Maatschappelijk verantwoord ondernemen in de Golfstaten | RVO.nl | Rijksdienst

Service menu right

Maatschappelijk verantwoord ondernemen in de Golfstaten

02-03-2021

De Gulf Cooperation Council (GCC) – een samenwerkingsverband van de Golfstaten – wordt gevormd door Bahrein, Koeweit, Oman, Saoedi-Arabië, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten (VAE). De staten maken grote economische veranderingen door die veel kansen bieden voor Nederlandse ondernemers. Doet u zaken in de Golfstaten? Dan moet u rekening houden met enkele belangrijke zaken op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO). Op deze pagina leest u hier meer over.

Binnen de Gulf Cooperation Council (GCC) werken de Golfstaten samen op het gebied van economie, handel, invoerrechten, de financiële sector, onderwijs en cultuur. Het handelsblok werkt ook aan een douane-unie en heeft sinds 2008 een gemeenschappelijke economische markt.

In de afgelopen 30 jaar is er in de Golfstaten veel veranderd. Door hoge inkomsten uit de oliewinning heeft er een economische transformatie plaatsgevonden. De afgelopen jaren zijn olie-inkomsten ingezet voor uitbreiding van de infrastructuur, een meer diverse economie, het scheppen van werkgelegenheid en het verbeteren van sociale indicatoren.

Hierdoor is de Golfregio nu een belangrijk gebied voor productie, doorvoer en dienstverlening. De afgelopen jaren is er meer aandacht gekomen voor onderwerpen als MVO. Dat komt mede door een aantal grote evenementen die in de regio plaatsvinden, zoals de Expo 2020 Dubai en het WK voetbal 2022 in Qatar.

Huidige MVO-situatie

Binnen de gehele Golfregio bestaat nog weinig wet- en regelgeving voor MVO-onderwerpen als arbeidsomstandigheden en milieu. Er zijn wel een aantal ontwikkelingen. Overheden en bedrijfsleven in de regio zijn zich steeds meer bewust van hun verantwoordelijkheden en het belang van MVO voor hun positie. Dat gaat vooral om de onderwerpen gerelateerd aan milieu en duurzaamheid, zoals hernieuwbare energiebronnen, waterconservering, maar ook gender en veiligheid.

Aandachtspunt in de regio blijven de omstandigheden voor arbeidsmigranten die werkzaam zijn als bijvoorbeeld huishoudelijk personeel of in de bouw. Tegelijkertijd vinden ook op het gebied van werknemersrechten in verschillende Golfstaten ontwikkelingen plaats. Wel zijn de omstandigheden per Golfstaat verschillend.

Wet- en regelgeving

Wet- en regelgeving is in de Golfregio veelal gebaseerd op Sharia als onderdeel van de islam en is ook minder uitgebreid en gedetailleerd dan in Nederland. Voor interpretatie op basis van redelijkheid en billijkheid is weinig ruimte. Uitspraken van de hoogste rechter zijn soms onbekend bij andere rechtsorganen, of niet aan de wet getoetst.

De wet- en regelgeving verschilt per Golfstaat. Voor specifieke vragen per land kunt u contact opnemen met de ambassades in de Golfregio.

MVO-risico's en kansen in de Golfstaten

Hieronder volgt een overzicht van enkele belangrijke MVO-risico's en kansen. Deze lijst is niet uitputtend. Risico's kunnen per sector, dienst en product verschillen. De risicochecker van MVO Nederland is een handige tool om voor uw eigen onderneming mogelijke risico's in kaart te brengen. Hierdoor kunt u gericht een plan van aanpak maken.

Milieu en waterschaarste

Het Arab Climate Resilience Initiative (ACRI), een regionale organisatie van de Verenigde Naties (VN), richt zich op de gevolgen van klimaatverandering. De Arabische landen zijn volgens ACRI bijzonder kwetsbaar voor deze gevolgen. Ze noemen vooral waterschaarste, zeespiegelstijging en landdegradatie.

De Golfstaten bezitten momenteel ruim 60% van alle olie, maar beschikken slechts over 0,5% van de hernieuwbare zoetwatervoorraden in de wereld. De eerder genoemde milieubedreigingen zijn onderling met elkaar verbonden. Zo leidt zeer intensief gebruik van water in de landbouwsector tot nog extremere waterschaarste. Hoewel de regio 's werelds grootste ontziltingsinstallaties kent, staat waterbesparing hoog op overheidsagenda's in de Golfstaten.

Verder veroorzaakt afval dumpen methaanemissies. Die dragen op hun beurt direct bij aan de opwarming van de aarde. Duurzamer omgaan met het milieu is een belangrijk onderwerp in de langetermijnvisies van de Golfstaten.

Energietransitie

Verschillende Golfstaten investeren in de ontwikkeling van schonere brandstoffen. Dit doen ze in reactie op de wereldwijde bezorgdheid over CO2-uitstoot. Maar het is ook een manier om hun brandstofvoorraden aan te vullen voor de binnenlandse markt. Hoewel olie en gas de steunpilaren van de Golfeconomieën blijven, hangt de ontwikkeling van de regio vooral af van alternatieve brandstoffen. Overheden in de Golfregio houden zich meer en meer bezig met hernieuwbare energie.

