Hoogspanningsverbinding 380 kV Vierverlaten - Ens
Laatst gecontroleerd op: 22 mei 2026
Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) startte in 2022 een verkenning naar de aanleg van een nieuwe 380 kV-hoogspanningsverbinding tussen de hoogspanningsstations Vierverlaten en Ens. Netbeheerder TenneT heeft het voornemen om deze hoogspanningsverbinding te bouwen. De aanleg is op grond van de Energiewet een project van nationaal belang en volgt daarom de Projectprocedure Rijksenergieprojecten. Dit betekent dat de staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei (KGG) de besluitvorming coördineert. Samen met de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) bepaalt deze waar de hoogspanningsverbinding komt.
Wilt u reageren op de ontwerp-voorkeursbeslissing?
Van vrijdag 22 mei tot en met donderdag 2 juli 2026 kunt u reageren op de ontwerp-voorkeursbeslissing (ontwerp-VKB) voor dit project. Reageren kan via onderstaande knop.
Op deze pagina vindt u informatie over de procedure van dit project. U leest welke stappen nodig zijn voordat de bouw/aanleg van het project kan starten.
Wilt u meer informatie over de inhoud van dit project, bezoek dan de website van de initiatiefnemer: www.tennet.eu.
Algemene informatie over Bureau Energieprojecten vindt u op onze ‘homepage’ Bureau Energieprojecten. Let op! Het tabblad Home verwijst naar de homepage van de RVO website (waarvan Bureau Energieprojecten een onderdeel is).
Projectinformatie
De staatssecretaris van KGG coördineert de besluitvorming voor dit project en samen met de minister van VRO wordt bepaald waar de hoogspanningsverbinding komt. Het doel is om begin 2027 de definitieve voorkeursbeslissing vast te stellen en in 2028 het ontwerpprojectbesluit van het tracé ter inzage te leggen. Na 2030 wordt de nieuwe hoogspanningsverbinding gebouwd.
Waarom is het project nodig?
De nieuwe hoogspanningsverbinding is nodig om bij te dragen aan de energietransitie en toekomstige knelpunten in het elektriciteitsnet te voorkomen. Er komt steeds meer (duurzame) elektriciteit Nederland binnen via de Eemshaven. Bijvoorbeeld van windparken op zee. Daarnaast neemt het verbruik van elektriciteit toe door huishoudens, industrie en auto’s. Dat vraagt steeds meer van onze elektriciteitsnetten. We verwachten dat het huidige 220.000 volt netwerk vanaf 2030 te weinig capaciteit heeft om elektriciteit vanaf Vierverlaten naar Ens te transporteren. Daarom bouwen we een nieuwe hoogspanningsverbinding. De hoogspanningsverbinding is ook nodig voor meer internationaal stroomtransport van en naar Duitsland en de rest van Europa. Bovendien zorgt het voor meer ruimte op onderliggende regionale stroomnetten in Noord Nederland.
Naast de hoogspanningsverbinding Vierverlaten - Ens worden onder meer tussen de hoogspanningsstations Diemen, Lelystad en Ens nieuwe hoogspanningsverbindingen voorzien. Andere uitbreidingen van het landelijk hoogspanningsnet op een spanningsniveau van 220 kV of hoger vindt u op de pagina: Lopende projecten en programma's.
Hieronder vindt u de hand-out en het rapport over nut en noodzaak van dit project.
Projectfase
In onderstaande tijdlijn ziet u de fase waarin het project zich op dit moment bevindt.
Stand van zaken
De ontwerp-voorkeursbeslissing (ontwerp-VKB) ligt van vrijdag 22 mei tot en met donderdag 2 juli 2026 ter inzage. In diverse huis-aan-huisbladen en in de Staatscourant van donderdag 21 mei 2026 is hiervan een kennisgeving geplaatst.
Wat is een ontwerp-VKB?
