Agrarisch ondernemer: wat verandert er in 2026 voor u

In 2026 staan er extra vragen in de Gecombineerde opgave voor de Europese Landbouwtelling: Integrated Farm Statistics (IFS). Deze aanvullende vragen zijn er 3 keer per 10 jaar. In 2026 zijn het minder vragen dan in 2023. 

De vragen gaan over bedrijfsvoering, mestbeheer en de huisvesting van dieren. De antwoorden geven belangrijke informatie voor de landbouwstatistieken op Europees niveau. Deze gegevens zijn nodig voor het maken en evalueren van beleid op het gebied van landbouw, natuur en milieu. 

Verbrede landbouwactiviteiten 

Voert u verbrede landbouwactiviteiten uit op uw bedrijf? Dan geeft u in 2026 aan welke activiteiten dit zijn. Deze informatie vragen wij voor de Europese Landbouwtelling. Er zijn toevoegingen vergeleken met 2023:

• Nieuwe vraag in de opgave: Voert u of een ander bedrijfshoofd verbrede landbouwactiviteiten uit binnen een ander bedrijf?
• De optie bosbouw is toegevoegd aan de antwoordmogelijkheden. Dit geldt bij de vraag over verbrede landbouw op zowel uw eigen bedrijf als binnen een ander bedrijf.

Huisvesting per UBN 

In 2026 hebben we alvast de gegevens over de huisvesting voor u ingevuld . Dit kunnen we alleen doen als u deze gegevens heeft opgegeven in de Gecombineerde opgave 2025. Heeft u dit gedaan? Controleer dan bij de diersoorten waarvoor u huisvesting heeft of deze gegevens nog kloppen voor 2026.  

Varkens: diervoer 

Bent u varkenshouder en heeft u 50 of meer varkens in 2026? Dan stellen we nieuwe vragen over diervoer. We willen graag van u als varkenshouder weten of u:

• aangesloten bent bij een ketenkwaliteitssysteem voor de productie van het diervoer;
• reststromen uit de levensmiddelenindustrie gebruikt in het diervoer;
• voedermiddelen mengt tot een compleet dagrantsoen voor de varkens.

Deze informatie geeft u aan ons door in het onderdeel Varkens: diervoer.

Vragen toegevoegd  

Wij hebben in het onderdeel Grond de volgende vragen toegevoegd:  

Wilt u een of meer percelen aanmelden voor fosfaatdifferentiatie?  

Meldt u in 2026 geen percelen aan voor fosfaatdifferentiatie? Dan beantwoordt u deze vraag met Nee. U hoeft dit niet meer op ieder perceel aan te geven. 

Hoeveel andere grond heeft u op 15 mei 2026? 

Dit gaat om grond die geschikt is voor de landbouw, maar u niet zo in gebruik heeft op 15 mei 2026. Bijvoorbeeld u gebruikt landbouwgrond als sportveld of camping. Andere grond kan ook gaan om landbouwgrond die niet geschikt is voor de landbouw, zoals een erf of onvruchtbare grond. Is een situatie bij u van toepassing? Dan geeft u in de opgave aan om hoeveel hectare (ha) grond het gaat.

Notenbomen 

Het onderdeel Notenbomen vervalt in 2026 in de Gecombineerde opgave. Het soort noten dat u teelt, geeft u nu door met de juiste gewascode. Dit doet u in Mijn percelen. 

Beregening 

Het onderdeel Beregening is terug in de Gecombineerde opgave. In 2023 stelden we 9 vragen over dit onderwerp voor de Europese Landbouwtelling. In 2026 beantwoordt u hier maximaal 2 vragen over.

Overzicht mest 

U kunt in 2026 geen derogatie meer aanvragen. Daardoor vervalt de berekening of uw bedrijf voldoet aan de 80% grasland-eis op het overzicht Mest.

In 2026 ziet u andere vragen in het onderdeel Opslag dierlijke mest. Deze vragen stellen wij voor de Europese Landbouwtelling. 

Ook ziet u de vragen hieronder niet meer terug in de opgave van 2026. De inhoud van de opslagcapaciteit van dierlijke mest geeft u aan in het formulier Aanvullende gegevens landbouwer (AGL) 2026.

• Had u opslag voor dierlijke mest van augustus 2024 tot en met februari 2025?
• Welke opslag is er op uw bedrijf mogelijk?
• Wat is uw opslagcapaciteit voor drijfmest?
• Wat gebruikt u voor de opslag buiten de stal
• Wat is uw opslagcapaciteit voor gier?  
• Wat is uw opslagcapaciteit voor vaste mest
• Heeft u uw opslag voor rundermest buiten de stal afgedekt?  
• Heeft u uw opslag voor varkensmest buiten de stal afgedekt?  
• Heeft u uw opslag voor pluimveemest buiten de stal afgedekt?  
• Heeft u uw opslag voor overige mest buiten de stal afgedekt?

Grasklaver

Uw perceel is helemaal zichtbaar bedekt met een gelijkmatige verdeling van gras en klaver.

Grasland met kruiden

Uw perceel is helemaal zichtbaar bedekt. Er staat minimaal 25% aan kruiden en vlinderbloemige gewassen en minimaal 25% gras.

Groene braak

In de periode van 31 mei tot 31 augustus is uw perceel voor minimaal 80% zichtbaar bedekt met het aangegeven gewas.

