Houd rekening met grondwater bij uw internationale waterproject

Gepubliceerd op:
21 maart 2022

Op 22 maart 2022 is het Wereldwaterdag. Dit jaar is er extra aandacht voor het belang van grondwater als waterbron. Inzicht in grondwater en goed beheer is belangrijk voor bedrijven en ngo's met internationale waterprojecten. Lees voor inspiratie de ervaringen van wateradviseurs. Gebruik ook de grondwatertool! Die helpt u om de juiste vragen te stellen over grondwater bij uw waterproject. 

Johan Heymans (RVO) en Arjen de Vries (Acacia Water B.V.) bespreken het belang van grondwater en goed beheer bij waterprojecten. Nederland heeft veel ervaring met grondwaterbeheer en ontwikkelt die kennis door wereldwijd samen te werken. Bijvoorbeeld in Colombia en Chili. Marta Faneca Sànchez (Deltares) en Frans Janssen (Nederlandse ambassade in Chili) vertellen over hun ervaring met grondwater bij projecten.

Te grote focus op oppervlaktewater

Johan Heymans, senior adviseur internationale waterprogramma's van RVO, vertelt: "Vooral in de stedelijke ontwikkeling is er in veel landen vaak onvoldoende aandacht voor grondwater. De nadruk ligt vooral op oppervlaktewater, vaak in relatie tot mogelijke overstromingen. In Azië verzakken veel steden en dreigen te overstromen. Als we geen maatregelen nemen, moeten we deze steden in de toekomst letterlijk opgeven.

Bij overstromingen denken mensen aan klimaatverandering en zeespiegelstijging als oorzaken. Ze denken er vaak niet aan dat er teveel grondwater aan de bodem wordt onttrokken. Niet alleen door inwoners maar ook door industrieën. Dit zorgt voor bodemdaling. Bij het zoeken naar oplossingen tegen overstromingen moet je grondwater wel als factor meenemen. Tokio heeft bijvoorbeeld laten zien dat je de bodemdaling kunt stoppen."

"Maak het niet te ingewikkeld"

Arjen de Vries, grondwaterexpert en CEO Acacia Water B.V., vertelt: "Beheer van grondwater hoeft niet moeilijk te zijn. Soms gaat er teveel aandacht uit naar innovaties en ingewikkelde modellen. Mijn advies: maak het niet te ingewikkeld! Wees 'hands-on' en wees ter plaatse.

Bij een project in Ethiopië hadden we plekken aangewezen waar grondwater zou moeten zitten. Na een aantal boringen ontvingen we de melding dat er geen water was. Dat konden we moeilijk geloven en vlogen daarom zelf naar het gebied toe. We ontdekten dat de supervisor 's middags niet meer aanwezig was, toen de aannemer watermonsters nam. Daardoor kon de aannemer zijn gang gaan, nam de watermonsters niet op de juiste manier, en trok de verkeerde conclusie. Nu is diezelfde waterput de beste in de regio."

Grondwatertool

Om ervoor te zorgen dat u op het juiste moment de juiste vragen aan de juiste personen stelt, kunt u de 'grondwatertool' gebruiken: de Groundwater Impact Scan (GRIS). Deze is ontworpen door Acacia Water, met steun van RVO. Na registratie kunt u aan de hand van een checklist, de risico's en mogelijke bedreigingen in beeld brengen. Zo zorgt u voor duurzaam waterbeheer.

 

Zout- en zoetwater mengen in Colombia

Marta Faneca Sànchez is hydrogeoloog en projectleider bij Deltares. Zij vertelt: "In de deltaregio Magdalena in het noorden van Colombia zijn natte en droge seizoenen. Soms is er te weinig water en soms zijn er overstromingen. In de bananenlandbouw is er in de droge periodes niet altijd genoeg oppervlaktewater om te kunnen irrigeren. De boeren maken dan gebruik van het grondwater. Dit water is echter van mindere kwaliteit door een hoger zoutgehalte en hogere alkaliniteit (het vermogen om zuren te neutraliseren). Deze lage waterkwaliteit kan de bananenproductie tijdens de droge maanden met wel 30% verminderen."

In de deltaregio is er onvoldoende kennis van waterbeheer en systemen. Als mogelijke oplossing voor het waterprobleem heeft Deltares samen met partners gekeken naar zogenoemde 'aquifer storage and recovery'. Faneca Sànchez: "Hierbij kan overtollig water uit de rivier via infiltratieputten de grond insijpelen. Door het verschil in zoutgehalte tussen het rivierwater en het grondwater, ontstaat er een soort ondergrondse bubbel met water (aquifer) van hogere kwaliteit. Dit water kunnen de bananenproducenten dan in droge periodes weer uit de grond halen."

Lees het hele verhaal

Ondergrondse wateropslag in Giragua, Chili

Het noorden van Chili is extreem droog. Er is dringend behoefte aan voldoende beschikbaar water. Frans Janssen, handelsadviseur bij de Nederlandse ambassade in Santiago, Chili vertelt: "Grondwater is immens belangrijk voor Chili. Alleen in de winter is er regen. Het water moet in grote reservoirs of ondergronds in zogenaamde aquifers worden opgeslagen, zodat er in de zomer water is.

Het probleem in Chili is dat de aquifers te snel uitgeput raken. En soms lopen ze door droogte in de winter niet meer vol met (regen)water. We zijn gestart met een project om de aquifers kunstmatig te hervullen als er een overvloed aan water is. Het project bestaat uit 3 onderdelen: techniek (zoals putten boren en deze aansluiten op andere waterbronnen); integraal watermanagement; en het business model (hoe wordt het betaald op de lange termijn).

Het technische gedeelte is nu afgerond. We beginnen nu met het monitoren (volgen en controleren) van de kwantiteit en kwaliteit." Dit is een mooi voorbeeld van een duurzame oplossing voor het droogteprobleem in Chili.

Lees het hele verhaal

Partners voor Water (PvW)

De projecten in Colombia en Chili zijn tot stand gekomen met ondersteuning van het programma Partners voor Water. Binnenkort opent de subsidieregeling van Partners voor Water 2022-2027. Houd onze website in de gaten voor meer informatie. Heeft u vragen? Onze adviseurs denken met u mee.

Vragen over Partners voor Water?

Neem contact met ons op

Bent u tevreden over deze pagina?