Service menu right

Veelgestelde vragen over het coronavirus in Duitsland

De uitbraak van het coronavirus (COVID-19) heeft gevolgen voor ondernemers die internationaal zakendoen. Op het moment krijgen wij veel vragen over corona en het zakendoen met Duitsland. Wij hebben de belangrijkste vragen en antwoorden voor u verzameld.

Laatste update: 25 mei, 16:30 uur –  Situatie Duitse grenzen (Nederland uitgezonderd)

Nederland heeft maatregelen genomen om verdere verspreiding van het coronavirus te voorkomen. Op Rijksoverheid.nl vindt u meer informatie over de aanpak van het coronavirus. Daar vindt u ook een overzicht met de veelgestelde vragen voor werkgevers en ondernemers.

Veelgestelde vragen

Maatregelen rond coronavirus in Duitsland (federaal)

Welke maatregelen neemt Duitsland om het coronavirus in te dammen?

Op 22 maart kondigde kanselier Merkel een aantal maatregelen vanwege het coronavirus (Engels) aan die voor het hele land gelden. Deze maatregelen zijn inmiddels grotendeels opgeheven en vervangen door maatregelen op deelstaat- en regionaal niveau.

Situatie per 6 mei: Coronamaatregelen op deelstaatniveau

Na overleg met de minister-presidenten van de verschillende deelstaten, heeft Merkel op 6 mei een versoepeling van de Duitse coronaregels bekendgemaakt. De kanselier sprak over 'bemoedigende' cijfers wat betreft het aantal coronabesmettingen in Duitsland. Het aantal gevallen neemt volgens de gegevens van het Robert Koch Institut (RKI, het Duitse RIVM) al enige tijd af. Voor de Duitse regering is dat altijd een voorwaarde geweest voor het terugdraaien van de coronamaatregelen.

Welke coronamaatregelen er gelden, wordt nu grotendeels op deelstaat-, regio- en/of stadsniveau bepaald. Dit betekent dat de regels binnen Duitsland sterk kunnen verschillen. Volgens Merkel is hiervoor gekozen om maatwerk te kunnen bieden. Op deze manier kan in gebieden met lagere besmettingscijfers het openbare leven worden hervat. Voor de industrie en het Duitse MKB geldt dat veilig werken de norm is: elk Duits bedrijf moet zelf met voorstellen komen over omgang met pandemieplanning en hygiëne. Alle niet-noodzakelijke contacten met klanten moeten vermeden worden. Thuiswerken waar mogelijk blijft de norm.

Wilt u weten welke maatregelen er in een bepaald gebied gelden? Kijk dan hieronder in de sectie maatregelen op deelstaatniveau, voor een overzicht van de verschillende Bundesländer en de officiële websites. Bekijk voor meer informatie ook het volledige besluit van de federale en de deelstaatregeringen over de coronamaatregelen.

Heel Duitsland: afstand, hygiëne en de 'Notbremse'

Ondanks dat de aanpak van het coronavirus nu grotendeels bij de lagere overheden ligt, zijn er een aantal maatregelen en voorwaarden die wél in heel Duitsland gelden:

  • Voorwaarde voor het versoepelen van de maatregelen is dat het aantal besmettingen onder de 50 per 100.000 inwoners blijft. Dit kan per stad of per regio zijn. Zodra deze grens van 50 overschreden wordt, treedt de zogenaamde 'Notbremse' (noodrem) in werking. In dat geval moet de stad of regio weer strengere maatregelen nemen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Welke maatregelen dit zijn, hangt af van de aard van de uitbraak (lokaal of verspreid). De actuele situatie over het aantal besmettingen per regio/stad kunt u vinden in het coronadashboard van het RKI.
  • Het 'Kontaktverbot' blijft deels van kracht. Ontmoetingen zijn toegestaan, maar maximaal met de leden van één ander gezin/huishouden tegelijk.
  • De hygiëne- en afstandsmaatregelen blijven van kracht. Dat betekent onder meer een afstand van anderhalve meter tussen personen in de openbare ruimte.