Groenbedekking

In de periode van 1 januari tot 1 maart is uw perceel voor minimaal 80% zichtbaar bedekt met het aangegeven gewas.

Onderzaai vanggewas

Tot ten minste 1 december is uw perceel voor minimaal 80% zichtbaar bedekt met het aangegeven vanggewas. Het inzaaien van het perceel alleen is niet voldoende.

Stikstofbindend gewas

Uw perceel is helemaal zichtbaar bedekt met stikstofbindende gewassen.

Deze aanpassingen gaan in met terugwerkende kracht tot en met 1 januari 2025.

De teelt moet op grond staan die vanaf 2015 minimaal één jaar in gebruik was als landbouwgrond. 

Wilt u in 2026 meedoen met de eco-activiteit Rustgewas? Dan moet u in 2026 als hoofdteelt een toegestaan rustgewas telen uit de lijst van de eco-activiteit Rustgewas. Daarnaast teelde u op perceelsniveau in 2023, 2024 of 2025 minimaal één keer een rustgewas. Dit mag een rustgewas zijn uit de lijst van de mestwetgeving of eco-activiteit Rustgewas.

De waarde van de eco-activiteit Stikstofbindend gewas wordt aangepast op advies van Wageningen University & Research (WUR). De minister heeft deze verlaging eerder aangekondigd.

Het perceel met het voedselbos was vanaf 2015 minimaal één jaar landbouwareaal. U gebruikt geen chemische gewasbeschermingsmiddelen of biociden en bemesting.

U mag pas aangeplante heggen, hagen of struwelen meenemen in uw subsidieaanvraag. Deze aanplant moet binnen 3 jaar aaneengesloten opgaande begroeiing zijn.

Teelt u biologisch of is (een deel van) uw bedrijf in omschakeling naar biologische teelten dan heeft u vrijstelling van GLMC 1, 3, 4, 5, 6, 7 en 10. Voorwaarde: (Een deel van) uw bedrijf is biologisch gecertificeerd of geregistreerd als bedrijf in omschakeling bij Skal. De vrijstelling geldt voor de percelen waarop u de biologische productiemethode toepast.

Dit geldt vanaf 1 januari 2026.

Het percentage blijvend grasland in Nederland mag niet meer dan 10% dalen vergeleken met 2018. Tot 2026 was dit 5%. 

Dit geldt vanaf 1 januari 2026.

U mag een perceel met een hellingspercentage van 18% naast grasland ook als wijndruiventeelt met gras als ondergroei gebruiken.

Dit geldt vanaf 1 januari 2026.

U mag ploegen en omzetten als het nodig is om het grasland om te zetten naar blijvende natuur. Houd daarbij rekening met voorwaarden vanuit lokale beheerplannen.

U moet zich houden aan het waterbeleid en het Besluit activiteiten leefomgeving. Bij bepaalde omstandigheden heeft u een:

• vergunningsplicht bij grondwater- en/of oppervlaktewateronttrekking;
• meld- of informatieplicht bij beregening of bevloeiing;
• onttrekkingsverbod bij calamiteiten.

Dit geldt vanaf 9 oktober 2025.

De eisen van de Nitraatlijn zijn aangepast zodat ze aansluiten bij de Kaderrichtlijn Water. Het gaat om eisen die het oppervlaktewater beschermen, zoals:

• emissiearm aanwenden
• teeltvrije zone
• kwaliteit mest- en voeropslag

Dit geldt vanaf 9 oktober 2025.

Voor antimicrobiële middelen geldt dat er per diersoort een één-op-één overeenkomst moet zijn met een dierenarts. Daarbij bezoekt de arts het bedrijf regelmatig.

Dit geldt vanaf 1 januari 2026.

Deze beheerseis gaat over hoe u moet omgaan met gewasbeschermingsmiddelen. Daarom zijn ‘biociden’ uit de zorgplicht verwijderd.

Dit geldt vanaf 9 oktober 2025.

Uw varkens beschikken altijd over voldoende materiaal om te onderzoeken en om in te wroeten. Bijvoorbeeld stro, hooi, hout, zaagsel, compost van champignons en turf. Of een mengsel daarvan zolang de gezondheid van de dieren daardoor niet in gevaar komt.

Zeugen en/of gelten hebben in de laatste week voor het werpen voldoende en geschikt nestmateriaal. Behalve als dit niet technisch uitvoerbaar is bij de op het bedrijf gebruikte mengmestmethode.

Dit geldt vanaf 1 januari 2026.

U mag landbouwgrond niet meer dan 90 dagen in een jaar gebruiken voor andere activiteiten. En deze activiteiten mogen niet te veel last veroorzaken. Bijvoorbeeld door de intensiteit, aard, duur of planning van de activiteiten. Veroorzaken de activiteiten wel te veel last, dan noemen we dat noemenswaardige hinder. U krijgt dan geen subsidie voor deze landbouwgrond. Geef daarom in de Gecombineerde opgave door als u niet-landbouwactiviteiten uitvoert.  Zo houdt u uw bedrijfssituatie actueel.

Is het verschil tussen het subsidiabele areaal en het totale areaal niet meer dan 0,1 hectare? Dan wordt het subsidiabele areaal gelijk gemaakt  met het opgegeven areaal.

Deze aanpassing gaat in met terugwerkende kracht tot en met 1 januari 2025.