Verantwoord ondernemen in Zuid-Afrika | RVO.nl | Rijksdienst

Service menu right

Verantwoord ondernemen in Zuid-Afrika

12-10-2020

Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) is voor iedere ondernemer die een positieve bijdrage wil leveren aan de omgeving. Wilt u (financiële) overheidssteun? Dan is MVO een voorwaarde. Maar waar moet u als ondernemer op letten en wat kan MVO voor u betekenen?

Onze informatie is met zorg samengesteld, maar houdt nog geen rekening met de volledige impact van de coronacrisis. Wanneer we meer informatie hebben, passen wij de tekst aan. Heeft u vragen of opmerkingen? Neem contact met ons op.

    MVO in Zuid-Afrika

    Zuid-Afrika is een van de grootste economieën van Afrika. Het land is het meest welvarende land ten zuiden van de Sahara. Er liggen kansen in sectoren als energie, landbouw, water en gezondheidszorg.

    De economische ontwikkeling zorgt ook voor sociaal-maatschappelijke uitdagingen, zoals omgaan met verschillen tussen arm en rijk, corruptie en milieuproblematiek.

    Kijk voor meer zakelijke tips over culturele verschillen bij de Do's-and-don'ts in Zuid-Afrika.

      Wet- en regelgeving

      Belangrijke MVO-thema's van de overheid

      Belangrijke MVO-thema's voor de overheid zijn het naleven van wetten, emancipatie van de zwarte bevolking en de landhervorming. Ook hiv- en aidsbestrijding en -preventie is een zaak voor de overheid.

      Andere onderwerpen waar de Zuid-Afrikaanse overheid speciaal op inzet:

      • werkgelegenheid
      • onderwijs en opleiding
      • gezondheidszorg
      • plattelandsontwikkeling
      • bestrijding van geweld en corruptie

      Gedetaillleerde wetgeving

      De wetgeving voor MVO-thema's in Zuid-Afrika is gedetailleerd. De wetgeving gaat vooral in op arbeidsrecht, corporate governance en Black Economic Empowerment (BEE). Werknemers in Zuid-Afrika hebben wettelijk recht op ontslagbescherming, gelijke behandeling, minimumlonen, scholing en goede arbeidsomstandigheden. Deze basisrechten staan in de nieuwe grondwet van 1997. Zuid-Afrika heeft na de apartheid veel internationale verdragen over arbeidsrechten ondertekend.

      Zuid-Afrika speelt ook een belangrijke politieke en economische rol op het Afrikaanse continent. Zo is het actief binnen het New Partnership for Economic Development (NEPAD).

      Landhervormingen: hoog op de agenda

      Landeigendom is al jaren een ingewikkeld onderwerp in Zuid-Afrika. Voor de ANC-regering staat landhervorming hoog op de agenda. Verschillende partijen in Zuid-Afrika claimen stukken land. Die claims zijn maar voor een klein deel (5%) afgehandeld.

      Hiv- en aidsbestrijding door de overheid

      Sinds 2001 houdt de overheid zich bezig met de bestrijding van hiv/aids via voorlichtingscampagnes en medicijnen. Lees het National Strategic Plan for HIVS, TIB and STIs South Africa 2017-2022 (pdf) voor meer informatie. Het South African National AIDS Council (SANAC) is de overheidsinstelling voor hiv-/aidsbestrijding. Maatschappelijke organisaties en de overheid voeren een pittig debat over het hiv-/aidsbeleid.

        Milieubescherming

        De biodiversiteit in Zuid-Afrika neemt af door de economische ontwikkeling. Ook de hoeveelheid ongerepte natuur neemt in hoog tempo af. Snelle bevolkingsgroei en slechte landbouwmethodes veroorzaken in Zuid-Afrika de grootste milieuproblemen.

        Grootste milieuproblemen in Zuid-Afrika

        De grootste milieuproblemen in Zuid-Afrika zijn onder andere het tekort aan drinkwater en de vervuiling van rivieren door landbouwchemicaliën en stedelijke lozingen. Daarnaast vormen erosie en verwoestijning een groot probleem. Klimaatverandering is een serieus risico voor Zuid-Afrika. In het Kopenhagenakkoord zegde Zuid-Afrika toe om 42% CO2 te besparen voor 2025.

