Aanlanding windenergie op zee (VAWOZ) in Noord-Brabant

Hoe werkt de aanlanding van windenergie op zee?

Wilt u weten hoe opgewekte elektriciteit van windparken op zee naar het hoogspanningsnet en waterstofnetwerk op land gaat? Lees dan de pagina Aanlanding windenergie: van zee naar land. 

Wat onderzochten wij in Noord-Brabant?

In Noord-Brabant onderzocht Programma VAWOZ routes en locaties om windenergie van windparken op zee aan te sluiten op het hoogspanningsnet op land.

Project Nederwiek 3 onderzocht al eerder mogelijke routes van ondergrondse kabelverbindingen naar het 380 kV-station Port of Moerdijk. De resultaten van dat project zijn het vertrekpunt voor Programma VAWOZ.

Locaties om windenergie aan te sluiten op het hoogspanningsnet

Opgewekte elektriciteit van windparken op zee wordt aangesloten op converterstations. Converterstations zetten gelijkstroom om in wisselstroom en brengen de stroom op de juiste spanning. Daarna gaat de elektriciteit via hoogspanningsstations het hoogspanningsnet op.

In Noord-Brabant onderzochten we mogelijke locaties van de converterstations. Dit deden we in overleg met de 'ontwerptafel' Powerport Moerdijk. Ook werkten we samen voor de ontwikkeling van het 380kV-station Port of Moerdijk.

Om de stroom van zee aan te sluiten op een converterstation is een ondergrondse route nodig. Deze bestaat uit kabels en leidingen. In Noord-Brabant keken we naar 2 mogelijke locaties voor aanlandingen op en/of rond het haven- en industrieterrein Moerdijk.

Waterstof op zee pauzeert

Programma VAWOZ deed ook onderzoek naar het aanlanden en aansluiten van op zee geproduceerde waterstof op het landelijke waterstofnetwerk. Voorlopig staan de voorbereidingen op pauze. Daarom maakt het programma hiervoor nog geen keuzes. Als de voorbereidingen voor waterstofproductie op zee weer starten, zijn de onderzoeksresultaten mogelijk nog wel te gebruiken.

Het programma deed ook onderzoek naar mogelijk geschikte locaties voor waterstofproductie op land (elektrolyse). Deze liggen in de buurt van aansluitlocaties van windenergie op zee op het hoogspanningsnet. Programma VAWOZ wijst geen nieuwe voorkeurslocaties voor elektrolyse op land aan. Programma Energiehoofdstructuur II onderzoekt de rol van waterstofproductie op land in het toekomstige energiesysteem verder. Zij gebruikt hiervoor onder andere de onderzoeksresultaten van Programma VAWOZ.

Locatie om windenergie verderop in het land aan te sluiten

In Noord-Brabant onderzocht Programma VAWOZ ook een locatie voor een 'diepe aanlanding' van windenergie van windparken op zee. Dit is een aanlanding die niet aan de kust, maar verderop in het land aansluit op het hoogspanningsnet. We keken naar een mogelijke aansluiting op het 380kV-hoogspanningsstation in Tilburg.

Voor deze diepe aanlanding wilden we de gelijkstroomkabels aanleggen in een ondergrondse buisleidingstrook met andere kabels. Het project Delta Rhine Corridor zou onderzoeken of dit mogelijk was.

Maar de minister van Klimaat en Groene Groei (KGG) besloot in december 2024 dat kabels voor de diepe aanlandingen niet langer deel zijn van het project Delta Rhine Corridor. U vindt uitleg hierover in de brief aan de Tweede Kamer van 5 december 2024.

Door dit besluit is de diepe aanlanding naar Tilburg binnen Programma VAWOZ niet verder onderzocht. Daarom nemen we deze locatie niet verder mee in het programma.

Nieuw onderzoek naar locaties voor diepe aanlandingen

Voor Nederland blijven diepe aanlandingen voor het aansluiten van windenergie van zee op het hoogspanningsnet belangrijk. Op die manier voorkomen we verdere overbelasting van het net (netcongestie) aan de kust. Daarom werkt het ministerie van Economische Zaken en Klimaat aan een voorverkenning naar diepe aanlandingen.