Quarantaineplicht versoepeld, verplichte mondbedekking blijft gelden

De quarantaineplicht, die tot voor kort gold voor iedereen die naar Duitsland reisde, is versoepeld. Europese reizigers - waaronder dus die uit Nederland - hoeven van de Duitse federale regering niet meer verplicht 2 weken in thuisquarantaine te gaan. Lees het persbericht van het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken voor meer informatie. Het is wel mogelijk dat er op deelstaatniveau nog eisen gelden. Bekijk het overzicht in de sectie 'Maatregelen rond coronavirus in Duitsland (deelstaat)' voor meer informatie.

In Duitsland is er feitelijk een verplichting op het dragen van mondbedekking. Federaal geldt er alleen een dringend advies op het dragen van bedekking van de neus en mond. Maar omdat alle 16 deelstaten een zogenaamde 'Maskenpflicht' hebben ingevoerd, geldt deze verplichting alsnog in heel Duitsland. Het type mondbedekking en waar u deze moet dragen verschilt per deelstaat.

Maatregelen rond coronavirus in Duitsland (deelstaat)

Stand van zaken coronabesmettingen per deelstaat

In elke Duitse deelstaat zijn er minstens een paar honderd bevestigde gevallen van het coronavirus. Deelstaten met de meeste besmettingen zijn Noordrijn-Westfalen (dat grenst aan Nederland), Baden-Wüttermberg en Beieren. Deze deelstaten hebben volgens de cijfers van het Robert Koch Institut (Duits) ieder tussen de 35.000 en 46.000 gevallen van coronabesmettingen.

In totaal zijn er in Duitsland bijna 180.000 gevallen van mensen die het coronavirus hebben opgelopen.

Waar vind ik informatie over de maatregelen die per regio zijn genomen in Duitsland?

In Duitsland worden veel zaken op deelstaatniveau geregeld. Dat betekent dat de aanpak van het coronavirus lokaal verschilt. Wilt u weten welke maatregelen er in een bepaalde deelstaat ('Bundesland') gelden? Kijk dan in het onderstaande overzicht voor de site van de deelstaat.

De quarantainemaatregel is nu geen federale regel, maar kan alsnog per deelstaat uitgevoerd. Meer informatie hierover kunt u vinden in het gedeelte over reizen naar en binnen Duitsland. In alle deelstaten blijft direct doorreizen mogelijk.

Voor goederen- en warenverkeer gelden algemene uitzonderingen op de quarantaineplicht, zowel over de weg en het spoor als via de lucht. Ook geldt er een uitzondering voor grenswerkers en reizigers die niet (lang) in Duitsland verblijven voor hun werk. Het kan per deelstaat echter wel verschillen over wat men verstaat onder een bezoek aan Duitsland voor het uitoefenen van een beroep. Het gaat daarbij om de duur (maximaal 5 dagen) en de noodzaak van het op dat moment uitoefenen van het beroep (is het werk uit te stellen of niet).

Overzicht Duitse deelstaten en coronamaatregelen
DeelstaatInformatiepagina over het coronavirus
Regering Baden-WürttembergCoronavirus in Baden-Württemberg
Regering BeierenCoronavirus in Beieren
Regering BerlijnCoronavirus in Berlijn
Regering BremenCoronavirus in Bremen
Regering BrandenburgCoronavirus in Brandenburg
Regeringen HamburgCoronavirus in Hamburg
Regering HessenCoronavirus in Hessen
Regering Mecklenburg-Voor-PommerenCoronavirus in Mecklenburg-Voor-Pommeren
Regering Noordrijn-WestfalenCoronavirus in NRW
Regering NedersaksenCoronavirus in Nedersasksen
Regering Rijnland-PaltsCoronavirus in Rijnland-Palts
Regering SaarlandCoronavirus in Saarland
Regering van SaksenCoronavirus in Saksen
Regering Saksen-AnhaltCoronavirus in Saksen-Anhalt
Regering Sleeswijk-HolsteinCoronavirus in Sleeswijk-Holstein
Regering ThüringenCoronavirus in Thüringen

 

Reizen naar en binnen Duitsland

Kan ik (of mijn personeel) nog reizen naar of binnen Duitsland?