Corruptiebestrijding

Hechte banden met personen of families met autoriteit kunnen uw onderneming ten goede komen. Het is van groot belang dat u uw relaties en uw reputatie niet laat vertroebelen door corruptie. Corruptie is strafbaar volgens de Nederlandse wet; ook als dit in de Golfregio plaatsvindt. Ook in de Golfregio is corruptie strafbaar en bestrijding daarvan is de afgelopen jaren een speerpunt geworden van lokaal overheidsbeleid.

De wereldwijde Corruption Perceptions Index van Transparency International geeft de mate aan waarin men corruptie ervaart in de publieke sector. U kunt in deze lijst ook de verschillen zien tussen de Golfstaten. Zoekt u tips over wat u kunt doen tegen corruptie? Lees dan de informatie 'anti corruption' op de website van de Verenigde Naties, of neem contact op met de ambassade. Bekijk ook onze informatie over corruptie.

Werkgelegenheid en arbeidsverhoudingen

Voor de hele Golfregio geldt dat de overheden prioriteit geven aan het diverser maken van de economie en het creëren van werkgelegenheid. Burgers uit de Golfregio hebben daarbij in veel sectoren een voorrangspositie ten opzichte van andere nationaliteiten. Arbeidsomstandigheden voor expats en arbeidsmigranten verschillen binnen deze landen.

Onlangs hebben er in een aantal Golfstaten hervormingen binnen de arbeidswetgeving plaatsgevonden. Hierdoor gaan de arbeidsverhoudingen tussen werkgever en (expat-)werknemer langzaamaan veranderen. Stapsgewijs gaat men over naar een systeem met arbeidscontracten in plaats van het zogenaamde kafala-systeem, waarbij de werkgever optreedt als sponsor. Er blijven echter problemen bestaan in de behandeling van, met name laagopgeleide, arbeidsmigranten op het gebied van arbeidsparticipatie, arbeidsomstandigheden en in sommige gevallen dwangarbeid. Het is van belang hier scherp op letten bij de selectie van lokale partners en onderaannemers.

Wat kunt u doen aan MVO in de Golfstaten?

  • Hanteer internationale richtlijnen. Binnen het Nederlandse MVO-beleid staan de OESO-richtlijnen centraal. In deze richtlijnen staat wat de Nederlandse overheid verwacht van bedrijven in het buitenland op het gebied van MVO. Zorg dat u bekend bent met deze richtlijnen en stimuleer zakenpartners, inclusief leveranciers en onderaannemers, om volgens internationale MVO-standaarden te handelen.
  • Due diligence is een essentieel onderdeel van MVO en staat centraal in de internationaal erkende OESO-richtlijnen voor Multinationale Ondernemingen en de United Nations Guiding Principles (UNGP). Due diligence wordt ook wel gepaste zorgvuldigheid of ketenverantwoordelijkheid genoemd. De 'OESO Due Diligence Handreiking voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen' is een praktische handleiding voor bedrijven om verantwoord ondernemen in hun bedrijfsvoering toe te passen.
  • De risicochecker van MVO Nederland geeft u een beeld van risico's in een land of sector. Hierdoor kunt u gericht een plan van aanpak maken.
  • Als ondernemer is het belangrijk om te weten wat er in uw keten speelt en op welke manier u risico's minimaliseert. Heeft u bijvoorbeeld onvoldoende invloed op leveranciers? Dan kunt u collega-bedrijven, Europese brancheorganisaties, ngo's of lokale overheden inschakelen. Meer tips vindt u op de pagina Ketenverantwoordelijkheid: tips en tools.
  • Houd een flexibele houding naar de sociale en economische omgeving. Neem de visies van stakeholders mee in de besluitvorming.
  • Hoewel de economie van de Golfstaten ruimte biedt tot pionieren, stelt de markt zeer hoge eisen aan kwaliteit en inzet. Blijf dicht bij uw kernactiviteit wanneer u MVO integreert in uw onderneming in de Golfregio.
  • Neem contact op met Nederlandse bedrijven die ervaring hebben met zakendoen in de Golfstaten. De Netherlands Business Council Dubai (NBC), de Benelux Business Council Abu Dhabi en de Dutch Business Council Qatar zijn netwerkorganisaties voor profilering en promotie van het Nederlandse bedrijfsleven, gevestigd in de VAE en Qatar.
Voor verdere informatie kunt u contact opnemen met een van onze adviseurs of met de Nederlandse ambassades in de Golfregio. De contactinformatie van de ambassades vindt u via de landenpagina's.

Bent u tevreden over deze pagina?

Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *
Mogen wij u benaderen voor een gebruikersonderzoek?
De komende tijd zoeken wij testers voor het nieuwe ontwerp van onze website. Wij zijn benieuwd naar uw mening en gaan graag met u in gesprek. Een online interview duurt maximaal 45 minuten.