Verduurzaming gebouwen – overheden

Laatst gecontroleerd op:
5 februari 2026

In het Klimaatakkoord staan doelen voor het verduurzamen van de gebouwde omgeving in Nederland. Overheidsinstanties hebben als gebouweigenaar een belangrijke rol in deze energietransitie. Deze pagina helpt u aan de slag te gaan met het verduurzamen van uw overheidsgebouw.

Doelen Klimaatakkoord halen

De renovatiestandaard en emissievrije gebouwen

In 2050 moeten alle gebouwen in Europa emissievrij zijn. Renoveert u binnenkort uw overheidsgebouw? De renovatiestandaard helpt daarbij. Deze vrijwillige richtlijn geeft u houvast bij verduurzaming. Overheidsgebouwen voldoen aan de renovatiestandaard met een energielabel A++ of A+++. Dit is afhankelijk van hoe het gebouw gebruikt wordt. Maakt u het gebouw ook aardgasvrij? Dan bent u voorbereid op de toekomst. 

Routekaarten per sector

Voor gebouwen van overheidsinstanties zijn sectorale routekaarten gemaakt. Daarin staat hoe de sectoren de doelen uit het Klimaatakkoord willen halen. Ook andere maatschappelijke sectoren ondertekenden een routekaart. 

Wetten en regels

Vanuit Nederland en Europa komt veel regelgeving op u af. Dit zijn tussenstapjes naar het doel van emissievrije gebouwen in 2050. Met de Wetchecker energiebesparing ontdekt u wat voor uw organisatie belangrijk is. Zijn er plannen om in de wijk aan de slag te gaan, bijvoorbeeld om deze aardgasvrij te maken? Bereid u daar dan ook op voor. 

Energie-efficiënte overheden

Vanaf 2026 gelden er nieuwe verplichtingen voor overheden om energie te besparen. Samen moeten overheidsinstanties minder energie gaan gebruiken in hun gebouwen, processen en vervoer. Ook moeten ze hun panden verduurzamen of renoveren. Door een strategisch plan te maken voor de verduurzaming bent u voorbereid op deze voorbeeldfunctie. 

Hieronder hebben we een overzicht gemaakt van de wetten en regels die belangrijk zijn voor overheidsgebouwen:

Specifiek voor nieuwbouw:

Kennis en ondersteuning

Kennis- en innovatieplatform verduurzaming maatschappelijk vastgoed

In het Kennis- en innovatieplatform verduurzaming maatschappelijk vastgoed (KIP-MV) bundelen organisaties van de sectoren zorg, sport, monumenten, musea, onderwijs, kinderopvang en gemeenten hun krachten. De VNG is vanuit KIP-MV het eerste aanspreekpunt voor gemeenten. De VNG organiseert kennisbijeenkomsten, ontwikkelt ondersteuningstools en is een sparringspartner voor medeoverheden. 

Ook wij bieden ondersteuning aan decentrale overheden. Op de pagina voor decentrale overheden vindt u een overzicht van relevante informatie voor gemeenten, provincies en waterschappen. Via deze pagina komt u in contact met onze regio-liaison en meldt u zich aan voor de nieuwsbrief decentrale overheden.

Ontzorgingsprogramma maatschappelijk vastgoed

Gemeenten tot 50.000 inwoners kunnen deelnemen aan het ontzorgingsprogramma van hun provincie. Ook andere maatschappelijke instellingen kunnen verduurzamen met ondersteuning van een adviseur uit dit programma. Benieuwd naar meer informatie? Neem dan contact op met uw provincie.

Tools om aan de slag te gaan

Gaat u aan de slag met de verduurzaming van uw overheidsvastgoed? Op de toolspagina van RVO vindt u diverse tools die u daarbij helpen. Zoals het rapport Van split naar shared incentive en het Sjabloon voor een portefeuilleroutekaart.

Portefeuilleroutekaart

In een portefeuilleroutekaart omschrijft u hoe en wanneer u de gebouwen in uw vastgoedportefeuille gaat verduurzamen. Dit strategische document maakt uw verduurzamingsplannen concreet. 

Financiering en subsidies

Wilt u uw overheidsgebouw verduurzamen? Bekijk hier de mogelijkheden die u heeft.

DUMAVA

De subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA) helpt eigenaren met de verduurzaming van hun gebouw. Deze subsidie is ook voor onderwijsinstellingen. Zij krijgen subsidie voor losse maatregelen of voor het maken van een totaalaanpak. 

Regelingen voor verduurzaming overheidsgebouwen

Hier vindt u specifieke subsidies en financiële regelingen voor het verduurzamen van overheidsgebouwen:

Heeft deze informatie u geholpen?