Zowel de Nederlandse als de Duitse overheid raden niet-essentiële reizen af. Heeft u een dringende reden? Of bent u of uw personeel werkzaam in Duitsland en moet u daarvoor de grens oversteken? Dan kunt u als uitzonderingsgeval nog reizen naar of binnen Duitsland. Blijft u voor langere tijd? Hou er dan rekening mee dat in sommige deelstaten misschien een quarantaineplicht geldt voor mensen die naar een bepaalde deelstaat reizen en daar verblijven. Bekijk het overzicht hieronder voor meer informatie. Voor reizen vanuit andere landen naar Duitsland kunt u de site van het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken raadplegen.

Situatie Duitse grenzen (Nederland uitgezonderd)

Duitsland heeft haar grenzen met Denemarken, Frankrijk, Luxemburg, Oostenrijk en Zwitserland enkele weken gesloten vanwege het coronavirus. Alleen onder bepaalde voorwaarden en op bepaalde plekken konden bepaalde groepen – zoals grenspendelaars en vrachtverkeer – de grens passeren. Voor Frankrijk, Oostenrijk en Zwitserland worden de grenscontroles nu versoepeld. Dat meldt het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken. Het is nu ook mogelijk om de grens over te steken, bijvoorbeeld om persoonlijke redenen (zoals familiebezoek). Er wordt steekproefsgewijs op naleving gecontroleerd.

Voor de Duits-Luxemburgse grens geldt dat er sinds 15 mei geen beperkingen meer zijn op grensverkeer. Voor de grens met Denemarken blijven de bestaande – strenge – regels van kracht. De Duitse regering onderhandelt nog met haar Deense tegenhanger over het versoepelen van de maatregelen aan de Duits-Deense grens. Blijf op de hoogte via de site van het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken (Duits) of de Bundespolizei.

Situatie aan de Nederlands-Duitse grens

Op 6 april zijn de Duitse Bondsregering en de deelstaatregeringen bijeengekomen in het zogenaamde coronacrisiskabinet. Hierin is besloten dat de Nederlands-Duitse grens open blijft. De grens blijft open vanwege de sterke (economische) verwevenheid van de regio. Dit geldt voor beide deelstaten die aan Nederland grenzen. Zowel in Noordrijn-Westfalen als in Nedersaksen kunt u dus - onder voorwaarden - de grens oversteken. Houd rekening me de volgende maatregelen:

  • Quarantainemaatregelen. Deze gelden niet meer op federaal niveau, maar kunnen op deelstaatniveau gelden. Kijk op de website van de deelstaat voor de laatste stand van zaken.
  • Mogelijke controles op het oversteken van de grens met een 'dringende reden' (Duits: 'triftigen Grund'). Momenteel wordt er alleen steekproefsgewijs gecontroleerd aan de Duitse grens. Deze maatregel blijft gelden. De Duitse kanselier Merkel heeft aangegeven dat de situatie wordt gehandhaafd, zolang het grensverkeer zich grotendeels beperkt tot 'essentieel' verkeer zoals woon-werkverkeer en goederentransport. De regering van Noordrijn-Westfalen geeft in haar veelgestelde vragen over corona (Duits) aan dat zij het oversteken van de grens om toeristische redenen of om inkopen te doen, niet tot het 'essentieel verkeer' rekent. U kunt dus worden teruggestuurd.
Als u voor woon-werkverkeer de grens over moet, dan kunt u een zogenaamde 'Pendlerbescheinigung' gebruiken. Dit bewijs is niet verplicht. Aan de Duits-Nederlandse grens wordt niet actief gecontroleerd of u zo'n bewijs bij u heeft. Het kan wel helpen bij het aantonen dat u een gegronde reden heeft om de grens over te steken als u wordt gecontroleerd.

