Brexit: vragen en antwoorden

Veel ondernemers lopen tegen de vraag aan wat Brexit voor hun bedrijf kan betekenen. Hieronder vindt u alvast enkele van de belangrijkste vragen.

FAQ

Wat gebeurt er op 29 maart 2019 en wat verandert er dan?

Op deze datum treedt het Verenigd Koninkrijk (VK) - met of zonder akkoord - definitief uit de Europese Unie (EU). Dit betekent dat bedrijven in alle scenario’s bijvoorbeeld weer douaneaangifte moeten gaan doen bij in- of uitvoer naar het VK. Informeer dus tijdig hoe u dit moet doen of laat u adviseren en besteed zaken uit.

Als er geen akkoord komt vóór 29 maart 2019, gaat Brexit dan toch door?

Hoe dan ook stapt het VK per 29 maart 2019 uit de EU. Indien er geen akkoord wordt bereikt (no-deal-scenario), gaan de EU en het VK handelen op basis van de Wereldhandelsorganisatie (WTO)-spelregels met bijbehorende douanetarieven. Ga alvast na wat dit voor uw producten, diensten of investeringen kan betekenen, voor het geval het onverhoopt zo ver komt.

Wat kunnen de effecten zijn als het VK en de EU zonder akkoord terugvallen op de basisregels van de Wereldhandelsorganisatie?

U loopt dan als ondernemer tegen veel zaken en kosten aan. KPMG heeft dit recent goed in beeld gebracht en dit onderzoek levert u een schat aan informatie ten behoeve van uw voorbereiding. In deze infographic vindt u alvast kort wat voorbeelden van potentiële gevolgen van een 'harde' Brexit.

Wat is het verschil tussen een 'soft’ en een ‘hard’ Brexit?

Deze termen roepen vaak verwarring op. In het geval van een 'harde' Brexit gelden tussen EU en VK de spelregels van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) . Dit betekent dat u ook weer met douanetarieven aan de grens te maken krijgt. In het geval van een 'zachte' Brexit zou het VK blijven deelnemen aan de interne markt en/of de douane unie.

Hoeveel tijd heb ik om voorbereidingen te treffen voor Brexit?

Gegeven alle scenario’s en de huidige onzekerheid is het beste om nu al te starten met voorbereiden. U kunt zich bijvoorbeeld nu al voorbereiden door alle mogelijke problemen die kunnen optreden te verkennen en verschillende scenario’s in kaart te brengen. Zie ook onze lijst met 8 tips elders op deze website.

Over het tijdpad:

Op 30 maart 00.00 uur GMT+1 (29 maart 23.00 uur GMT) treedt het Verenigd Koninkrijk (VK) uit de Europese Unie (EU). Het is nog onbeslist hoe de nieuwe relatie met het Verenigd Koninkrijk (VK) eruit zal zien na dat moment. Ook is niet zeker of er dus een (korte) tijdelijke overgangsperiode komt. Dat maakt dat de tijd kort is, en de onzekerheid groot. Dat vraagt dus ondernemersinzicht en flexibiliteit komend jaar.

Er wordt dus nog onderhandeld over een zogeheten transitieperiode na 29 maart 2019. Als zo’n transitieperiode kan worden overeengekomen met het VK, gelden gedurende die periode (er is nu sprake van een transitieperiode tot eind 2020) zoveel mogelijk de huidige afspraken en krijgt iedereen meer tijd om zich goed voor te bereiden op het moment waarop daadwerkelijk een nieuwe relatie met het VK ontstaat. Zekerheid over de transitieperiode kan pas worden verkregen als de onderhandelingen hierover zijn afgerond en de afspraken zijn opgenomen in het uittredingsverdrag (niet vóór najaar 2018).

Het is verstandig om nu voorbereidingen te treffen, juist omdat we niet weten of er een transitiefase komt.

Hoe komt de handelsrelatie met het VK er uiteindelijk uit te zien?

