Regels voor fokkerijorganisaties
Laatst gecontroleerd op: 27 mei 2026
Heeft u een erkende fokkerijorganisatie voor schapen, paarden, ezels, runderen, geiten of varkens? Dan krijgt u te maken met wetten en regels. U moet bijvoorbeeld fokkers duidelijk maken wat hun rechten zijn en hoe u omgaat met geschillen. We zetten de belangrijkste regels voor u op een rij.
Europese regels voor fokkerij
Als erkende fokkerijorganisatie houdt u zich aan de Europese Fokkerijverordening. Deze verordening zorgt ervoor dat in alle landen van de Europese Unie (EU) dezelfde regels gelden voor de handel in raszuivere fokdieren. En voor de controles op fokprogramma’s. Zo kunnen fokkers uit verschillende landen makkelijk samenwerken en met elkaar handelen.
Voor bedreigde of zeldzame rassen zijn er soepelere regels. Dit maakt het makkelijker om bedreigde rassen in stand te houden.
Regels voor uw fokkerijorganisatie
Als erkende fokkerijorganisatie moet u een aantal dingen goed regelen. U zorgt ervoor dat:
- de rechten van fokkers goed geregeld zijn;
- u goed omgaat met geschillen;
- er geen belangenconflict ontstaat als u een organisatie inhuurt;
- u wijzigingen op tijd aan ons doorgeeft;
- u zoötechnische certificaten volgens de regels uitgeeft;
- u een goedgekeurd fokprogramma heeft.
Wij controleren samen met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) of u de regels van de Fokkerijverordening volgt.
Rechten voor fokkers vastleggen
Fokkers die meedoen aan een fokprogramma van uw fokkerijorganisatie, hebben bepaalde rechten. Deze rechten zet u in het huishoudelijk reglement van uw organisatie.
Wanneer mag een fokker meedoen aan uw fokprogramma?
Een fokker mag meedoen aan een goedgekeurd fokprogramma als die persoon:
- (raszuivere) fokdieren van dat ras heeft;
- deze dieren houdt binnen het geografisch gebied van uw fokprogramma.
De fokker hoeft geen lid te zijn van uw fokkerijorganisatie.
Wil een fokker uit het buitenland meedoen aan uw fokprogramma? En is uw fokkerijorganisatie nog niet actief in dat land? Dan kan dat alleen als u het geografisch gebied van het fokprogramma uitbreidt.
Voor elk fokprogramma staat het geografisch gebied in het overzicht ‘Stamboekverenigingen raszuivere fokdieren en fokkerijgroeperingen hybride fokvarkens’. Kijk hiervoor op Lijsten erkende fokkerijorganisaties.
Rechten voor fokkers die meedoen aan het fokprogramma
Een fokker die meedoet aan een fokprogramma heeft het recht om:
- raszuivere fokdieren in te schrijven in de hoofdsectie van het stamboek dat u heeft gemaakt;
- dieren in te schrijven in een aanvullende sectie als u deze heeft gemaakt;
- hybride varkens te registreren in een fokregister voor het ras, de foklijn of kruising;
- deel te nemen aan prestatieonderzoek en genetische evaluatie als u dit uitvoert. En de resultaten hiervan voor zijn dieren te ontvangen;
- een zoötechnisch certificaat op te vragen voor fokdieren of levende producten daarvan;
- andere diensten te gebruiken die uw organisatie aan deelnemende fokkers biedt. Bijvoorbeeld DNA-onderzoek of software voor het berekenen van inteelt.
Lid worden van uw fokkerijorganisatie
Biedt uw organisatie een lidmaatschap aan? Dan hebben fokkers het recht om lid te worden. Een fokker mag dan meedoen aan het vaststellen en ontwikkelen van het fokprogramma.
Geschillen behandelen
Soms ontstaat er een geschil tussen fokkers. Of tussen een fokker en uw organisatie. Een geschil houdt in dat partijen van mening verschillen en er samen niet uitkomen. Gebeurt dit? Als erkende fokkerijorganisatie moet u het geschil behandelen volgens uw geschillenregeling. Het is belangrijk dat uw organisatie geschillen over het fokprogramma op een nette manier oplost.
Als u er niet uitkomt
Komt u er als organisatie niet uit met de fokker? En heeft het geschil te maken met de Fokkerijverordening? Dan kunnen wij uitleg geven over de regels. Wij lossen geen geschillen op.
Geschillenregeling vastleggen
De geschillenregeling mag in het huishoudelijk reglement staan. Of u maakt een apart geschillenreglement. U mag zelf bepalen hoe de geschillenregeling eruitziet.
Regels voor uitbesteden activiteiten
Erkende fokkerijorganisaties mogen sommige activiteiten door een andere organisatie laten uitvoeren. Denk bijvoorbeeld aan de stamboekadministratie, het uitvoeren van keuringen en het berekenen van fokwaarden.
Besteedt uw organisatie een of meer activiteiten uit? Let dan op dat er geen belangenconflict ontstaat tussen de organisatie waaraan u de activiteit uitbesteedt en de economische activiteiten van fokkers. Ontstaat er toch nog een conflict? Dan moeten erkende fokkerijorganisaties dit melden bij ons.
Wijzigingen doorgeven
Soms verandert er iets in uw gegevens. Is er bijvoorbeeld een nieuwe contactpersoon voor uw fokkerijorganisatie? Of is uw adres gewijzigd? Geef dit dan aan ons door. Dit kan door een e-mail te sturen naar fokkerij@rvo.nl. Zo mist u geen belangrijke informatie.
Wij geven advies op maat
Wij horen regelmatig dat mensen de fokkerijregelgeving ingewikkeld vinden. Heeft u vragen over het toepassen van de regelgeving? Wij komen graag bij uw vereniging langs voor advies op maat. Of wij ontvangen u bij ons op kantoor voor een gesprek. U kunt hiervoor een mail sturen naar fokkerij@rvo.nl.
Controle en handhaving
Wij controleren of een erkende fokkerijorganisatie zich houdt aan de voorwaarden uit de Fokkerijverordening. Dit doen we ook zonder directe aanleiding. Hierbij houden we rekening met de resultaten van eerdere controles. De NVWA kan hierbij ook controles uitvoeren. Zij bezoekt dan uw organisatie.
Worden er tijdens een controle overtredingen vastgesteld? Dan kunnen wij maatregelen nemen. U mag dan bijvoorbeeld tijdelijk geen zoötechnische certificaten meer uitgeven. Of wij trekken (tijdelijk) de goedkeuring van uw fokprogramma of erkenning in.
Zien we dat meerdere organisaties zich niet aan een bepaalde regel houden? Dan informeren we alle fokkerijorganisaties met een brief of e-mail. Zo weet u waar u extra op moet letten. U kunt dan zelf aan de slag met verbeteringen bij uw organisatie.
Wetten en regels
Wilt u meer weten over de wet- en regelgeving? Lees alles over:
- de voorwaarden voor een erkenning: Europese Fokkerijverordening - Verordening (EU) 2016/1012
- het uitgeven van zoötechnische certificaten: Uitvoeringsverordening (EU) 2020/602
- het uitgeven van certificaten voor paarden en ezels: Gedelegeerde Verordening (EU) 2017/1940
- Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
Uitgelicht

Naar de agrarische jaarkalender 2026
Heeft u de jaarkalender van 2026 al gedownload?Eco-regeling: "een sport om alle 5 doelen te halen"