Ik reis binnenkort voor langere tijd naar Duitsland. Waar vind ik meer informatie over mogelijke quarantainemaatregelen?

Of er quarantainemaatregelen gelden en hoe deze worden ingevuld, verschilt per deelstaat. Noordrijn-Westfalen en Rijnland-Palts hebben de maatregel inmiddels afgeschaft of zijn dit van plan. Kijk in het onderstaande overzicht voor de regels van de deelstaat waar u naartoe gaat.

Overzicht Duitse deelstaten en quarantainemaatregelen
DeelstaatInformatie quarantainemaatregelen
Baden-WürttembergPublicatie quarantainemaatregelen
BeierenPublicatie quarantainemaatregelen
BerlijnPublicatie quarantainemaatregelen
BremenPublicatie quarantainemaatregelen
BrandenburgPublicatie quarantainemaatregelen
HamburgPublicatie quarantainemaatregelen
HessenPublicatie quarantainemaatregelen
Mecklenburg-Voor-PommerenPersbericht quarantainemaatregelen
Noordrijn-Westfalen*Persbericht quarantainemaatregelen
NedersaksenVoorschriften quarantainemaatregelen
Rijnland-Palts*Publicatie quarantainemaatregelen
SaarlandPersbericht quarantainemaatregelen
SaksenPublicatie quarantainemaatregelen
Saksen-AnhaltPublicatie Quarantainemaatregelen
Sleeswijk-HolsteinPublicatie quarantainemaatregelen
ThüringenPublicatie quarantainemaatregelen

* Deze deelstaten hebben de eerder ingestelde quarantainemaatregelen inmiddels versoepeld of opgeheven. Kijk op de pagina voor de exacte invulling en stand van zaken.

Handelsmissies en zakelijke afspraken in Duitsland

Kan ik nog naar afspraken/bijeenkomsten in Duitsland gaan?

De Nederlandse overheid raadt reizen naar het buitenland op dit moment af. Daaronder vallen ook zakelijke afspraken. Ook de Duitse overheid roept op om zoveel mogelijk thuis te blijven.

Moet u toch op reis? Raadpleeg voor u op reis gaat altijd het actuele reisadvies voor Duitsland. U kunt zelf de afweging maken of het zakelijk belang van uw reis opweegt tegen de risico's. Houd daarbij rekening met de gevolgen van het eventueel ziek worden op reis (verzekering en logistiek). En met eventuele reisbeperkingen of quarantainemaatregelen die in werking kunnen treden tijdens uw verblijf in Duitsland.

Momenteel geldt er in Duitsland op federaal niveau een contactverbod. Dat betekent dat men met niet meer dan 1 personen van een ander huishouden de straat op mag. In sommige deelstaten of zelfs dorpen en steden kunnen strengere maatregelen gelden. Kijk voor meer informatie over de lokale maatregelen op de website van de desbetreffende deelstaat.

Ik heb me ingeschreven – of ik ben van plan me in te schrijven – voor een handelsmissie. Gaat deze nog door?

De meest recente informatie over (handels)missies naar Duitsland vindt u in het missieoverzicht op rvo.nl. Heeft u zich al opgegeven voor een missie en is deze uitgesteld of geannuleerd? Dan wordt u hierover persoonlijk geïnformeerd.

Als u wilt weten of een missie waarin u interesse heeft nog doorgaat, neem dan contact op met de contactpersoon voor de betreffende missie. Het telefoonnummer en/of e-mailadres vindt u op de pagina van de missie op rvo.nl.

Ondersteuning en maatregelen voor bedrijven

Kan ik een beroep doen op overheidssteun als mijn bedrijf sterk is getroffen door de gevolgen van het coronavirus?

Het kabinet introduceert diverse economische maatregelen om ondernemers te steunen. Bekijk voor meer informatie de veelgestelde vragen op Rijksoverheid.nl. Of lees meer over het hele pakket met economische maatregelen naar aanleiding van het coronavirus op Rijksoverheid.nl.

Welke steunmaatregelen zijn er voor Duitse bedrijven?