Het is nog onbeslist hoe de nieuwe relatie met het Verenigd Koninkrijk (VK) eruit komt te zien. U heeft dus nog geen duidelijkheid over alle exacte gevolgen voor uw bedrijf en evenmin kunt u nu weten wanneer welke verandering zal intreden. Het streven is dat de EU met het VK dit najaar een kader voor de toekomstige relatie overeenkomen. Na de Britse uittreding moeten de onderhandelingen beginnen over een nieuw (handels)akkoord, dat klaar zou moeten liggen aan het einde van de transitieperiode. Het VK heeft aangegeven uit de interne markt en de douane-unie te willen stappen, wat betekent dat u uiteindelijk altijd met douaneprocedures te maken krijgt en andere handelsbelemmeringen.

Of het mogelijk is deze handelsbelemmeringen zo veel mogelijk te beperken, hangt van het VK af. Bedrijven die zaken doen met bijvoorbeeld Turkije, Noorwegen of Zwitserland (waarmee de EU verschillende vormen van samenwerking heeft) weten echter dat er in al die modellen nog steeds meer handelsbelemmeringen bestaan dan binnen de interne markt.

Ik exporteer goederen/diensten naar het VK, wat verandert er door Brexit voor mij?

Dit zal per bedrijf verschillen. Om een beeld te krijgen van de zaken waar u tegen aan zal lopen, kunt u kijken naar het onderzoek van KMPG.   

Start zo snel mogelijk met het verkennen van mogelijke consequenties en start uw voorbereidingen (zie de lijst met 8 tips elders op deze site). Is uw organisatie groter, maak daar speciaal iemand voor verantwoordelijk die dit voor u doet of stel een projectteam in. Het belangrijkste advies is om uw eigen ‘supply chain’ kritisch te bekijken, eventuele risico’s te identificeren en tijdig beheersmaatregelen te nemen. Wat betekent bijvoorbeeld de terugkeer van de douane aan de grens voor uw organisatie? Houden uw contracten rekening met de veranderingen die door Brexit kunnen optreden? Wie draait op voor de extra kosten? Heeft u alternatieven voor afzetmarkten of leveranciers? Hoe afhankelijk bent u van ‘just in time’ leveringen?

Veel is nog onduidelijk, maar een aantal zaken gaat sowieso veranderen, ongeacht de uitkomst van de onderhandelingen. Zo keren douaneformaliteiten dus terug (al dan niet na een transitieperiode) en verandert de werkwijze op het gebied van BTW. Ook valutarisico’s kunt u nu al afdekken. En ook in uw contracten kunt u al met de onzekerheden rekening houden door zaken af te dekken. Houdt uw bestaande contracten met Britse klanten of leveranciers bijvoorbeeld tegen het licht. Is het nodig om contracten vroegtijdig te heronderhandelen? Bekijk daarom goed en kritisch waar in uw eigen supply chain bottlenecks kunnen ontstaan, bijvoorbeeld als gevolg van wachttijden aan de grens. Stel daarbij vragen als: is het verstandig om een magazijn of productielocatie te verplaatsen? Is het misschien slimmer om leveranciers in andere EU lidstaten te zoeken?

Belangrijk is: als uw bedrijf nu geen ervaring heeft met export naar niet-EU landen (zoals Canada, de VS, India, Brazilië) en u heeft daarom nu geen contact met de douane, bouw die expertise dan op tijdig voor Brexit.

Voor het exporteren buiten de EU vindt u meer informatie op de website van de Kamer van Koophandel:

Krijg ik echt te maken met de douane?

Als het VK daadwerkelijk uit de interne markt en douane-unie stapt, al dan niet na een overgangsperiode, is de Brexit altijd ‘hard’. Dan worden de douaneformaliteiten opnieuw ingevoerd, wat de uitkomst van de onderhandelingen ook is. Dat betekent dat bedrijven bij invoer en uitvoer douaneaangifte moeten doen op de manier die ook wordt toepast in de handel met landen buiten de EU. Laat je tijdig informeren over de mogelijkheden om de douane aangifte zelf te doen of laat je adviseren bij het uitbesteden van deze aangifte. Meer informatie vindt u onder meer op de website van de douane of via Evofenedex.

Zijn douanediensten in de EU en het VK hier op voorbereid?

