Met Europese steun werkt Nederland aan verantwoord AI-gebruik
Laatst gecontroleerd op: 26 mei 2026
Europa innovatief en concurrerend houden ten opzichte van de rest van de wereld, en minder afhankelijk van andere landen. Dat doel is nu actueler is dan ooit. We bereiden toekomstige generaties voor op de technologie van de toekomst, bijvoorbeeld met AI. Dat doen we met steun van de Europese Unie. Daarbij is ook belangrijk: hoe gaan we correct om met al die nieuwe mogelijkheden?
Door de snelle ontwikkelingen van AI-tools, is kunstmatige intelligentie niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. Inmiddels weten we dat AI is in te zetten voor allerlei doelen. Ideeën over mogelijke risico’s en hoe je er verantwoord mee om gaat, zijn nog in de beginfase. Als samenleving leren we ermee omgaan, net als altijd met innovatieve toepassingen.
Wat doet Nederland op dit gebied?
Voor het onderwijs…
Het Nationaal Groeifonds, dat onder andere wordt uitgevoerd bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), werkt aan AI-initiatieven voor het onderwijs: van het basisonderwijs tot aan de wetenschappelijke wereld. Daarbij zijn ze gesteund door de EU.
Toekomstige generaties bereiden we voor met innovatieve ontwikkelingen in het basis- en voortgezet onderwijs. Op basis van concrete vragen van leraren werken scholen, wetenschappers en ontwikkelaars samen in het Nationaal Onderwijslab AI (NOLAI).
Binnen NOLAI ontwikkelen ze prototypes voor nieuwe technologie, voor toepassingen vanaf de peuterschool. Denk aan interactieve tools, die peuters en kleuters helpen met het leren lezen en het ontwikkelen van hun woordenschat. Maar ook aan chatbots en tools die leerlingen op de middelbare school helpen spreken in een vreemde taal, en bij hun wiskundelessen.
Voor de wetenschappelijke wereld heeft het Nationaal Groeifonds binnen hun programma AINed fellowship beurzen in het leven geroepen. Onder meer de universiteiten van Maastricht, Eindhoven en Amsterdam doen op verschillende gebieden onderzoek naar AI.
…maar ook voor het bedrijfsleven
Maar met Europese financiering investeert AINed ook in de toepassing van AI op allerlei andere gebieden. Die toepassingen lijken eindeloos. Van de gezondheids- en ouderenzorg, tot het helpen voorkomen en terugdringen van armoede en schulden. Denk ook aan toepassingen in het bedrijfsleven: van de technische industrie tot de mediasector, landbouw en voedingsmiddelen.
Met zogeheten Learning Communities helpt AINed allerlei bedrijven, maatschappelijke ondernemers en kennisinstellingen om hun werknemers te werken aan hun AI-vaardigheden. Er zijn communities in onder meer de zorgsector, logistieksector en de maakindustrie. Geïnteresseerden kunnen in 2026 weer een voorstel indienen.
Op een veilige en verantwoorde manier
Bij AINed denkt men ook na over de impact van AI op ethisch, juridisch en maatschappelijk niveau. Verschillende onderzoeksprojecten, zogeheten ELSA Labs (Ethical, Legal, Social), werken aan manieren om AI zo veilig en betrouwbaar mogelijk toe te passen. Zo zijn er bijvoorbeeld ELSA Labs voor de rol van AI in de media, in de defensie-industrie en de gezondheidszorg.
Door al deze oplossingen gaan Nederland en andere Europese landen een toekomst tegemoet waarin kunstmatige intelligentie op een verantwoorde manier onderdeel is van het dagelijks leven. In het onderwijs, bij bedrijven, en op allerlei andere gebieden. Met alle voordelen vandien.
Met hulp van de Europese Unie
Het Nationaal Groeifonds ontving steun van de Europese Unie voor de AI-programma’s. De steun kwam van het Herstel- en Veerkrachtprogramma (HVP). De Europese Unie heeft dit programma in 2022 in het leven geroepen, om te zorgen dat de Europese economie duurzamer en sterker terug kon veren uit de coronacrisis en de energiecrisis.
De EU-landen pakken deze uitdaging samen aan, maar elk land bepaalt zelf waaraan het de financiering uitgeeft. Voorwaarde is dat EU-landen initiatieven financieren met positieve impact op klimaat, natuur en maatschappij. Het HVP loopt in 2026 ten einde, maar sommige projecten gaan nog enkele jaren door.
Meer weten?
Vragen?
Wilt u meer weten over Europese financiering? Neem dan contact op met de Europadesk via: europadesk@rvo.nl