Ook Duitsland neemt maatregelen om ondernemers in deze onzekere tijden te ondersteunen. De Duitse regering noemt dit hele pakket ook wel het 'Schutzschild (Duits)'. Hieronder vallen onder meer de Duitse variant van werktijdverkorting ('Kurzarbeitergeld') en verschillende belastingmaatregelen.

Voor kleine bedrijven en eenmanszaken is er de zogenaamde 'Soforthilfe (Duits)' (directe ondersteuning).  Deze regeling is vooral bedoeld voor kleine ondernemingen die geen buffers hebben. Zij zien vaak hun inkomsten wegvallen, maar hebben wel vaste lasten en andere kosten. Met Soforthilfe wil de Duitse regering deze ondernemers helpen de huidige periode te overbruggen.

Meer informatie over de steunmaatregelen voor Duitse bedrijven vindt u op de website van het Duitse ministerie voor Economische Zaken en Energie (Duits). Spreekt u Duits? En heeft u vragen over uw Duitse onderneming? Dan kunt u ook contact opnemen met de Duitse instanties via één van de Duitstalige coronavirus-hotlines.  Er is ook een Engelstalig document over de ondersteunende maatregelen voor bedrijven (pdf) in Duitsland.

Gevolgen coronavirus voor Duitse economie en handel met Nederland

Wat zijn de gevolgen van het coronavirus voor de Duitse economie?

Op dit moment is het lastig te voorspellen wat de exacte impact van de coronavirus op de Duitse economie zal zijn. Veel hangt af van hoe lang de maatregelen blijven gelden. Daarnaast kunnen strengere maatregelen opnieuw worden ingevoerd bij een zogenaamde 'tweede golf' van coronagevallen. Ook dat kan gevolgend hebben. De meeste economen voorspellen voor 2020 een negatieve economische groei en een hogere werkloosheid.

Het vooraanstaande economische instituut ifo heeft een rapport over de coronacrisis en de Duitse economie opgesteld. Zij voorspellen dat het Duitse bruto binnenlands product (bbp) dit jaar met 4,2% zal krimpen. De werkloosheid zal mogelijk oplopen tot 5,9%. Beiden behoren tot de slechtste cijfers sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog. Toch verwacht het ifo Institut ook een krachtig herstel. Voor 2021 voorspelt het instituut een groei in het Duitse bbp van 5,8%. Deze cijfers zijn wel pas eerste schattingen. Duitsland kent een open, exportgerichte economie. De impact van het coronavirus in andere landen kan dus ook de Duitse economie raken.

Het Duitse bureau voor de statistiek Destatis heeft een speciale pagina over de gevolgen van de coronacrisis voor de Duitse economie en Duitse bedrijven. Hier houdt het de actuele stand van zaken bij. Destatis plaatst hier nieuwe statistieken zodra deze beschikbaar zijn.

Wat zijn de gevolgen van het coronavirus voor het zakendoen tussen Nederland en Duitsland?

Als gevolg van de uitbraak van het coronavirus (COVID-19) heeft de Duitse regering maatregelen genomen om verdere verspreiding tegen te gaan. Dit kan invloed hebben op zakendoen in bepaalde sectoren.

Momenteel is het nog te vroeg om de volledige impact op de handel tussen Nederland en Duitsland te voorspellen. De ontwikkelingen volgen elkaar in deze fase in hoog tempo op. Op deze pagina houden we u zo goed mogelijk op de hoogte van situatie en de gevolgen voor het zakendoen in en met Duitsland.

Hoe kan ik mij op de gevolgen voorbereiden? Wat kan ik nu doen?

Het advies aan ondernemers is om het reisadvies van het ministerie van Buitenlandse Zaken te volgen. Blijf daarnaast op de hoogte via de media en de websites van de Rijksoverheid en het RIVM. Zo kunt u direct reageren op de laatste ontwikkelingen.

Verder verschilt het per sector en per leverancier hoeveel zij en op welke termijn zij kunnen leveren. Hou dus contact met uw partners in Duitsland. Wanneer uw voorraden in het gedrang komen, bekijk dan of er andere aanleverroutes mogelijk zijn voor uw bedrijf.