In het VK, evenals landen als Ierland en Nederland, zullen nieuwe douane-faciliteiten moeten worden gecreëerd. Bijvoorbeeld in havens als IJmuiden of Hoek van Holland waar de douane nu niet (fysiek) aanwezig is. Ook is extra gekwalificeerd personeel nodig. Ondernemingsorganisaties en overheden in Nederland zijn met elkaar in gesprek over wat er allemaal nodig is en hoe dit in goede banen kan worden geleid, zodat het handelsverkeer zoveel mogelijk en zo soepel mogelijk doorgang kan vinden. Voor de Nederlandse export naar het VK zijn we afhankelijk van de voorbereidingen van het VK en de douane en controle capaciteiten daar.  En let op: ook al zijn de Nederlandse en VK overheidsdiensten straks voorbereid op de grensprocessen, als uw bedrijf dat niet is dan ontstaat er alsnog een probleem.

Zullen er invoertarieven gelden voor handel met het VK?

Het is nog onbeslist hoe de nieuwe relatie met het Verenigd Koninkrijk (VK) eruit komt te zien maar de kans dat er invoertarieven geheven zullen worden is aanzienlijk, en in het geval van een 'no deal' op de datum van Brexit is er zeker sprake van tarieven zoals deze gelden onder de Wereldhandelsorganisatie. Het is dus verstandig er alvast wel rekening mee te houden in uw analyse over de mogelijke gevolgen en risico’s van Brexit voor uw bedrijf.

Hoe worden de belangen van ondernemers behartigd?

De Nederlandse overheid zet zich in voor de belangen van Nederlanders en het Nederlandse bedrijfsleven. Het kabinet voert intensief overleg met het bedrijfsleven en andere belanghebbenden zoals de vakbonden over de Brexit en de Nederlandse inzet. Met sectoren die nadelige gevolgen voorzien, wordt gesproken over hoe het kabinet hen zo goed mogelijk kan bijstaan. Samen met VNO-NCW en MKB-Nederland en tal van brancheorganisaties is een speciale Brexit-taskforce opgezet om mee te denken en input te leveren tijdens het hele proces. In Europa leveren ondernemers hun inbreng via Business Europe.

 

Ik doe niks met het VK. Dan heb ik toch nergens last van?

Ook de binnenlandse handel in Nederland kan effecten ondervinden. Bijvoorbeeld omdat uw klanten exporteren naar het VK en zij te maken krijgen met minder afzet. Hierdoor raakt het u indirect. Daarnaast kan uw toeleverancier bijvoorbeeld zonder dat u het weet producten afnemen uit het VK. Zo kan uw supply chain misschien zonder dat u het doorheeft geraakt worden.

Als u een grote concurrent in het VK heeft zitten, heeft u wellicht straks een concurrentievoordeel omdat hij te maken krijgt met extra handelsbelemmeringen de EU in, of heeft u een concurrentienadeel omdat het Pond gedaald is. Denk er ook aan dat als uw concurrenten wel exporteren naar het VK en zij hun afzetgebied verliezen, er ook druk op uw marktaandeel ontstaat op de binnenlandse markt omdat uw concurrent wellicht uitwijkt naar uw klanten. Kortom, neem deze gevolgen mee in uw analyse over de gevolgen van Brexit voor uw bedrijf en bedenk mogelijke handelingsstrategieën.

Zijn er naast de douane andere overheidsinstanties waar ik mee te maken kan krijgen?

Ja. Zakendoen met het VK is nu vrijwel identiek aan zakendoen in Appelscha. Straks niet meer. Instanties als de douane of de NVWA gaat u (weer) tegenkomen. Daarnaast hangt het sterk af van de sector waarin u actief bent en de uitkomsten van de onderhandelingen welke instanties u kan gaan tegenkomen in het VK en NL.  Het kan bijvoorbeeld zijn dat u te maken krijgt met dubbele procedures in zowel het VK als de EU omdat er geen sprake meer is van één traject dat in beide gebieden geldig is. Denk bijvoorbeeld aan het moeten aanvragen van markttoelatingen in zowel de EU als het VK voor exact hetzelfde product. Of het vervallen van EU toelatingen in het VK.

Service menu right