Circulaire economie en MIA\Vamil

De circulaire economie is de laatste jaren één van de belangrijkste thema’s geworden in het milieubeleid. Het kabinet Rutte III sluit met het regeerakkoord 'Vertrouwen in de toekomst' aan bij dit beleid.

Voor het Rijksbrede Programma Circulaire Economie zijn in 2017 voor 5 sectoren transitieagenda’s opgesteld. Verder geldt met ingang van 1 januari 2018 het Landelijk Afvalbeheerplan 2017-2029 (LAP3), de opvolger van het Landelijk Afvalbeheerplan 2009-2021 (LAP2). Het LAP3 zal een forse impuls geven aan verdergaande sluiting van grondstofkringlopen. Tot slot speelt de circulaire economie een steeds grotere rol bij Green Deals.

Deze ontwikkelingen in het milieubeleid ziet u vanzelfsprekend terug in MIA\Vamil. In de Milieulijst 2017 is hoofdstuk 1 'Circulaire Economie' genoemd. Investeringen die een circulaire economie bevorderen zijn geconcentreerd in hoofdstuk 1, maar zijn niet uitsluitend daarin opgenomen. Waar de investeringen vooral duurzame landbouw, mobiliteit, klimaat en lucht, ruimtegebruik en duurzaam bouwen betreffen, passen deze bedrijfsmiddelen beter onder één van de andere hoofdstukken. Op pagina 101-102 van de Milieulijst 2018 (pdf) vindt u een tabel met bedrijfsmiddelen uit andere hoofdstukken dan hoofdstuk 1, die eveneens aanwijsbaar bijdragen aan de doelstellingen van een circulaire economie.

Circulaire economie

De circulaire economie is onder andere in de Milieulijst herkenbaar in codes voor de onderwerpen:
  1. Biobased Economy (productie op basis van hernieuwbare grondstoffen) en
  2. Recycling en preventie van het gebruik van grondstoffen.
Meer informatie over Biobased Economy en MIA\Vamil is te vinden op Biobased Economy en MIA\Vamil.

Verminderd gebruik van grondstoffen en recycling

MIA\Vamil stimuleert vrijwel alle bedrijfsmiddelen die het gebruik van grondstoffen beperken (preventie) of grondstoffen uit afvalstromen terugwinnen (recycling).

Voor de Milieulijst 2018 zijn de criteria van verschillende bedrijfsmiddelen met doelvoorschrift verruimd. Onder bedrijfsmiddel F 1200 zijn de mogelijkheden voor het verwaarden van reststromen vergroot en is refurbishment expliciet opgenomen. De term afval, die in de praktijk beperkend kan werken, is waar mogelijk geschrapt (bijvoorbeeld onder bedrijfsmiddel F 1406 voor fosfaatterugwinning), omdat stoffen steeds vaker in de kringloop of het productieproces terug worden gebracht voordat er sprake is van afval.

Nieuw op de Milieulijst is het inzetten van CO2 als grondstof in de chemische industrie. Hiertoe zijn drie nieuwe bedrijfsmiddelen opgenomen (F 4101, F 4102 en F 4103) welke in hoofdstuk 4, ‘Klimaat en lucht’ zijn ondergebracht.

Zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) kunnen een remmende werking hebben op de circulaire economie vanwege de eis dat recyclaat 0% van deze stoffen mag bevatten. De Milieulijst 2018 voorziet hierin met bedrijfsmiddel F 1412 voor detectieapparatuur voor zeer zorgwekkende stoffen.

Een veelbelovende ontwikkeling is een techniek om bij lagere temperaturen polyesterafval (zoals PET) af te breken tot de oorspronkelijke bouwstenen (de monomeren) en het aldus mogelijk te maken vervuiling uit de kringloop te halen. Het nieuwe bedrijfsmiddel F 1412 (Depolymerisatie-installatie voor polyesterafval) ondersteunt dit.

Verder zijn bedrijfsmiddelen opgenomen voor herwinnen van grondstoffen uit afgassen (F 1407), voor apparatuur om etiketten in fruit te laseren (A 2635), voor luierrecycling (F 1490) en voor inzamelapparatuur om recycling te verbeteren (A 1610 en D 1616).

Om de inzet van recyclaat te bevorderen, zijn op de Milieulijst 2018 bedrijfsmiddelen opgenomen met een groot aandeel gerecycled content (gerecycled materiaal). Het bedrijfsmiddel voor duurzaam tapijt (B 1810) bleek dermate succesvol, dat de eis van minimaal gerecycled content wordt aangescherpt van 50% naar 60%.

De Milieulijst biedt ook ruime mogelijkheden voor investeringen in waterbesparing en het terugwinnen van grondstoffen uit afvalwater. Investeringen in waterbesparing die verder gaan dan wat gangbaar is in de betreffende branche, kunnen worden gemeld onder de bedrijfsmiddelcode A 1240.

Bedrijfsmiddelen met doelvoorschrift

Een aantal veel gemelde bedrijfsmiddelen voor de circulaire economie zijn zogenoemde bedrijfsmiddelen met doelvoorschrift. Bedrijfsmiddelen met doelvoorschrift en de aanvullende eisen daaraan zijn opgenomen in paragraaf 2b van de Milieulijst 2017. De belangrijkste eis is dat een aanzienlijk betere milieuprestatie wordt behaald dan wat gangbaar is in de branche. Het Landelijk Afvalbeheerplan (LAP) is hier meestal richtinggevend.

De eis van een terugverdientijd die langer is dan 5 jaar is terug gekeerd voor code F 1200 (grondstofbesparing) en A 1400 (recycling). Voor alle codes bedraagt de maximale steun 30% van de bijkomende kosten.

Code F 1200: Apparatuur met verminderd grondstoffenverbruik

Code F 1200 betreft een code met doelvoorschrift; hiervoor geldt alles wat op de voorgaande webpagina’s is gesteld.

De Circulaire Economie wordt steeds belangrijker. Dat vindt zijn weerslag in veranderingen in de Milieulijst. In de huidige Milieulijst komt alle apparatuur in aanmerking die preventie en recycling van gebruik van grondstoffen bereikt.

Voorbeeldinvesteringen

Onder deze code kunnen alle investeringen vallen waardoor (substantieel) minder grondstoffen worden verbruikt dan wat gangbaar is in de betreffende branche. Te denken valt aan vernieuwen van productie-installaties, maar bijvoorbeeld ook milieu-installaties die (normaal gesproken) veel grondstoffen gebruiken. Het milieuvoordeel moet substantieel zijn en meer dan wat gangbaar is in de branche.

Alleen in aanmerking komen de kosten die noodzakelijk zijn voor het besparen van grondstoffen (Zie voor een verdere uitleg de pagina Eisen aan bedrijfsmiddelen met doelvoorschrift en de pagina Kostenafbakening bedrijfsmiddelen met doelvoorschrift).

Voorbeelden zijn procesintensificatie, apparatuur waardoor (schadelijke) grondstoffen niet meer hoeven te worden gebruikt en apparatuur waarmee aanzienlijk efficiënter (in de zin van minder grondstoffen) producten worden gemaakt door procesveranderingen ten opzichte van gangbare productietechnieken. Voor de Milieulijst 2018 zijn onder deze code de mogelijkheden voor het verwaarden van reststromen vergroot en is refurbishment expliciet opgenomen.

Service menu right