        Gereguleerd milieubeleid in Zuid-Afrika

        Het milieubeleid van Zuid-Afrika is goed gereguleerd in wetgeving. Een deel ligt al vast in de Grondwet. Daarnaast is er deze wetgeving:

        • De Environment Conservation Act uit 1989
        • De National Environmental Management Act (NEMA) uit 1998/2005.

        NEMA omvat normen en standaarden voor onder meer water- en luchtvervuiling, afvalmanagement, ontbossing, energie-efficiëntie en behoud van biodiversiteit. Ook bevat NEMA strafbepalingen voor het niet naleven van milieuwetten.

        Watervervuiling is een bron van zorg

        Zuid-Afrika is een droog land met weinig zoetwaterbronnen. Grondwater is schaars. De vervuiling van het beschikbare water is een bron van zorg. In de grootschalige landbouw is sprake van ernstige watervervuiling door pesticiden. Het gebruik van kwik bij de goudwinning en het wassen van ertsen in de mijnbouw is een andere bron van waterverontreiniging. In de grote steden is er veel vervuild water door gebrekkige riolering en een tekort aan waterzuiveringsinstallaties.

        Sinds 1998 is de National Water Act van kracht. Deze wet bevat maatregelen voor de garantie van de beschikbaarheid en de juiste kwaliteit van zoetwater. Voor irrigatie, industrieel gebruik, opslag en afvoer van water is een vergunning verplicht.

        NBI: samenwerkingsorganisatie van Zuid-Afrikaanse bedrijven

        Het National Business Initiative (NBI) is een samenwerkingsorganisatie van Zuid-Afrikaanse en multinationale bedrijven. Het streven is een duurzame groei en ontwikkeling in Zuid-Afrika. Het NBI zet in het bedrijfsleven projecten op die klimaatverandering moeten bestrijden. De organisatie richt zich bijvoorbeeld op verduurzaming via energieprogramma’s.

          Sociale aspecten

          Op nationaal, regionaal en lokaal niveau zijn er grote culturele en sociaal-economische verschillen.

          Verschillen tussen arm en rijk

          De armste 10% van de Zuid-Afrikaanse bevolking bezit iets meer dan 1% van het nationale inkomen. De rijkste 10% van Zuid-Afrika bezit bijna de helft. Dat raakt de economie en het bedrijfsleven.

          Het apartheidsregime en de afschaffing daarvan speelt nog steeds een grote rol in Zuid-Afrika. Ruim twee derde van de zwarte kinderen wonen in huishoudens met een laag inkomen. En Afrikaanse grond is grotendeels in handen van blanke boeren. Zij bezitten grote, op de export gerichte landbouwbedrijven. Er zijn miljoenen zwarte mensen op het platteland die moeten leven van een klein stukje grond. Of die als landarbeider werken bij de grote bedrijven.

          Geweld en criminaliteit

          Zuid-Afrika heeft nog steeds een slechte reputatie als het gaat om geweld en criminaliteit. In de townships van grote steden zoals Johannesburg en Kaapstad is geweld een dagelijkse praktijk. Daarbuiten is er ook nog steeds veel geweld tussen de zwarte bevolking en blanke boeren.

          Corruptiebestrijding

          Verschillende instituten houden zich bezig met corruptiebestrijding In Zuid-Afrika. National Anti-Corruption Strategy (NACF) pakt corruptie binnen de overheid aan. In een speciale corruptiewet staan diverse corruptievormen beschreven en de sancties die ervoor staan. Zuid-Afrika is aangesloten bij het OESO-verdrag tegen omkoping van ambtenaren. Via de website van NACF kunt u 'best practices' van andere bedrijven vinden.

          Corruption Perception Index

          Op de Corruption Perception Index van Transparency International staat Zuid-Afrika op de 70e plaats. De lijst bevat in totaal 198 landen. Ter vergelijking: Nederland staat op de 8e plaats.

            Meer weten over MVO in Zuid-Afrika?

            Bent u tevreden over deze pagina?

            Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *
            Mogen wij u benaderen voor een gebruikersonderzoek?
            Wij zoeken regelmatig respondenten voor gebruikersonderzoek op onze website. Wij zijn benieuwd naar uw mening en gaan graag met u in gesprek. Een online interview duurt maximaal 45 minuten.