Veelgestelde vragen Realisatiestimulans

Als een woning nog niet in de BAG is geregistreerd, kan een daartoe bevoegde gemeentelijke ambtenaar (BAG-beheerder) een officieel adres toekennen en het bijbehorende pand en/of verblijfsobject registreren. Zie voor meer informatie de praktijkhandleiding BAG van het Kadaster. 

De status startbouw wordt alleen toegekend op het niveau van het pand (pandobject). Woningen, die geregistreerd staan in de BAG als verblijfsobjecten (VBO’s), kennen geen eigen bouwstatus. Voor een bijdrage uit de Realisatiestimulans toont u dus aan dat de betreffende woningen als VBO’s in de BAG zijn geregistreerd binnen een pand met de status ‘startbouw’. 

Voor woningen die worden gerealiseerd door middel van transformatie, splitsing van bestaande panden of optopping, is in veel gevallen geen sprake van een nieuw pandobject met de status startbouw. De BAG kan dan niet gebruikt worden als bewijs voor startbouw. U kunt voor dit type woningen een gezamenlijke verklaring met de ontwikkelaar en/of eigenaar opstellen (zie het format op de hoofdpagina). Als gegevens over de bouwstatus ontbreken of niet goed zijn vastgelegd in de historie van een verblijfsobject, kan de gemeente deze gegevens in de BAG corrigeren, ook met terugwerkende kracht. Lees daarover meer in de praktijkhandleiding BAG. Hierbij geldt dat de status van het pand bepalend is voor het afleiden van de bouwfase van de bijbehorende verblijfsobjecten.

Er worden alleen middelen uit de Realisatiestimulans uitgekeerd voor zelfstandige woningen waarvan de bouw is gestart. Er worden geen middelen uitgekeerd voor onzelfstandige woonruimten. Als er een gebouw wordt toegevoegd aan de woningvoorraad dat eerder geen woonfunctie had waarbinnen zich meerdere onzelfstandige woningen bevinden, dan wordt de basisbijdrage één keer uitgekeerd. Anders uitgedrukt krijgt iedere voordeur de basisbijdrage (€ 7.000 exclusief btw), ongeacht het aantal woonruimten achter de voordeur. Een registratie in de BAG van een verblijfsobject (VBO)-ID met woonfunctie kan ondersteunend zijn bij het leveren van bewijslast hiervoor. 

Zowel nieuwbouw als woningen die door verbouw, zoals optoppen, splitsen of transformeren, worden toegevoegd aan de woningvoorraad tellen mee. Ook woningtypen zoals flexwoningen of andere tijdelijke woonvormen, (vergunningsvrije) (pré)(mantel)zorgwoningen en woonwagens tellen mee als deze voldoen aan de definitie van een betaalbare woning als bedoeld in artikel 1.1. van de regeling. Hierbij moet sprake zijn van een koop- of huurprijs; vergoedingen via andere constructies komen niet in aanmerking. 

Tijdelijke opvangplekken die door overheden of andere organisaties worden gefinancierd, en waarbij geen sprake is van een koop- of huurprijs, zoals asielzoekersopvang, noodopvang voor dak- en thuislozen, vrouwenopvang of crisisopvang voor jongeren, kunnen niet worden geregistreerd voor de Realisatiestimulans. Ook woonruimten in intramurale zorginstellingen waar de huisvesting wordt betaald via de Wet langdurige zorg (Wlz), en waarbij geen sprake is van een koop- of huurprijs, komen niet in aanmerking voor een bijdrage.

Alleen wanneer een renovatie leidt tot een nieuwe toevoeging aan de woningvoorraad (bijvoorbeeld door woningsplitsing), komen deze woningen in aanmerking voor een bijdrage uit de Realisatiestimulans. Dit kan worden aangetoond met een nieuw aangemaakte VBO-ID met woonfunctie in de BAG.

