1. Home
  2. Duurzaam verwarmen en koelen
  3. Pak als gemeente de regie in de warmtetransitie

Pak als gemeente de regie in de warmtetransitie

De inhoud van deze pagina is gecontroleerd op 6 augustus 2026

Werkt u bij een gemeente of provincie? En houdt u zich bezig met de overstap van aardgas naar duurzame warmte (warmtetransitie)? Op deze pagina leest u hoe u uw gemeente begeleidt bij de overstap naar duurzame warmte. En hoe u uw eigen gebouwen verduurzaamt. 

De overstap naar duurzame warmte in uw gemeente

U heeft als gemeente een leidende rol (regierol) in de warmtetransitie. U maakt plannen voor de overstap naar duurzame warmte. En u bepaalt samen met bijvoorbeeld inwoners en bedrijven welke warmteoplossing het beste past bij een wijk. Zo werkt u aan een haalbare en betaalbare overstap voor gebouweigenaren en inwoners. 

Wetten en regels

U houdt rekening met wetten bij het maken van uw plannen. Met deze wetten kunt u gebieden aanwijzen die in de toekomst van het aardgas afgaan. Ze zorgen er ook voor dat inwoners en andere betrokkenen weten wat ze van u mogen verwachten. En welke stappen u volgt.

Lees meer op de pagina Wet- en regelgeving op de website van het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW). 

Financiering en subsidies

De overstap naar duurzame warmte kost geld. U kijkt naar subsidies en andere regelingen voor inwoners, bedrijven en projecten. Zo maakt u plannen haalbaar en versnelt u de uitvoering.

Kijk voor een overzicht van alle beschikbare subsidies in de subsidiewijzer van NPLW.  

Technieken

U kiest per wijk welke warmteoplossing het beste past. Denk aan een warmtenet, warmtepomp of aardwarmte. Welke techniek de beste oplossing is, hangt af van de kosten, de technische mogelijkheden en de situatie in het gebied.  

Een overzicht van de verschillende technieken vindt u op de pagina Duurzaam verwarmen en koelen

Betrek inwoners, bedrijven en organisaties bij uw plannen

Betrek inwoners, gebouweigenaren, bedrijven en andere organisaties op tijd bij uw plannen (participatie). Ook woningcorporaties, netbeheerders en waterschappen kunnen een belangrijke rol spelen. Door hen al vroeg mee te laten denken, maakt u gebruik van hun kennis en ervaring. Zo maakt u betere plannen, vergroot u het draagvlak en verloopt de uitvoering van de warmtetransitie soepeler. 

Meer informatie over de regierol van gemeenten

Wilt u meer weten over de regierol van gemeenten? En over het planproces in de warmtetransitie? Kijk dan op de pagina Regierol gemeente op de website van NPLW.  

Duurzame warmte in uw eigen gebouwen

Als gemeente heeft u ook eigen gebouwen, zoals kantoren, scholen en sporthallen. Door deze te verduurzamen verlaagt u het energieverbruik, bespaart u kosten en vermindert u de CO2-uitstoot.

Kies uit verschillende duurzame technieken de oplossing die het beste past. En vraag subsidies aan. Zo maakt u uw gebouwen klaar voor de toekomst. Wilt u meer weten? Kijk dan op de pagina Verduurzaming gebouwen – overheden.

Gebruik onze hulpmiddelen

Bent u benieuwd wat het effect is van de verschillende maatregelen die u kunt nemen? En wat in uw situatie het beste werkt? Gebruik daarvoor de volgende hulpmiddelen: 

Data en inzicht

  • Dashboard Energiecijfers: een online databank met landelijke cijfers over energieprijzen, energielabels en energiegebruik. Dit geeft u snel inzicht in energie in gebouwen zonder woonfunctie (utiliteitsgebouwen).
  • Regionale klimaatmonitor: een website van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat die met cijfers laat zien hoe energiegebruik en uitstoot zich ontwikkelen in uw gemeente en wijk. Hiermee volgt u uw beleid. En stuurt u bij wanneer dat nodig is.
  • Data en monitoring: op deze pagina van NPLW leest u welke data u nodig heeft voor uw plannen. En hoe u die gebruikt voor onderzoek, monitoring en beleid. 

Kaarten en locaties

  • Warmteatlas: op deze digitale kaart ziet u onder meer geschikte locaties voor verschillende warmtetechnieken, zoals (diepe) aardwarmte en restwarmte. En u vindt er een overzicht van de warmtevraag van huishoudens, industrie, glastuinbouw en utiliteitsgebouwen.
  • WKO-bodemenergietool: deze tool laat zien waar ondiepe bodemenergie mogelijk is. Hiermee bepaalt u de kansen voor deze techniek op een locatie in uw gemeente. 

Analyse en regels

  • Startanalyse aardgasvrije buurten: de Startanalyse is een technisch-economische analyse van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Deze maakte het PBL op basis van landelijke data. De analyse geeft per buurt een eerste beeld van de technisch-economische en duurzaamheidsgevolgen voor 4 strategieën voor een aardgasvrije buurt.
  • Handreiking aardwarmte (geothermie): in deze handreiking van NPLW vindt u informatie over beleid, samenwerking en communicatie. Zo bereidt u uw aardwarmteprojecten goed voor. 
In opdracht van:
  • Ministerie van Economische Zaken en Klimaat

Uitgelicht

Laatste nieuws over Klimaat & Energie

Evenementen over Klimaat & Energie

Elektriciteitsnet overbelast?

Meld u aan voor onze nieuwsbrieven en mailings. Bepaal zelf welke onderwerpen u interessant vindt.