In de ontwerp-VKB wordt een voorkeur aangegeven voor een locatie van een tracé. De keuze hiervoor is gemaakt op basis van opgevraagde adviezen, reacties, het milieueffectrapport (MER) en de integrale effectenanalyse (IEA). Op deze ontwerpversie kan iedereen reageren.
Animatie - Wat is een ontwerp-VKB?
Video details
Video details
Uitgeschreven tekst
Uitgeschreven tekst
Nederland werkt aan duurzame en betrouwbare energie voor iedereen.
Denk aan de bouw van windmolens of nieuwe hoogspanningsverbindingen.
Deze hebben invloed op de omgeving.
Daarom beginnen we nooit zomaar.
We werken met een projectprocedure met verschillende stappen.
Deze video gaat over de onderzoeken die worden gedaan om de locatie of route voor het project te kiezen.
Met die onderzoeken bekijken we de mogelijke effecten van het project en de verschillende alternatieven.
In het Milieueffectrapport, het MER, staan de effecten van het project op het milieu.
Bijvoorbeeld op geluid en de bodem-, lucht- en waterkwaliteit.
Maar ook op het landschap, gezondheid en veiligheid.
Bij veel grote projecten is het verplicht om een MER te maken, het hoeft niet altijd.
Een ander onderzoek is de Integrale effectenanalyse, de IEA.
Dit onderzoek vult het onderzoek naar milieueffecten aan.
Er wordt gekeken naar de kosten, techniek, ontwikkelingen in de toekomst en het draagvlak van bewoners in de omgeving.
Ook de alternatieven worden op deze effecten vergeleken.
Daarnaast geven de regionale overheden advies over de plannen.
Er is nu veel informatie: het MER, de IEA en adviezen van regionale overheden.
Op basis hiervan nemen de minister van Klimaat en Groene Groei en de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening samen een Voorkeursbeslissing.
Hiermee kiezen de ministers een route of locatie voor het project, die ze vastleggen in een besluit.
De Voorkeursbeslissing wordt eerst gepubliceerd als ontwerp.
Het Milieueffectrapport, de Integrale effectenanalyse en het ontwerp van de Voorkeursbeslissing liggen 6 weken ter inzage.
In die periode kan iedereen op de documenten reageren door een zienswijze in te dienen.
Ook geeft de onafhankelijke Commissie voor de milieueffectrapportage advies over het MER.
Op basis van de zienswijzen en adviezen nemen de ministers de Voorkeursbeslissing.
Op deze manier worden de verschillende opties zorgvuldig overwogen en krijgt iedereen de kans om te reageren.
Ga naar rvo.nl/bureau-energieprojecten voor meer informatie.
Nu ter inzage
Op dit moment ligt de ontwerp-VKB ter inzage.
Wilt u de documenten inzien?
Wilt u de documenten inzien?
De ontwerp-VKB (en de overige documenten) kunt u van vrijdag 22 mei tot en met donderdag 2 juli 2026 hieronder inzien.
Integrale effectenanalyse (IEA)
IEA - Hoofdrapport (19 februari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
IEA - Notitie Tracéontwikkeling (20 juni 2025) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
IEA - Technische uitgangspunten (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
IEA - Notitie effecten voorkeursalternatief (19 februari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
IEA - Deelrapport Omgeving (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
IEA - Deelrapport Toekomstvastheid (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
IEA - Deelrapport Techniek (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
IEA - Deelrapport Kosten (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
IEA - Raakvlakkenonderzoek opwaardering 220 kV (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
IEA - Raakvlakkenonderzoek Lelylijn samenvatting en duiding (10 juni 2025) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
IEA - Raakvlakkenonderzoek Lelylijn zachte ontwikkelingen (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
IEA - Raakvlakkenonderzoek Lelylijn effectbeoordeling (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
IEA - Raakvlakkenonderzoek Lelylijn bijlage 1 (14 februari 2025) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
IEA - Raakvlakkenonderzoek 380 kV Diemen - Ens (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Milieueffectrapport (MER)
Plan-MER - Samenvatting (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Plan-MER - Deelrapport Bodem en water (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Plan-MER - Hoofdrapport deel A (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Plan-MER - Hoofdrapport deel B (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Plan-MER - Passende beoordeling Stikstofdepositie (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Plan-MER - Passende beoordeling Draadslachtoffers (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Plan-MER - Deelrapport Archeologie en aardkundige waarden (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Plan-MER - Deelrapport Duurzaamheid (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Plan-MER - Deelrapport Gebruiksfuncties (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Plan-MER - Deelrapport Landschap en cultuurhistorie (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Plan-MER - Deelrapport Leefomgeving en gezondheid (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Plan-MER - Deelrapport Natuur (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Plan-MER - Deelrapport Stikstof (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Plan-MER - Deelrapport Veiligheid (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Overige documenten
Heritage Impact Assessment (december 2025) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Hoofdrapport - Landsdekkende Heritage Impact Assessment (april 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Bijlagen - Landsdekkende Heritage Impact Assessment (april 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Landschapsvisie (30 januari 2026) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Begrippenlijst
Uitleg van begrippen die we gebruiken in de projectprocedure vindt u in de begrippenlijst Bureau Energieprojecten.
Heeft u hulp nodig?
Heeft u hulp nodig met websites van de overheid? Hiervoor kunt u terecht bij de bibliotheek bij u in de buurt. Daar vindt u het Informatiepunt Digitale Overheid en kunt u vragen stellen over digitale overheidszaken.
Hoe kunt u reageren?
Hoe kunt u reageren?
Van vrijdag 22 mei tot en met donderdag 2 juli 2026 kunt u reageren op de ontwerp-voorkeursbeslissing. Dit heet het indienen van een zienswijze. Dit kan op verschillende manieren:
Digitaal
Wij ontvangen uw zienswijze bij voorkeur via het digitale reactieformulier. U kunt niet reageren via e-mail.
Per Post
U kunt uw zienswijze sturen naar:
Bureau Energieprojecten
Inspraakpunt HSV 380 kV Vierverlaten-Ens
Postbus 111
9200 AC Drachten
Als u uw naam, postadres en/of e-mailadres vermeldt, kunnen wij u informeren over de voortgang van het project. Vermeld duidelijk op welk onderwerp uw reactie betrekking heeft.
Mondeling
U kunt uw reactie mondeling indienen tijdens de inloopbijeenkomsten of door op werkdagen tussen 09:00 en 17:00 uur te bellen met Bureau Energieprojecten via telefoonnummer 088 042 47 47.
Bureau Energieprojecten zorgt ervoor dat alle reacties worden doorgestuurd voor behandeling.
Persoonsgegevens
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) gaat zorgvuldig om met uw persoonsgegevens. Wij gebruiken uw gegevens alleen voor het doel waarvoor u ze heeft achtergelaten. Ook bewaren wij uw gegevens niet langer dan nodig. Zie ook de privacyverklaring op RVO.nl.
Wat gebeurt er met uw zienswijze?
Wat gebeurt er met uw zienswijze?
Alle zienswijzen worden beoordeeld en betrokken bij de definitieve besluitvorming. De definitieve voorkeursbeslissing wordt naar verwachting in het eerste kwartaal van 2027 vastgesteld. Daarbij wordt aangegeven hoe met de zienswijzen rekening is gehouden. Van deze vaststelling wordt in de Staatscourant en op deze pagina melding gedaan.
Inloopbijeenkomsten
In juni 2026 worden meerdere inloopbijeenkomsten georganiseerd. U bent van harte welkom om op deze bijeenkomsten vragen te stellen en informatie te krijgen over het project en de procedure. Medewerkers van het ministerie van Economische Zaken (EZK) en van TenneT zijn aanwezig om uw vragen te beantwoorden. U kunt vrij in- en uitlopen op ieder moment tussen 19:00 en 21:00 uur. In Leeuwarden bent u al vanaf 18:30 uur welkom. Er is geen algemene presentatie. De bijeenkomsten vinden plaats op:
- Dinsdag 9 juni 2026 - 't Polderhuus, Grindweg 81c, Munnekeburen
- Woensdag 10 juni 2026 - Hotel van der Valk, Lynbaan 35, Leeuwarden
- Donderdag 11 juni 2026 - Trefpunt Haskerhorne, Haulsterweg 3, Haskerhorne
- Dinsdag 16 juni 2026 - In 't Holt, Hoofdstraat 2, Zuidhorn
- Woensdag 17 juni 2026 - Dorpshuis De Wieken, Iwemalaan 8, Niebert
- Donderdag 18 juni 2026 - MFA Tillehus, Goudtsjeblom Strjitte 34, Kootstertille
- Maandag 22 juni 2026 - Restaurant Schokland, Middelbuurt 2, Schokland
- Dinsdag 23 juni 2026 - Dorpshuis de Botter, Burchtstraat 3, Kuinre
- Maandag 29 juni 2026 - It Maskelyn, Easter Omwei 5, Hurdegaryp
- Dinsdag 30 juni 2026 - Sport- en Activiteitenhal Utingeradeel, Spikerboor 10, Akkrum
Geactualiseerd participatieplan
Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en TenneT vinden participatie erg belangrijk. De manier waarop de participatie wordt ingezet, staat beschreven in het participatieplan. Dit plan wordt bij elke fase van het project geëvalueerd in een verslag en opnieuw vastgesteld voor de komende periode. Het participatieplan is per 22 mei 2026 geactualiseerd. De nieuwe versie gaat over participatie in de periode vanaf mei 2026 tot en met de publicatie van het ontwerpprojectbesluit. Reacties op het participatieplan kunt u doorgeven via bureauenergieprojecten@minezk.nl.
Jaaroverzicht Energieprojecten Nederland
Het jaaroverzicht met grote energieprojecten geeft inzicht in hoe het ministerie van Klimaat en Groene Groei hier als coördinerend ministerie mee omgaat. Het volledige, meest recente jaaroverzicht (2025) vindt u op de pagina: Jaaroverzicht Energieprojecten Nederland.
Voorgeschiedenis
Hieronder vindt u meer informatie over de voorgeschiedenis van dit project.
Documenten (pdf) - Vastgestelde NRD
Documenten (pdf) - Vastgestelde NRD
Van 9 juni 2023 tot en met 20 juli 2023 lag de concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau (concept-NRD) voor het MER voor dit project ter inzage. Alle zienswijzen, reacties en adviezen, waaronder het advies van de Commissie voor de milieueffectrapportage zijn meegenomen bij het vaststellen van de definitieve Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD). De vaststelling van de definitieve NRD is bekendgemaakt door publicatie in de Staatscourant op donderdag 8 februari 2024.
De NRD en de Nota van Antwoord op de concept-NRD zijn samen in één document hieronder te bekijken. De inspraakbundel van de concept-NRD vindt u onder het kopje Documenten (pdf) - Concept-NRD.
Sindsdien zijn met verschillende studies de effecten van de onderzochte tracéalternatieven in beeld gebracht. In de concept Integrale Effectenanalyse (concept-IEA) zijn de belangrijkste resultaten samengevat. De concept-IEA en de onderliggende deelrapporten zijn op maandag 20 oktober 2025 gepubliceerd op deze pagina.
Deze rapporten vormen samen met het regioadvies belangrijke beslisinformatie voor de Voorkeursbeslissing. Officieel reageren op de concept-IEA kan niet. De publicatie van de concept-IEA is namelijk geen formele stap in de procedure. In de volgende fase kunt u wel reageren (een zienswijze indienen).
Hieronder vindt u de concept-IEA en alle onderzoeksrapporten op basis waarvan deze is opgesteld.
Documenten (pdf) - Concept-IEA
Concept-IEA - Hoofdrapport - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Samenvatting IEA - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-IEA - Deelrapport Kosten - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-IEA - Deelrapport Omgeving - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-IEA - Deelrapport Techniek - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-IEA - Deelrapport Toekomstvastheid - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-IEA - Raakvlakkenonderzoek Lelylijn samenvatting en duiding - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-IEA - Raakvlakkenonderzoek Opwaardering 220 kV - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-IEA - Raakvlakkenonderzoek Bijlage 1 (EMC, kruisingen, stationslocaties) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-IEA - Raakvlakkenonderzoek Bijlage 2 (Effecten op gebiedsontwikkelingen) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-IEA - Raakvlakkenonderzoek Bijlage 3 (Effectbeoordeling 380 kV-varianten) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-IEA - Notitie Tracéontwikkeling - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-IEA - Technische uitgangspunten - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Documenten (pdf) - Concept-MER
Concept-MER - Samenvatting hoofdrapport deel A en B - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-MER - Hoofdrapport deel A - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-MER - Hoofdrapport deel B - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-MER - Deelrapport Archeologie en aardkundige waarden - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-MER - Deelrapport Bodem en water - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-MER - Deelrapport Duurzaamheid - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-MER - Deelrapport Gebruiksfuncties - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-MER - Deelrapport Landschap en cultuurhistorie - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-MER - Deelrapport Landschap en cultuurhistorie - Bijlage 6 - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-MER - Deelrapport Landschap en cultuurhistorie - Landschapsvisie - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-MER - Deelrapport Leefomgeving en gezondheid - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-MER - Deelrapport Natuur - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-MER - Deelrapport Stikstof - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Concept-MER - Deelrapport Veiligheid - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Het regioadvies is onlangs gepubliceerd op de website van de Provincie Groningen. Samen met bovenstaande rapporten is dit belangrijke beslisinformatie voor de Voorkeursbeslissing.
Documenten (pdf) - Concept-NRD
Documenten (pdf) - Concept-NRD
Van vrijdag 9 juni tot en met donderdag 20 juli 2023 heeft de concept-NRD ter inzage gelegen voor de milieueffectrapportage voor dit project. In die periode was het mogelijk om een zienswijze in te dienen.
Alle zienswijzen zijn door de betrokken overheden meegenomen bij het opstellen van de definitieve Notitie Reikwijdte en Detailniveau. Daarin is vastgelegd welke informatie in het MER moet worden opgenomen.
Concept-NRD - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Notitie Kansrijke Alternatieven (NKA) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Samenvatting concept-NRD (Nederlands) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Samenvatting concept-NRD (Fries) - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Inspraakbundel concept-NRD - HSV 380 kV Vierverlaten - Ens
Inloopbijeenkomsten juni en juli 2023
Inloopbijeenkomsten juni en juli 2023
In juni en juli 2023 werden inloopbijeenkomsten georganiseerd. Medewerkers van de ministeries van EZK en BZK en van TenneT waren aanwezig om uw vragen te beantwoorden. De posters die zijn gebruikt bij deze bijeenkomsten vindt u hieronder.
Documenten (pdf) - Voornemen en voorstel voor participatie
Documenten (pdf) - Voornemen en voorstel voor participatie
Van 18 november tot en met 29 december 2022 lag het voornemen en voorstel voor participatie van dit project ter inzage. In die periode was het mogelijk om te reageren op het Voornemen en het voorstel voor participatie. De reacties worden betrokken bij het opstellen van de concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau (concept-NRD). De reacties op het voorstel voor participatie worden gebruikt om het participatieproces verder uit te werken.
Het Voornemen en voorstel voor participatie en de reacties hierop kunt u hieronder inzien.
Wat speelt er verder in uw regio?
Wilt u weten of en wat voor energieprojecten van nationaal belang er verder spelen in uw regio? Bekijk dan de digitale projectenkaart.