Realisatiestimulans

Wat is de Realisatiestimulans?

De Realisatiestimulans is een specifieke uitkering voor gemeenten. Met deze uitkering steunt het Rijk alle gemeenten in heel Nederland bij het realiseren van betaalbare woningen, met zo min mogelijk administratie. 

Het Rijk nodigt alle Nederlandse gemeenten uit om hun gestarte woningen te registeren voor een bijdrage uit de Realisatiestimulans. Dit doet u als gemeente via de jaarlijkse SiSa-verantwoording ('Single Information, Single Audit'). Gemeenten krijgen een bedrag van € 7.000, exclusief btw voor iedere betaalbare woning waarvan de bouw is gestart in het jaar ervoor. U ontvangt de bijdrage in het jaar nadat de bouw van de woningen is gestart. U krijgt de bijdrage dus achteraf, op basis van de behaalde resultaten. 

Extra budget voor Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid

Er is ook budget voor aandachtsgebieden die aangesloten zijn het Nationale Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV). De 17 gemeenten met zo’n gebied krijgen extra ondersteuning via de Realisatiestimulans. Hiervoor is € 230 miljoen extra beschikbaar:

• €180 miljoen om de openbare ruimte en collectieve maatschappelijke voorzieningen te verbeteren.
• €50 miljoen voor tijdelijke ondersteuning en uitbreiding van de gemeentelijke capaciteit.

Hoe krijgt u Realisatiestimulans?

De SiSa-code voor de Realisatiestimulans is J17. Bij de SiSa-verantwoording over 2025 tot en met 2029 vult u jaarlijks het aantal betaalbare woningen in waarvan de bouw is gestart. Daarnaast schat u alvast in voor hoeveel betaalbare woningen de bouw start in het huidige jaar (het jaar waarin u de verantwoording indient).

Meer informatie over de SiSa-verantwoording: Single information, Single audit (SiSa) | Financiën gemeenten en provincies | Rijksoverheid.nl

Voorwaarden

De startbouw van alle opgegeven betaalbare woningen moet vallen in het jaar waarvoor u SiSa-verantwoording aflegt.

De woningen moeten betaalbaar zijn. De volgende woningen gelden als betaalbaar:

• Sociale huurwoningen met een maandhuur van maximaal € 900,07 (in 2025)
• Middenhuurwoningen met een maandhuur tussen € 900,07 en € 1.184,82 (in 2025)
• Betaalbare koopwoningen met een koopprijs van maximaal € 405.000 (in 2025)
• Een gebouw dat bestaat uit onzelfstandige woonruimten telt als één woonruimte voor de bijdrage. De onzelfstandige woonruimten tellen niet apart mee. 

Als gemeente mag u geen andere financiële steun hebben ontvangen voor de opgegeven woningen via de volgende regelingen:

• Besluit Woningbouwimpuls 2020 tranche 1 t/m 7 (spukcode J9)
• Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls (spukcode J105)
• Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen (spukcode J85)
• Meerjarige stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen 2023 (spukcode J107)
• Regeling specifieke uitkering tweede tranche voor huisvesting aandachtsgroepen (spukcode J56)
• Meerjarige regeling specifieke uitkeringen voor huisvesting aandachtsgroepen (spukcode J209)
• Regeling specifieke uitkering vergunninghouders (spukcode J68)

Bewijs dat woningen aan de voorwaarden voldoen

Om in aanmerking te komen voor de Realisatiestimulans, moet u als gemeente kunnen bewijzen dat de bouwwerkzaamheden zijn gestart, én dat woningen betaalbaar zijn. Deze gegevens worden gecontroleerd door uw accountant. U leest hieronder wat wij bedoelen met bewijs.

Bewijzen start bouwwerkzaamheden

• Voor nieuwbouwwoningen geldt een BAG-registratie van de startbouw als voldoende bewijs.
• Realiseert u woningen door verbouwing, bijvoorbeeld transformatie, optopping, of splitsing? Dan is een gezamenlijke verklaring van gemeente en ontwikkelaar voldoende bewijs. Gebruik hiervoor het format voor de gezamenlijke verklaring hieronder.

Bewijzen betaalbaarheid woningen

Er zijn verschillende documenten waarmee u kunt bewijzen dat de woningen in het jaar van registratie gelden als betaalbaar:

• Een anterieure overeenkomst, koopovereenkomst of erfpachtovereenkomst waarin de woningprijssegmenten zijn vastgelegd.

Voor kleine projecten of losse toevoegingen aan de woningvoorraad ontbreken deze overeenkomsten soms. In dat geval gebruikt u ten minste 1 van de volgende documenten: 

• Prestatieafspraken met woningcorporaties.
• Een rapport waarin u laat zien wat de huurprijs van de woningen moet zijn volgens het woningwaarderingsstelsel.
• Een ondertekende verklaring van de ontwikkelaar of eigenaar van de woningen. Ook hiervoor kunt u het format hieronder gebruiken.

Meer weten

Meer weten over de rol van gemeenten bij het realiseren van betaalbare woningen? Lees de Handreiking Realisatiestimulans op Volkshuisvestingnederland.nl

Lees de volledige regelingtekst in de Staatscourantpublicatie 5 november