoot en minder waterverbruik.

Boon ontving ondersteuning van OndernemersLift+.

Groasis

Groasis: Valorisatie in praktijkGroasis ontwikkelde een ecologisch waterbesparende technologie die het mogelijk maakt om bomen in combinatie met groenten te kweken in gortdroge gebieden. Hun Waterboxx is een bak, gemaakt van gerecycled karton, die wortels door middel van minimale bewatering stimuleert om naar beneden te groeien. Als deze 3 meter diep zijn, kunnen ze zichzelf voeden met grondwater. Dit levert een waterbesparing op van 90% en geeft de bomen die ermee worden geplant een overlevingspercentage van meer dan 90%. Een kostbaar irrigatiesysteem is dan niet meer nodig. Op deze manier kan men planten in gebieden waar water schaars of duur is, zoals rotsachtige gebieden of woestijnen.

Groasis ontwikkelde deze boxx in het kader van een SBIR-oproep van het ministerie van EZ – uitgevoerd door RVO.nl – met als doel de transitie naar een biobased economy te versnellen. Het bedrijf won meerdere internationale prijzen en is in 2016 voor zijn baanbrekende innovatietechnologie door het Ministerie van Economische Zaken uitgeroepen tot Nationaal Icoon.

Groasis ontving ondersteuning van OndernemersLift+.

MosaMeat

MosaMeat: Valorisatie in praktijk De impact van de vleesproductie op het klimaat is groot. Maar ondanks de nadelige gevolgen als klimaatverandering en dierenleed blijven we vlees eten. Als de wereldbevolking blijft groeien, is de huidige manier van vleesconsumptie en -productie niet vol te houden. MosaMeat werkt aan een oplossing voor de toekomst: kweekvlees. Het bedrijf is opgericht door onderzoeker Mark Post [foto, ©David Parry / PA Wire] van Maastricht University en voedseldeskundige Peter Verstraate.

In 2013 presenteerde Post de eerste hamburger van kweekvlees in Londen, in aanwezigheid van de wereldpers. Google-oprichter Sergey Brin had meebetaald aan het eerste kweekvlees ter wereld. Bijna drie ton had het hamburgertje gekost – ruim twee miljoen per kilo. In juli 2018 maakte de kweekvleesstart-up bekend een investering van € 7,5 miljoen te krijgen. Binnen 3 jaar wil MosaMeat een productielocatie hebben in Nederland en zullen de eerste hamburgers nog rond de € 8,50 per stuk kosten.

De start-up ontving ondersteuning vanuit Brightlands (Maastricht Valorisation Centre).
Bekijk een filmpje over Mosameat.

Meten is (w)eten

Cerescon

Cerescon: Valorisatie in praktijkEen robot die onder de grond naar asperges kan speuren: een innovatie van hightech start-up Cerescon. Tot nu toe zoeken en snijden arbeiders het ‘witte goud’. Maar die arbeiders zijn steeds moeilijker te vinden. Een machine die in één keer die rijen asperges kan verwerken, kan dat veranderen.
Ad Vermeer, technische directeur bij Cerescon, legt uit: "Onze machine kan met sensoren in de grond meten waar asperges zitten en weet welke lang genoeg zijn." Die kunnen vervolgens door een ander onderdeel van de machine gestoken worden. Dat steken gaat bovendien nauwkeuriger, zodat er minder schade is en meer opbrengst. Daarnaast is het beter voor de oogst: "Het levert veel betere asperges op, waardoor een teler er meer geld voor krijgt", zegt Vermeer. Het bedrijf stelt dat het apparaat zich in 3 seizoenen terugverdient.
De eerste volautomatische aspergesteekmachine is in maart op transport gezet naar Frankrijk, waar hij in de praktijk gaat werken. De startende hightech machinebouwer is bezig met de bouw van nog 6 machines voor gebruik in het aspergeseizoen van 2019.

Het bedrijf ontving via RVO.nl financiële steun van de MIT-regeling, het Innovatiekrediet en van het EIC mkb instrument, onderdeel van Horizon2020 (EU financiering).
Cerescon ontving ondersteuning vanuit Startlife.

Bekijk een filmpje over de innovatie van Cerescon en de rol die de overheid daarbij speelde.

Waardevol afval

NoFoodWasted

NoFoodWasted: Valorisatie in praktijkJaarlijks gooien we in Nederland ongeveer 2 miljoen ton voedsel per jaar weg. Met de app Afgeprijsd probeert NoFoodWasted voedselverspilling tegen te gaan en te voorkomen dat kwalitatief goed voedsel in de vuilnisbak belandt. De app maakt gebruikers attent op voedsel dat bijna over datum en dus in de aanbieding is in ongeveer 150 supermarkten in Nederland, zodat ze kunnen voorkomen dat het wordt weggegooid. Klanten kunnen zich ook abonneren op hun supermarkt om de hoek, zij krijgen dan op vaste momenten in de week een melding op hun telefoon. Een win-win situatie: klanten krijgen korting en de winkelier hoeft minder weg te gooien.

NoFoodWasted ontving ondersteuning van OndernemersLift+.

Botanic Bites

Botanic Bites: Valorisatie in praktijkHamburgers van tomaat, rollade van zeewier en worst van oesterzwamvoetjes. Botanic Bites maakt eiwitrijke vleesvervangers zonder gebruik te maken van eieren of melkproducten. Deze producten zijn veelal gemaakt van reststromen, ingrediënten die anders weggegooid zouden worden.
Botanic Bites wil ons helpen minder vlees te eten, omdat dit slecht voor het milieu is. Vlees kost in vergelijking met plantaardige producten erg veel grond en energie om te produceren. Gezonde, duurzame en plantaardige producten zijn volgens dit bedrijf dan ook de oplossing om onze ecologische voetafdruk te verkleinen.

Botanic Bites ontving ondersteuning van OndernemersLift+.

Pectcof

Pectcof: valorisatie in praktijk Bij het maken van koffie halen producenten bonen uit de koffiebes en wat overblijft gooien ze weg. Het Wageningse bedrijf Pectcof vindt dat zonde. Want in die koffiepulp zitten waardevolle pectines en eiwitten. Eiwitten en pectines zijn respectievelijk goede emulgatoren en stabilisatoren voor voedingsmiddelen en medicijnen. Nu gebruikt men daar vaak Arabische gom uit Zuid-Soedan voor. Pectcof ontwikkelde een bioraffinageproces om deze stoffen uit de koffiepulp te halen. Ter vergelijking: er is 1 gram pectine en eiwit nodig tegen 30 gram gom om dezelfde emulsie en stabilisatie te krijgen. Producenten in Colombia en Costa Rica zijn blij met deze oplossing: zo reduceren zij hun afvalberg en bovendien levert de verkoop van pulp nog wat geld op.

Pectcof kreeg een innovatielening van Startlife.

Bekijk ook de innovaties op het gebied van veiligheid.

Service menu right