Producten exporteren naar Duitsland en exportcontroles

Zijn er beperkingen op het gebied van goederenvervoer naar of uit Duitsland?

Op goederenvervoer gelden geen beperkingen, ook niet aan grenzen. Wel heeft Duitsland grenzen gesloten om het personenverkeer te beperken. Ook hebben een aantal buurlanden de grens met Duitsland gesloten. Dat geldt op dit moment niet voor de Nederlands-Duitse grens. Dit kan veranderen. Bekijk de site van het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken voor nadere en actuele informatie.

Er is 1 productgroep waarvoor wel strengere regels kunnen gelden. De Europese Commissie heeft namelijk voor een aantal medische beschermingsmiddelen een exportverbod ingesteld voor niet-EU-landen. Dit betekent dat er voor deze goederen een exportvergunning moet worden aangevraagd. Kijk voor meer informatie op de site van het Duitse ministerie van Economische Zaken en het Bundesamt für Wirtschaft und Ausführkontrolle.

Gaan voor dieren/dierlijke en planten/plantaardige producten strengere veterinaire en fytosanitaire maatregelen gelden?

Nee. Er zijn tot nu toe geen gevallen bekend van veelvoorkomende besmetting met het coronavirus via huisdieren, groente, fruit of andere goederen. Daarom gelden hier voorlopig geen aangepaste regels voor. Raadpleeg voor meer informatie het Bondsministerie voor Landbouw en Voedsel.

Bent u actief in de agro/food sector en heeft u meer informatie nodig over de export naar Duitsland? Stel uw vragen dan aan de landbouwattaché en het landbouwteam in Duitsland, via bln-lnv@minbuza.nl. Houd ook de website Agroberichten buitenland in de gaten.

Invoer uit Duitsland, productie en leveringen

Wat gebeurt er met de productie in en de bevoorrading vanuit Duitsland?

In principe draait de Duitse industrie in deze fase gewoon door. Er zijn geen verplichte sluitingen afgekondigd. Wel hebben bepaalde bedrijven – waaronder autobouwers als Volkswagen en BMW – besloten om de fabrieken te sluiten, of in ieder geval de productie terug te schroeven. Daarnaast is het zo dat wie thuis kan en mag werken, geacht wordt om dat ook te doen.

De situatie kan echter snel veranderen. Ook op regionaal niveau. Daarom is het goed om de websites van de deelstaten goed in de gaten te houden. Voor een overzicht, zie de sectie 'Maatregelen rond coronavirus in Duitsland (deelstaat)'.

Op de langere termijn kan de productie wel geraakt worden door het coronavirus. Net als in Nederland hebben ook Duitse bedrijven te maken met onderbroken toeleveringsketens. Binnen Duitsland, maar ook vanuit andere landen. Daarom kan de bevoorrading vanuit Duitsland in het gedrang komen. Het is helaas niet mogelijk om hier een algemene uitspraak over te doen. U kunt het beste contact opnemen met uw toeleveranciers en klanten uit Duitsland. Zij kunnen u meer vertellen over hun voorraden en de status bij hun toeleveranciers.

Meer informatie

We proberen u via onze website zo goed mogelijk van informatie te voorzien. Heeft u toch nog vragen hoe het coronavirus de internationale activiteiten van uw bedrijf raakt en waar u rekening mee moet houden? Dan u kunt uw vragen stellen aan de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) via klantcontact@rvo.nl. U kunt ook bellen: 088 042 42 42.

Daarnaast kunt u terecht bij:

Ook de Duitse tegenhanger van het RIVM - het Robert Koch Institut - publiceert veel (Duitstalige) informatie over het coronavirus. Zij houden ook een speciale pagina over het coronavirus bij. Hier vindt u meer informatie over risicogebieden in Duitsland en de antwoorden op veelgestelde vragen. Ook houden zij een actuele kaart van coronabesmettingen in Duitsland bij.