Nee. Betaalbare koop wordt in artikel 1.1 van de regeling gedefinieerd als ‘een koopwoning met een koopprijs vrij op naam bij eerste verkoop’. De WOZ-waarde op grond van de Wet waardering onroerende zaken is gebaseerd op een modelmatige taxatie met een waardepeildatum in het verleden en wordt primair vastgesteld voor belastingdoeleinden. Hierdoor kan de WOZ-waarde afwijken van de daadwerkelijke verkoopprijs van een woning. Om die reden is de WOZ-waarde niet voldoende om vast te stellen dat een woning binnen de categorie betaalbare koop valt.

Meerwerk is geen onderdeel van de v.o.n.-prijs en kan dus niet meegerekend worden voor een bijdrage uit de Realisatiestimulans.

Het uitgangspunt is de v.o.n.-prijs voor de koper. Als een woning een hogere taxatiewaarde heeft, maar met een kopersondersteuning voor een lager bedrag gekocht wordt, dan geldt uiteindelijk de prijs voor de eerste koper. Als deze onder de betaalbaarheidsgrens valt, dan kan deze woning geregistreerd worden voor een bijdrage uit de Realisatiestimulans.

Nee, in de regeling staat geen instandhoudingstermijn voor de betaalbare woningen die geregistreerd kunnen worden voor een bijdrage. Wel is het van belang dat woningen in het betaalbare segment voor een lange termijn beschikbaar blijven voor lage en middeninkomens. 

In het ontwerpbesluit dat hoort bij het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting zijn daarom in de definities van de betaalbare woningen instandhoudingstermijnen opgenomen om mee te tellen als betaalbare woning in het kader van de woningbouwprogrammering en de sturing daarop.

Ja, de middelen uit de Realisatiestimulans zijn een beloning voor de geleverde prestatie: de start van de bouw van betaalbare woningen. Het staat gemeenten vervolgens vrij om de middelen naar eigen inzicht te besteden. Gemeenten zijn ook niet verplicht om de middelen door te zetten naar derden, zoals ontwikkelaars of woningcorporaties. Gezien de grote financiële opgaven die gemeenten hebben op het gebied van woningbouw is het aannemelijk dat de middelen hier ook voor worden ingezet. Het is aan de gemeenteraden om hier een besluit over te nemen.

De Handreiking Realisatiestimulans helpt gemeenten bij het besteden van de Realisatiestimulans. In de Handreiking staat hoe gemeenten de middelen kunnen gebruiken voor het dekken van kosten die zij zelf maken, maar ook, rekening houdend met staatssteunregels, ten goede kunnen laten komen aan woningcorporaties. Bijvoorbeeld door het storten van de middelen in een fonds, een samenwerkingsverband of door een eigen subsidieregeling. Het Rijk moedigt aan om de inzet van de Realisatiestimulans lokaal en regionaal te bespreken, bijvoorbeeld bij regionale versnellingstafels.

Meer informatie over de besteding van de middelen vindt u in de Handreiking Realisatiestimulans.

Het SiSa-verantwoordingsformulier heeft een indicator (J17/03) om vergeten woningen van het jaar ervoor te registreren voor een bijdrage uit de Realisatiestimulans. Dit kan alleen binnen de looptijd van de regeling en zo lang er genoeg budget is. 

Voor de Realisatiestimulans is een totaalbedrag beschikbaar van € 1.486.000.000 dat voor een periode van vijf jaar beschikbaar is gesteld. In het geval dat het uitkeringsplafond wordt overschreden zal het beschikbare budget verdeeld worden over de gemeenten naar rato van het aantal betaalbare woningen dat voor de specifieke uitkering in aanmerking komt. De regeling en de budgetten worden gedurende de looptijd van de regeling gemonitord en geëvalueerd.

Gemeenten die overwegen een eerder ontvangen bijdrage terug te geven en deze woningen te registeren voor een bijdrage uit de Realisatiestimulans worden gevraagd contact op te nemen met realisatiestimulans@rvo.nl. We gaan graag met u in gesprek over de mogelijkheden.