Service menu right

Verantwoord ondernemen in de Golfstaten

De Gulf Cooperation Council (GCC) is een formeel samenwerkingsverband tussen 6 Golfstaten: Bahrein, Koeweit, Oman, Saoedi-Arabië, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten (VAE).

Binnen de GCC werken de Golfstaten samen op het gebied van economie, handel, invoerrechten, financiële sector, onderwijs en cultuur. Dit handelsblok werkt ook aan een douane-unie en een gezamenlijke munteenheid en heeft sinds 2008 een gemeenschappelijke economische markt.

In de afgelopen 3 decennia is er in de GCC ongekend veel veranderd. Door hoge inkomsten uit de oliewinning heeft er een economische transformatie plaatsgevonden. Olie-inkomsten zijn ingezet voor drastische uitbreiding van de infrastructuur, diversificatie van de economie, het scheppen van werkgelegenheid en het verbeteren van sociale indicatoren. Zodoende is de GCC nu een belangrijk gebied voor productie, doorvoer en dienstverlening.

Huidige MVO-situatie

De VAE en Saoedi-Arabië nemen binnen de GCC het voortouw met actief MVO-beleid. Maar binnen de gehele GCC bestaat nog weinig wet- en regelgeving voor MVO-zaken zoals arbeidsomstandigheden en milieu.

Er zijn wel een aantal opvallende en vooruitstrevende ontwikkelingen, vooral in de VAE. Overheden en bedrijfsleven zijn zich wel steeds meer bewust van hun verantwoordelijkheden. Dat gaat vooral om de onderwerpen schone energie, veiligheid en een gezond milieu. De toenemende belangstelling blijkt bijvoorbeeld uit het grote aantal MVO-workshops, seminars en trainingen waar professionals in groten getale op afkomen.

Filantropie

In de GCC is Corporate Social Investment (CSI) erg belangrijk en gaat vaak gepaard met filantropie. Een van de 5 pilaren waarop de islam is gebaseerd is de religieuze aalmoes ('zakaat'). Een goed moslim is verplicht een percentage van zijn inkomen beschikbaar te stellen aan hulpbehoevenden. Dit verklaart waarom filantropie zo diepgeworteld is in de Golfstaten. Het is vanuit deze traditie begrijpelijk dat veel mensen in de GCC-landen MVO op een lijn stellen met filantropie.

Wet- en regelgeving

Veel wet- en regelgeving is in de GCC minder uitgebreid en gedetailleerd dan in Nederland. Voor interpretatie op grond van redelijkheid en billijkheid is weinig ruimte. Rechtspraak is daardoor minder creatief of baanbrekend dan bij ons. Uitspraken van de hoogste rechter zijn soms onbekend bij andere rechtsorganen, of niet aan de wet getoetst.

De wet- en regelgeving kan binnen een GCC-land verschillen, afhankelijk van de autoriteit. Lokale autoriteiten kunnen regels anders uitleggen en toepassen dan nationale autoriteiten.

Milieu

Het Arab Climate Resilience Initiative (ACRI), een regionale organisatie van de Verenigde Naties (VN), richt zich op de gevolgen van klimaatverandering. De Arabische landen zijn volgens ACRI bijzonder kwetsbaar voor deze gevolgen. Ze noemen vooral waterschaarste, zeespiegelstijging en verwoestijning.

Waterschaarste

De GCC-landen bezitten momenteel ruim 60% van alle olie in de wereld, maar beschikken slechts over 0,5% van de hernieuwbare zoetwatervoorraden. De milieubedreigingen zijn bovendien onderling met elkaar verbonden. Zo leiden meer vee en overbegrazing tot verwoestijning. Dat leidt weer tot vermindering van de biodiversiteit. Afvaldumping veroorzaakt methaanemissies. Die dragen op hun beurt direct bij aan de opwarming van de aarde.

Er is een groot potentieel voor vermindering van het waterverbruik in de industriële sector en agrarische sector. De verwachting is dat vraag naar waterzuiveringsinstallaties en aanverwante technologie toeneemt. Hergebruik van water en beter waterbeheer staan hoog op de regionale agenda.

Hoge ecologische voetafdruk

De Ecologische Voetafdruk Index geeft per hoofd van de bevolking aan in welke mate hij de planeet belast. Volgens het rapport Our Living Planet Report 2018 (pdf) van het Wereld Natuurfonds (WNF) hebben de Golfstaten een grote ecologische voetafdruk, vergeleken met de rest van de wereld (zie de wereldkaart op pagina 18 in dit rapport).

Het EU-GCC Clean Energy Network ontwikkelt nu concrete samenwerkingsactiviteiten voor het beleid en de techniek van schone energie. De netwerkpartners zijn allerlei stakeholders in de EU- en de GCC-landen.

Duurzame energie

De GCC-landen investeren in de ontwikkeling van schonere brandstoffen. Dat is zowel een reactie op de wereldwijde bezorgdheid over CO2-uitstoot, als een manier om brandstofvoorraden aan te vullen voor de binnenlandse markt. Hoewel olie en gas de steunpilaren van de Golfeconomieën blijven, hangt de ontwikkeling van de regio vooral af van alternatieve brandstoffen. Zonne-energie is een van de meest efficiënte en haalbare opties voor hernieuwbare energie in de regio.

Abu Dhabi Masdar City is de eerste CO2-neutrale stad ter wereld. De stad is een centrum voor ondernemingen, onderwijs- en onderzoeksinstellingen, studenten en onderzoekers die zich focussen op hernieuwbare energie en schone, duurzame technologie.

Corruptiebestrijding

Hechte betrekkingen met personen of families die autoriteit bekleden, kunnen uw onderneming ten goede komen. Het is van groot belang dat u uw relaties en uw reputatie niet laat vertroebelen door corruptie. Corruptie is strafbaar volgens de Nederlandse wet, ook als dit in de GCC plaatsvindt. Als MVO'er past corruptie bovendien niet bij uw principes en doelstellingen.

De wereldwijde Corruption Perceptions Index van Transparency International geeft de perceptie van corruptie in de publieke sector weer. U kunt ook de verschillen zien tussen de Golfstaten. Zoekt u tips over wat u kunt doen tegen corruptie? Lees dan de informatie 'anti corruption' op de website van de Verenigde Naties.

    Wat kunt u doen aan MVO in de Golfstaten?

    • Hoewel de economie van de Golfstaten ruimte biedt tot pionieren, stelt de markt zeer hoge eisen aan kwaliteit en inzet. Blijf dicht bij uw kernactiviteit wanneer u MVO integreert in uw onderneming in de Golf.
    • Houd een flexibele houding naar de sociale en economische omgeving. Neem de visies van stakeholders mee in de besluitvorming.
    • Onderzoek welke sociale factoren invloed hebben op uw organisatie, uw projecten, uw ketenpartners, uw werknemers of andere relaties. Denk hierbij aan religie, discriminatie van bepaalde groepen werknemers en de positie van vrouwelijke werknemers. Bepaal vervolgens of en hoe u uw invloed kunt aanwenden om eventuele negatieve effecten tegen te gaan.
    • Vind betrouwbare zakenpartners die dezelfde MVO-uitgangspunten hebben.
    • Investeer in het bouwen van sociale relaties in zakelijk verband. Dit geldt voor lokale partners in het algemeen, maar ook voor het aantrekken van de juiste MVO-partners en toeleveranciers.

    Zoekt u meer informatie over MVO in de Golfstaten?

    Download: