Biobased bouwmaterialen van Nederlandse bodem – Geselecteerde projecten fase 2
De inhoud van deze pagina is gecontroleerd op 18 november 2026
Hoe kunnen we Nederlandse reststromen en natuurlijke grondstoffen gebruiken voor duurzame bouwmaterialen? Die vraag staat centraal in de Innovation Impact Challenge over biobased bouwmaterialen van Nederlandse bodem. Lees meer over de projecten van de 7 geselecteerde ondernemers. In fase 2 werken zij hun innovatie verder uit en testen zij deze samen met hun ketenpartners.
Van haalbaarheidsonderzoek naar ontwikkeling
Met de competitie 'Innovation Impact Challenge' daagt de overheid ondernemers uit om innovatieve, oplossingsgerichte producten en diensten te ontwikkelen voor maatschappelijke vraagstukken. In deze uitdaging staat centraal hoe we biogrondstoffen en plantaardige reststromen uit Nederland kunnen verwerken tot duurzame bouwmaterialen die binnen 2 tot 3 jaar toepasbaar zijn in de bouw en op grotere schaal geproduceerd kunnen worden.
Na een succesvol onderzoek naar de haalbaarheid van hun innovatie (fase 1), gaan de 7 geselecteerde ondernemers aan de slag met het verder ontwikkelen en testen van hun product of materiaal samen met hun ketenpartners (fase 2).
Impershield Europe B.V. – Dutchboard: Biobased gipsplaatvervanger brandklasse B
Impershield Europe ontwikkelt een biobased alternatief voor gipsplaten in de bouw. Het materiaal wordt gemaakt van natuurlijke vezels uit de regio. Als bindmiddel gebruikt het bedrijf hars uit reststromen van lokale bossen. Het doel is om een bouwplaat te maken die minimaal voldoet aan brandklasse B.
Met deze innovatie wil Impershield Europe een duurzamer alternatief bieden voor bestaande gipsplaten. De natuurlijke grondstoffen vormen de basis voor een nieuw bouwmateriaal dat geschikt is voor toepassing in de bouw.
SAM Panels B.V. – Biobased SAM Medium panelen passend in de bouw
SAM maakt duurzame en gifvrije platen van gerecyclede papiervezels en reststromen uit de landbouw. Voorbeelden hiervan zijn gras, hennep en koemest. Het bedrijf ontwikkelt een nieuw paneel dat dunner is dan de huidige panelen. Het krijgt een dichtheid van ongeveer 700 kg/m³ en een dikte vanaf 10 mm.
De uitdaging is om het paneel alleen met water, druk en warmte te produceren. Door de dichtheid en dikte beter te laten aansluiten op de materialen die nu in de bouw worden gebruikt, moet het product aantrekkelijker worden voor de bouwsector. Zo kan het gebruik en de productie op grotere schaal toenemen.
PaperSteel B.V. – Planken van populierenhout en zo sterk als staal, regionaal gemaakt
PaperSteel maakt populierenhout sterker door het hout samen te persen. Om ervoor te zorgen dat het materiaal steeds dezelfde eigenschappen heeft, moeten de temperatuur en druk nauwkeurig worden geregeld. Een eigen AI-assistent bewaakt de gegevens van het productieproces en stuurt deze waar nodig bij.
In fase 2 maakt PaperSteel planken die geschikt zijn voor toepassingen in de bouw. Deze planken krijgen een formaat van 3.000 x 200 x 6 mm. Ook worden de brandveiligheid en de milieubelasting over de hele levensduur onderzocht. Dit is nodig om het materiaal te kunnen certificeren. Het doel is een productieklaar systeem en een voorbeeld voor regionale productie van biobased materialen. Daarnaast komt bij de productie hoogwaardige lignine vrij. Samen met Wageningen Food & Biobased Research onderzoekt PaperSteel hoe lignine als tweede grondstof kan worden gebruikt.
ORINEO – SAFECOVER gevelpanelen uit hernieuwbare grondstoffen
ORINEO ontwikkelt SAFECOVER: gevelpanelen die gebouwen beschermen tegen weersinvloeden en brand. De panelen worden gemaakt van hernieuwbare grondstoffen. Het gaat om natuurlijke vezels uit de regio, zoals wol, hennep, vlas en miscanthus. Ook gebruiken ze daarbij vulstoffen, zoals eierschalen en fruitpitten. Als bindmiddel gebruikt ORINEO OriBond, een volledig plantaardig materiaal.
Zo ontstaan sterke composietmaterialen zonder giftige stoffen. De panelen zijn veilig voor mens en milieu, hebben een lage CO2-uitstoot en een natuurlijke uitstraling. Ze vormen daarmee een duurzaam alternatief voor bestaande gevelmaterialen. In fase 2 werken de partners de resultaten verder uit en verbeteren zij de panelen en de techniek. Ook vergroten zij de productie en laten zij de technologie op pilotschaal zien.
Blueblocks B.V. – SeaWood Ceiling: Circulaire plafondplaten van tomatenloof
Blueblocks ontwikkelt SeaWood Ceiling: een biobased plafondpaneel dat geluid dempt. Het paneel is bedoeld voor kantoren, scholen, zorggebouwen en andere utiliteitsgebouwen. Het wordt gemaakt van reststromen uit Nederland, zoals tomatenloof en zeewier. Daarmee biedt het een duurzaam alternatief voor gewone plafondplaten die worden gemaakt van minerale of fossiele grondstoffen.
Blueblocks verwerkt het tomatenloof met een dubbele, milde bewerking tot stabiele vezels voor de plafondpanelen. Bij dit proces ontstaat ook een stroom met voedingsstoffen die mogelijk in de landbouw te gebruiken is. Zo ontstaat een licht, gezond en circulair bouwmateriaal. Het project combineert voordelen voor het milieu met de mogelijkheid om het product op een betaalbare manier te produceren. Daarmee draagt het bij aan de verdere ontwikkeling van biobased bouwmaterialen van Nederlandse bodem.
Springform – PlantPrinter: Prefab gevelelementen van kalkhennep
Springform automatiseert de productie van prefab gevelelementen van kalkhennep met de PlantPrinter. Ditdigitaal aangestuurde stamp-en-trilsysteem maakt stevige zelfdragende gevelelementen uit één geheel. De elementen hebben geen houten draagconstructie nodig. Ze zijn CO2-negatief, laten waterdamp door en zijn na gebruik opnieuw te gebruiken.
In fase 2 ontwikkelt Springform de technologie verder tot ontwikkelingsniveau TRL 7. Dit betekent dat de technologie in een praktijksituatie wordt getest. Hiervoor verbetert het bedrijf het materiaal, bouwt het een pilotmachine en werkt het aan de certificering. Ook volgt een demonstratie bij Quooker. Het project stimuleert de teelt van vezelhennep in Nederland als duurzame teeltwisseling. Daarnaast legt het de basis voor een Nederlandse keten voor de productie en verwerking van deze grondstof.
CleanHemp – Van PFAS-vervuilde bodem naar groene bouwmaterialen
CleanHemp ontwikkelt een methode om PFAS uit vervuilde landbouwgrond te halen met behulp van planten. Dit heet fytoremediatie. De methode richt zich op ongeveer 90.000 hectare Nederlandse landbouwgrond waar PFAS-vervuiling een probleem vormt. CleanHemp gebruikt hiervoor speciale teelt en oogst van industriële hennep. De hennep neemt PFAS uit de bodem op. De vervuilde planten worden daarna veilig verwerkt. De stengels kunnen als grondstof voor biobased bouwmaterialen worden gebruikt, als uit onderzoek blijkt dat ze voldoen aan de EU-normen.
In fase 2 test CleanHemp de methode op een echte proeflocatie. Het doel is om ontwikkelingsniveau TRL 7 te bereiken. Met meetgegevens wil het bedrijf laten zien hoeveel PFAS uit de bodem kan worden verwijderd en of de biomassa veilig kan worden gebruikt. Zo krijgen grondeigenaren en beleidsmakers meer duidelijkheid over de mogelijkheden. De methode moet een betaalbaar alternatief bieden voor het afgraven van vervuilde grond.
- Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur