Duurzaam en circulair gebruik van bovengrondse, van-staal-gemaakte opslagtanks (T(h)anks) (2024)

Samenvatting project

Aanleiding

In Nederland staan duizenden grote opslagtanks boven de grond. Die tanks worden gebruikt om olieproducten en chemicaliën in op te slaan. Ze zijn gemaakt van staal en staan vaak in dichtbevolkte gebieden. Veel tanks zijn ouder dan 50 jaar en vertonen in toenemende mate mankementen. Vooral de bodems, wanden en daken vertonen ernstige sporen van roestvorming. Dit komt mede door het Nederlandse weer en door de chemische stoffen in de tanks. De corrosieschade aan de tanks zorgt voor zwakke plekken in de bodems, wanden of daken. Op die plekken kunnen lekkages ontstaan. De tank kan dan niet meer veilig vloeistoffen vasthouden. Dit is een risico voor het milieu en de veiligheid in de omgeving.

Tot nu toe is er maar één manier om lekkage te voorkomen. Dat is het vervangen van aangetaste bodems, wanden of daken door nieuwe stalen onderdelen. Maar dit onderhoud is duur en risicovol voor zowel onderhoudspersoneel als omwonenden. Het kost ook veel energie vanwege het omsmelten van schroot. Daarnaast zorgt het voor veel werk zoals schoonmaken en lassen.

Na dit grote onderhoud kan een tank weer tientallen jaren veilig worden gebruikt. Maar het is onzeker of dat ook echt gaat gebeuren. Dat komt door veranderingen op de energiemarkt, zoals de overstap van fossiele naar duurzame energie. Daardoor is er steeds minder vraag naar grote opslagtanks voor olieproducten. Ook zijn er tegenwoordig veel meer soorten brandstoffen en chemicaliën dan vroeger. Daarom zijn vaker kleinere hoeveelheden nodig. In de huidige 'Just-In-Time' (JIT)-maatschappij is dus meer behoefte aan kleinere en flexibele opslag van gevaarlijke vloeistoffen.

Doel

Het versterken van de omgevingsveiligheid door toepassing van Safe-by-Design principes bij het onderhoud en de ombouw of nieuwbouw van opslagtanks. Ook worden de tanks hierdoor beter geschikt gemaakt voor periodiek wisselende opslag van een breed scala aan vloeibare olieproducten en chemicaliën.

Een ander circulair voordeel van het sneller en veiliger aanpassen van tanks met inwendige vloeistofzakken is, dat bestaande tanks bruikbaar blijven. Hierdoor hoeven grote metalen onderdelen  niet meer te worden vervangen. Dat scheelt onderhoudskosten en tijd en maakt de werkzaamheden veiliger. De toegenomen opslagflexibiliteit is ook belangrijk nu de opslag van fossiele olieproducten afneemt door de energietransitie. Tegelijkertijd wordt de kans op lekkages en veiligheidsincidenten  veel kleiner, worden eventuele lekkages eerder opgespoord en is het milieu beter beschermd.

Aanpak

De manier waarop opslagtanks worden ontworpen en gebouwd is al tientallen jaren hetzelfde. De tanks bestaan vaak uit enkelwandig staal. Het vloeistofoppervlak wordt vaak afgesloten met een stalen drijvend dak. Zo’n bewegend dak laat nog veel dampen ontsnappen vooral bij een laag vloeistofniveau, omdat het dak op poten in plaats van op de tankbodem landt en dan niet direct op de vloeistof drijft. En als een tank lekt, wordt de vloeistof opgevangen in een bassin met een dijk rondom de tank. Maar ook deze dijken zijn vaak oud en werken niet altijd meer goed. Dat zorgt voor verdere verhoging van de risico’s voor mens en milieu.

Deze Safety Deal kijkt in samenhang naar het ontwerp, de bouw, het onderhoud en het gebruik van opslagtanks voor vloeibare gevaarlijke stoffen. De intrinsiek veiligere aanpak bestaat uit meerdere onderdelen zoals:

• de ketenoptimalisatie van het ontwerp, de bouw, het onderhoud en het gebruik van opslagtanks via de toepassing van Safe-by-Design principes aan de hand van zeven verbeteropties;
• de toepassing van inwendige zakken in opslagtanks ter voorkoming van lekkages en om nieuwe functionaliteiten mogelijk te maken;
• de deling van kennis met bedrijven die betrokken zijn bij de opslag van gevaarlijke vloeistoffen;
• het beschikbaar maken van een ‘best practice’ voor intrinsiek veiligere opslag van gevaarlijke vloeistoffen;
• het testen en tonen van deze nieuwe technieken in de praktijk.

Door deze aanpak ontstaan nieuwe oplossingen voor intrinsiek veiligere opslag. Ook is hierdoor preventieve controle op lekkages en emissies mogelijk, zodat bij eventuele kleine lekkages en daarmee samenhangende veiligheidsincidenten eerder ingegrepen kan worden. Ook zal deze Safety Deal nieuwe mogelijkheden voor onbemande operaties en ombouw of onderhoud van opslagtanks identificeren. De toepassing van deze nieuwe inzichten zal de komende jaren leiden tot een aanzienlijke verbetering van de veiligheidsprestaties in de tankopslag sector.

Algemene informatie project

Projectcode
SVO224028

Toegezegde subsidie
€ 280.553

Projectperiode
september 2024 – april 2026

Samenwerkingsverband
Ketensamenwerkingsverband   

Projecttype
Milieustudie (C)   

Projectthema's

• Duurzaam assetmanagement
• Hoogwaardige kennis       

Penvoerder
Acorns B.V. 

Projectdeelnemers

• Conecto Non Effundo B.V.
• Flexxolutions B.V.
• Stichting Itanks
• Veiligheidsregio Regio – Rotterdam Rijnmond
  

Contact
Contactpersoon

• Erik Eenkhoorn, E erikeenkhoorn@accede.nl, T 06-51417800    

De Subsidieregeling Versterking Omgevingsveiligheid ondersteunt Safety Deals. Dit zijn bovenwettelijke veiligheidsinitiatieven van industriële bedrijven die werken met gevaarlijke stoffen of risicovolle processen.