In de voorverkenning onderzoeken we welke locaties en kabelroutes geschikt zijn voor diepe aanlandingen. We nemen de onderzoeksresultaten uit Programma VAWOZ mee. Voor dit onderzoek werkt het ministerie samen met TenneT en Rijkswaterstaat.

We ronden deze voorverkenning in 2026 af. Meer informatie vindt u op de pagina over de voorverkenning naar diepe aanlandingen.

Voorkeursroutes en -locaties in Noord-Brabant

Er blijven landelijk 5 kansrijke routes en locaties als voorkeursalternatief over in het ontwerpprogramma VAWOZ. Een voorkeursalternatief is een volledige route voor een elektrische aanlanding. Van windpark op zee tot aansluiting op het hoogspanningsnet. We nemen de (regio)adviezen, de onderzoeksresultaten en het participatieproces (meedenktraject) hierin mee.

In Noord-Brabant onderzocht het programma 2 mogelijke aanlandlocaties. Daarvan blijft er één over. Dat heeft onder andere te maken met beperkte ruimte op het elektriciteitsnet en op land. En met beperkte ruimte voor de natuur (ecologie).

• Kabelroute naar Moerdijk
  Voor Noord-Brabant kiest Programma VAWOZ voor een kabelroute vanaf de Noordzee. Deze voorkeursroute loopt via de Voordelta, het Haringvliet en het Hollandsch Diep. En komt aan land in de buurt van het havengebied van Moerdijk. Daarna loopt de route richting een converterstation. De route eindigt bij het toekomstige hoogspanningsstation Port of Moerdijk (POM).

Hoe kon u meedenken in Noord-Brabant?

Voor programma VAWOZ gingen we in gesprek met provincies, waterschappen, gemeenten, omwonenden, (haven)bedrijven, organisaties en natuurgroepen. We bespraken mogelijke routes voor kabels en leidingen. Ook aansluitlocaties kwamen aan bod. Uw mening is belangrijk voor onze beslissingen.

U kon op deze manieren meedenken:

• Webinars
  Tijdens online bijeenkomsten kreeg u informatie over de onderzoeken. U hoorde over de inhoud, voortgang en stappen. Ook kon u vragen stellen.
   
• Informatiebijeenkomsten
  Tijdens bijeenkomsten in uw buurt bespraken we officiële stappen. Bijvoorbeeld het onderzoeksplan (concept-NRD) en het ontwerpprogramma. Deze bijeenkomsten zijn voor omwonenden, grondeigenaren en andere geïnteresseerden. U kon hier vragen stellen.
   
• Werksessies en gesprekken met belangengroepen
  Tijdens gesprekken en werksessies met belangengroepen bespraken we de planning van het onderzoek. En de resultaten. Samen keken we welke onderdelen van het onderzoek extra aandacht nodig hebben. Deze belangengroepen zijn bijvoorbeeld de Land- en Tuinbouworganisaties Nederland (LTO), de organisatie Natuur & Milieu en dorps- en wijkraden.
   
• Advies van gemeenten, provincies en waterschappen
  Gemeenten, provincies en waterschappen dachten mee over het programma. Zij stelden samen een regioadvies op.

Reactieperiode afgesloten

Van vrijdag 22 mei tot en met donderdag 2 juli 2026 lag het (ontwerp)programma ter inzage. In die periode was het mogelijk om een reactie (zienswijze) in te dienen.

De betrokken overheden beoordelen alle reacties om zo het definitieve programma op te stellen. Het definitieve programma vindt u op een later moment op de VAWOZ-pagina.

Bekijk het webinar

Op dinsdag 26 mei vond een landelijk webinar plaats. Tijdens deze online bijeenkomst kreeg u uitleg over de plannen van Programma VAWOZ. U kunt het webinar terugkijken.

Blijf op de hoogte

Wilt u op de hoogte blijven? Meld u aan voor de nieuwsbrief van uw regio.