Aanlanding windenergie op zee (VAWOZ) in Zeeland
Programma Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee (VAWOZ) deed in meerdere regio’s onderzoek naar kabels en leidingen om windenergie van windparken op zee aan land te brengen (aanlandingen). Op deze pagina leest u wat dit voor de regio Zeeland betekent. En hoe u kunt reageren op het ontwerpprogramma met de mogelijke routes en aansluitlocaties.
Hoe werkt de aanlanding van windenergie op zee?
Wilt u weten hoe de opgewekte elektriciteit van de windparken op zee naar het elektriciteitsnet en waterstofnetwerk op land gaat? Lees dan de pagina Aanlanding windenergie: van zee naar land.
Bekijk in 2 minuten wat Programma VAWOZ doet
Windenergie op zee is heel belangrijk voor de overstap naar duurzame energie.
Samen met andere duurzame energiebronnen kan ons land in de toekomst zo zelf voldoende energie opwekken. Dat maakt ons minder afhankelijk van andere landen.
Om de windenergie aan land te brengen, zijn verbindingen nodig. Denk aan kabels, leidingen en stations.
Die verbinden de windparken op zee met het energiesysteem op land.
Het aansluiten van kabels en leidingen op het elektriciteitsnet en het waterstofnetwerk noemen we ‘aanlanden’
In Programma VAWOZ onderzoekt het ministerie van Economische Zaken en Klimaat mogelijke routes en aansluitlocaties van stroomkabels en waterstofleidingen. Ook brengt het programma kansrijke locaties voor grootschalige elektrolyse in beeld, waarbij windenergie wordt omgezet in waterstof.
Hoewel de ontwikkeling van waterstofproductie op zee voorlopig met vijf jaar is gepauzeerd…
…zijn de mogelijke waterstofverbindingen al verkend voor latere uitwerking.
Het programma heeft onderzocht voor de regio’s Noord-Holland…
…Zuid-Holland,
…Zeeland,
…Noord-Brabant,
…en Noord-Nederland, welke locaties en routes het meest kansrijk zijn als aanlanding
We besteden in het programma veel aandacht aan onderzoeken naar gevolgen voor de omgeving, natuur, economie en het energiesysteem.
Vervolgens geeft de minister van Klimaat en Groene Groei aan welke routes en locaties het meest kansrijk zijn.
Ze neemt daarin de onderzoeksresultaten, maar ook verschillende adviezen van bijvoorbeeld de betrokken regio's mee.
Het ontwerpprogramma wordt in het 2e kwartaal van 2026 ter inzage gelegd zodat iedereen kan reageren.
Als het programma eenmaal vaststaat, eind 2026, dan worden de eerste verbindingen en aanlandlocaties verder onderzocht.
Daarna worden vergunningen aangevraagd en…
…kan de aanleg beginnen.
Meer weten? Kijk op rvo.nl/programma-vawoz. Vragen? Mail ons gerust via vawoz@minezk.nl.
Wat onderzochten wij in Zeeland?
Programma VAWOZ onderzocht in Zeeland 2 mogelijke locaties waar de opgewekte electriciteit van windparken op zee kan aansluiten op het hoogspanningsnet op land. Dit zijn Zeeuws-Vlaanderen (bij Terneuzen) en het Sloegebied (bij Borssele).

Route Zeeuws-Vlaanderen
In Zeeuws-Vlaanderen onderzochten we de route voor mogelijke aanlanding van elektriciteit en waterstof van windenergie op zee via kabels en leidingen. We onderzochten routes vanaf zee, over land en door de Westerschelde.
Dit gebied heeft kwetsbare natuur. Daar letten we extra op. In de volgende fase onderzoeken we de mogelijke aanlanding van waterstof in Zeeuws-Vlaanderen niet verder. De routes blijken juridisch en technisch niet haalbaar.
Route Sloegebied
In het Sloegebied onderzochten we routes voor mogelijke aanlanding van elektriciteit van windenergie van windparken op zee via kabels en leidingen. We keken vooral naar mogelijke routes rond het Veerse Meer. De Rijksoverheid beseft dat deze ontwikkelingen steeds meer druk geven op de leefomgeving. Daarom hebben we extra aandacht voor wat de omgeving ervan vindt. Wij kijken ook naar andere plannen in het gebied. Bijvoorbeeld de ontwikkelingen van kernenergie.
Locaties om waterstof te maken
Ook onderzocht Programma VAWOZ in Zeeland alvast de aanlanding van elektriciteit van windenergie die we omzetten naar waterstof. Het gaat dan om duurzame waterstof. Daarvoor is ruimte nodig voor de bouw van één of meer elektrolysers. Dit zijn 'waterstoffabrieken' die (groene) waterstof maken. Waterstof ontstaat door water met hulp van electriciteit te splitsen in water en zuurstof.
Meedenken in uw regio
We hebben overlegd met provincies, waterschappen, gemeenten, omwonenden, (haven)bedrijven, organisaties en natuurgroepen. We bespraken mogelijke routes (van kabels en leidingen) en aansluitlocaties. Uw mening is belangrijk voor onze beslissingen.
U kon op deze manieren meedenken:
- Webinars
Dit zijn online bijeenkomsten over de onderzoeken. We vertelden over de inhoud, voortgang en stappen. Hier kon u ook vragen stellen. Tijdens de periode waarin u het ontwerpprogramma kunt bekijken, zijn er weer nieuwe webinars. - Informatiebijeenkomsten
Bijeenkomsten in uw buurt waar we officiële stappen bespraken. Bijvoorbeeld het onderzoeksplan (concept-NRD) en het ontwerpprogramma. Deze bijeenkomsten zijn voor omwonenden, grondeigenaren en andere geïnteresseerden. Ook hier kon u vragen stellen. Tijdens de periode dat u het ontwerpprogramma kunt bekijken, zijn er nieuwe informatiebijeenkomsten. - Werksessies en gesprekken met belangengroepen
We hebben gesprekken gevoerd met belangengroepen. Ook hebben we werksessies gehouden. Daarin bespraken we de planning en resultaten van het onderzoek. Samen keken we welke elementen uit het onderzoek extra aandacht nodig hebben. Deze belangengroepen zijn bijvoorbeeld de Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland (LTO), de Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie (ZLTO), Natuur & Milieu, en dorps- en wijkraden. - Overleg met ambtenaren en bestuurders
Ambtenaren en bestuurders van gemeenten, de provincies en havenbedrijven doen mee aan het programma. Zij hebben een regioadvies opgesteld.
Hebben de plannen gevolgen voor u? En bent u nog niet betrokken bij de plannen? Neem dan contact op via: vawoz@minezk.nl.
Reageer op het ontwerpprogramma
In het 2e kwartaal van 2026 kunt u 6 weken uw mening geven over het ontwerpprogramma. U dient dan een zienswijze in. De precieze datum is nog niet bekend.
Bekijk het ontwerpprogramma en geef uw mening
In het 2e kwartaal van 2026 maakt de minister van Klimaat en Groene Groei het ontwerpprogramma bekend. Hierin staat welke locaties en routes we na dit programma gaan uitwerken voor het aan land brengen van windenergie op zee. U kunt het ontwerpprogramma dan bekijken en reageren op de VAWOZ-pagina. Dat heet terinzagelegging. U kunt dan 6 weken lang reageren. U doet dat door uw mening (zienswijze) in te dienen. Zodra de precieze datum bekend is, vind u die op de VAWOZ-pagina.
U krijgt een antwoord op uw reactie. Dit antwoord vindt u later terug in de Nota van Antwoord op de VAWOZ-pagina.
Volg het webinar
Tijdens de terinzagelegging geven we een online bijeenkomst om u te informeren over het ontwerpprogramma. Zodra de datum bekend is, vindt u die op de VAWOZ-pagina. U kunt zich dan ook aanmelden. Heeft u vragen tijdens het webinar? Mail dan uw vragen naar vawoz@minezk.nl. Of stel uw vragen tijdens een informatiebijeenkomst in uw regio.
Bezoek onze informatiebijeenkomsten
Rond de terinzagelegging houden we informatiebijeenkomsten in de regio. Daar kunt u vragen stellen. Zodra er data bekend zijn, vindt u die op deze pagina. U hoeft zich niet aan te melden. Wij informeren u ook via verschillende media over de bijeenkomsten. Bijvoorbeeld via huis-aan-huisbladen en via de VAWOZ-nieuwsbrief van uw regio.
Wilt u op de hoogte blijven? Meld u aan voor de nieuwsbrief van uw regio.
Meer weten?
Neem contact op met Bureau Energie Projecten via: 088 042 47 47 of bureauenergieprojecten@minezk.nl.
- Ministerie van Economische Zaken en Klimaat

