Aanlanding windenergie op zee (VAWOZ) in Zeeland
De inhoud van deze pagina is gecontroleerd op 21 mei 2026
Programma Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee (VAWOZ) deed in meerdere regio’s onderzoek naar kabels en leidingen om windenergie van windparken op zee aan land te brengen (aanlandingen). Uit de resultaten van het onderzoek komen 5 kansrijke opties in het ontwerpprogramma. Op deze pagina leest u wat dit voor de regio Zeeland betekent. En hoe u kunt reageren op het ontwerpprogramma met de mogelijke routes en aansluitlocaties.
Reageer op het ontwerpprogramma
U kunt een reactie (zienswijze) indienen over het ontwerpprogramma. Dat kan vanaf 22 mei tot en met 2 juli 2026. Tijdens deze 6 weken ligt het programma ter inzage. Het ontwerpprogramma en alle documenten die erbij horen zijn dan voor iedereen in te zien. Reageren kan via de VAWOZ-pagina.
U krijgt een antwoord op uw reactie. Dit antwoord vindt u later dit jaar terug in de Nota van Antwoord op de VAWOZ-pagina.
Bekijk het webinar en bezoek de informatiebijeenkomsten
Op dinsdag 26 mei om 19:00 uur kunt u informatie krijgen over het programma in het online webinar van Programma VAWOZ. U hoeft zich niet aan te melden. U kunt het webinar ook terugkijken. Heeft u vragen tijdens het webinar? Mail deze dan naar vawoz@minezk.nl.
Ook kunt u vragen stellen tijdens de informatiebijeenkomsten in Zeeland. Voor deze bijeenkomsten hoeft u zich niet aan te melden.
Hieronder leest u waar in uw regio een informatiebijeenkomst wordt georganiseerd:
- Dinsdag 23 juni van 18:30 uur tot 21:00 uur: Mauritshof, Mauritsweg 5, 4515LA te IJzendijke
Wilt u op de hoogte blijven? Meld u aan voor de nieuwsbrief van uw regio.
Voorkeursroute en -locatie in Zeeland
Er blijven landelijk 5 kansrijke routes en locaties als voorkeursalternatief over in het ontwerpprogramma VAWOZ. De (regio)adviezen, de onderzoeksresultaten en het participatieproces (meedenktraject) namen we hierin mee. Een voorkeursalternatief is een volledige route voor een elektrische aanlanding van windpark op zee tot aansluiting op het hoogspanningsnet.
In Zeeland onderzocht het programma 2 mogelijke aanlandlocaties. Op basis van onderzoek, koos het programma VAWOZ één verbinding in Zeeland.
Zeeuws-Vlaanderen
Een kabelroute die vanaf de Noordzee aan land komt bij Nieuwvliet-Bad. En die vervolgens naar een converterstation op de Mosselbanken of in de Paulinapolder loopt. Daarna sluit deze aan op het toekomstige hoogspanningsstation bij Terneuzen. Als er in Zeeland 2 nieuwe kerncentrales komen, dan start het ministerie van Economische Zaken en Klimaat hier geen projectprocedure voor de aansluiting van windenergie.

Hoe werkt de aanlanding van windenergie op zee?
Wilt u weten hoe opgewekte elektriciteit van windparken op zee naar het hoogspanningsnet en waterstofnetwerk op land gaat? Lees dan de pagina Aanlanding windenergie: van zee naar land.
Bekijk in 2 minuten wat Programma VAWOZ doet
Video details
Video details
Uitgeschreven tekst
Uitgeschreven tekst
Nederland is een windland.
Dat is gunstig!
Want dankzij windenergie
van zee worden we minder afhankelijk van
andere landen in onze energievoorziening,
en kunnen we onze klimaatdoelen waarmaken.
Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat
heeft daarom het programma VAWOZ opgestart.
Dit staat voor
Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee.
Verbindingen zijn nodig
om windenergie van de windparken op zee
naar het hoogspanningsnet op land
te krijgen.
Dat gebeurt met kabels begraven in
de zeebodem
en ondergronds over land
die de energie vervoeren.
En converterstations op land
die de energie
geschikt maken voor het hoogspanningsnet.
Maar hoe kiezen we eigenlijk de beste
plekken en routes voor deze verbindingen?
Hier is uitgebreid onderzoek naar gedaan
met een zogenoemde
Integrale Effectenanalyse en Plan
MER, een rapport over milieueffecten.
Er is gekeken naar: wat technisch
mogelijk, vergunbaar en betaalbaar is;
wat past op het energiesysteem
en in het landschap;
en naar de effecten voor de natuur
en omgeving.
Op basis van dit onderzoek
en verschillende adviezen
ligt er nu een plan.
Een ontwerpprogramma
met voorkeursalternatieven
voor elektrische aanlandingen van wind
op zee.
Deze voorkeursalternatieven
kunnen bijdragen aan
de energieonafhankelijkheid in Nederland.
Ook voor waterstof geproduceerd
op zee zijn verbindingen onderzocht.
Maar omdat de ontwikkeling van
waterstof op zee is gepauzeerd tot 2030,
zijn hiervoor
geen voorkeursalternatieven aangewezen.
Het programma is nog niet definitief.
Vanaf 22 mei tot en met 2 juli 2026
kunt u er een reactie op geven.
Dat heet een zienswijze en gebeurt
tijdens een terinzagelegging.
Het ministerie van Economische Zaken
en Klimaat beantwoordt alle zienswijzen
en neemt ze,
als dat passend is, mee in de vaststelling
van het definitieve programma eind 2026.
Wat gebeurt er daarna?
De voorkeurs alternatieven kunnen verder
worden onderzocht in project procedures.
Bij het starten van een project
procedure gaat TenneT als beheerder
van ons hoogspanningsnet verder
met het uitwerken van deze verbinding.
Tegen die tijd wordt u ook weer betrokken
en kunt u er een zienswijze over indienen.
Meer weten?
Kijk op rvo.nl/programma-vawoz
Wat onderzochten wij in Zeeland?
Programma VAWOZ onderzocht in Zeeland 2 mogelijke locaties waar de opgewekte elektriciteit van windparken op zee kan aansluiten op het hoogspanningsnet op land. Dit zijn Zeeuws-Vlaanderen (bij Terneuzen) en het Sloegebied (bij Borssele).

Route Zeeuws-Vlaanderen
In Zeeuws-Vlaanderen onderzochten we de route voor mogelijke aanlanding van elektriciteit en waterstof van windenergie op zee via kabels en leidingen. We onderzochten routes vanaf zee, over land en door de Westerschelde.
Dit gebied heeft kwetsbare natuur. Daar letten we extra op. In de volgende fase onderzoeken we de mogelijke aanlanding van waterstof in Zeeuws-Vlaanderen niet verder. De routes blijken juridisch en technisch niet haalbaar.
Route Sloegebied
In het Sloegebied onderzochten we routes voor mogelijke aanlanding van elektriciteit van windenergie van windparken op zee via kabels en leidingen. We keken vooral naar mogelijke routes rond het Veerse Meer. De Rijksoverheid beseft dat deze ontwikkelingen steeds meer druk geven op de leefomgeving. Daarom hebben we extra aandacht voor wat de omgeving ervan vindt. Wij kijken ook naar andere plannen in het gebied. Bijvoorbeeld de ontwikkelingen van kernenergie.
Waterstof op zee pauzeert
Programma VAWOZ deed onderzoek naar het aanlanden en aansluiten van op zee geproduceerde waterstof op het landelijke waterstofnetwerk. Voorlopig staan de voorbereidingen van waterstof op zee nog op pauze. Daarom maakt het programma hiervoor nog geen keuzes. Wel zijn de onderzoeksresultaten mogelijk nog te gebruiken als de voorbereidingen voor waterstofproductie op zee weer starten.
Het programma deed ook onderzoek naar mogelijk geschikte locaties voor waterstofproductie op land (elektrolyse). Deze liggen in de buurt van aansluitlocaties van windenergie op zee op het hoogspanningsnet. Programma VAWOZ wijst geen nieuwe voorkeurslocaties voor elektrolyse op land aan. Programma Energiehoofdstructuur II gaat de rol van waterstofproductie op land in het toekomstige energiesysteem verder onderzoeken. Zij gebruikt hiervoor onder andere de onderzoeksresultaten van programma VAWOZ.
Hoe kon u meedenken in uw regio?
We overlegden voor het opstellen van het ontwerpprogramma met provincies, waterschappen, gemeenten, omwonenden, (haven)bedrijven, organisaties en natuurgroepen. We bespraken mogelijke routes (van kabels en leidingen) en aansluitlocaties. Uw mening is belangrijk voor onze beslissingen.
U kon op deze manieren meedenken:
- Webinars
Dit zijn online bijeenkomsten over de onderzoeken. We vertelden over de inhoud, voortgang en stappen. Hier kon u ook vragen stellen. Tijdens de periode waarin u het ontwerpprogramma kunt bekijken, zijn er weer nieuwe webinars. - Informatiebijeenkomsten
Bijeenkomsten in uw buurt waar we officiële stappen bespraken. Bijvoorbeeld het onderzoeksplan (concept-NRD) en het ontwerpprogramma. Deze bijeenkomsten zijn voor omwonenden, grondeigenaren en andere geïnteresseerden. Ook hier kon u vragen stellen. Tijdens de periode dat u het ontwerpprogramma kunt bekijken, zijn er nieuwe informatiebijeenkomsten. - Werksessies en gesprekken met belangengroepen
We hebben gesprekken gevoerd met belangengroepen. Ook hebben we werksessies gehouden. Daarin bespraken we de planning en resultaten van het onderzoek. Samen keken we welke elementen uit het onderzoek extra aandacht nodig hebben. Deze belangengroepen zijn bijvoorbeeld de Land- en Tuinbouworganisatie Nederland (LTO), de organisatie Natuur & Milieu en dorps- en wijkraden. - Overleg met ambtenaren en bestuurders
Ambtenaren en bestuurders van gemeenten, de provincies en havenbedrijven doen mee aan het programma. Zij hebben een regioadvies opgesteld.
Meer weten?
Neem contact op met Bureau Energie Projecten via: 088 042 47 47 of bureauenergieprojecten@minezk.nl.
- Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Uitgelicht

Elektriciteitsnet overbelast?

Duurzame resultaten
