Energie-efficiënte overheid

Een certificering of keurmerk vervangt de rapportageplicht niet. Er zijn geen certificeringen of keurmerken waarmee u niet hoeft te rapporteren.

U kunt de gegevens uit een certificering of keurmerk wel gebruiken voor uw rapportage. Heeft u daarmee al inzicht in het energiegebruik van uw organisatie (of een deel daarvan)? Dan hoeft u het register niet te gebruiken om uw energiegebruik te bepalen. Controleer in het register wel het overzicht van uw gebouwen. Voeg het totale energiegebruik uit de certificering als één groep (cluster) toe aan het rapportageformulier.

U kunt ook energiebesparende maatregelen uit de certificering opnemen in uw rapportage. Let op: de rapportage gaat over energiebesparing en niet over het verminderen van CO₂-uitstoot.

Let op: controleer altijd of uw gegevens compleet zijn. Mist er informatie? Verzamel deze informatie dan apart en voeg deze toe aan het rapportageformulier. In de handleiding leest u welke gegevens u nodig heeft.

U neemt al het energiegebruik mee van alle gebouwen die uw organisatie zelf gebruikt. Dit geldt voor:

• gebouwen die uw organisatie bezit;
• gebouwen die uw organisatie huurt.

De rapportageplicht gaat over al het energiegebruik van uw organisatie. Neem daarom in het register zowel gebouwen op die u bezit als gebouwen die u huurt.

Bent u eigenaar van een gebouw dat u niet zelf gebruikt? Neem dit gebouw dan wel op in het register. Geef aan:

• dat u eigenaar bent (bezitsdeel);
• welk deel u zelf gebruikt (gebruiksdeel).

Gebruikt u het gebouw niet? Vul dan 0 in bij het gebruiksdeel. U hoeft dan geen energiegebruik door te geven. Dit gebouw telt niet mee voor uw energiegebruik.

Let op: alle gebouwen die u bezit tellen wél mee voor de renovatieplicht van 3% per jaar. Daarom neemt u deze gebouwen op in het register.

De rapportageplicht gaat alleen over het verminderen van energiegebruik met 1,9%. Daarom hoeft u geen energiegegevens door te geven voor gebouwen die u niet zelf gebruikt.

Is uw organisatie een overheidsinstantie? Dan bent u zelf verantwoordelijk voor de rapportageplicht.

Maakt u deel uit van een gemeenschappelijke regeling en heeft u niet alle gegevens over uw energiegebruik van gebouwen, processen en vervoer? Maak dan afspraken met de organisatie waarvan u deel uitmaakt.

U heeft 2 mogelijkheden:

1. U rapporteert zelf. Vraag uw energiegegevens op bij de andere organisatie en neem deze op in uw eigen rapportage. De andere organisatie neemt dit energiegebruik dan niet op in haar rapportage.
2. De andere organisatie rapporteert voor u. De organisatie waarvan u deel uitmaakt, neemt uw energiegebruik op in haar rapportage.

Kiest u voor de tweede mogelijkheid? Doe dan het volgende:

• Log in op het Loket Rapportageplicht overheidsinstanties.
• Beantwoord de vraag ‘Valt uw organisatie onder de rapportageplicht?’ met 'nee'.
• Leg in de toelichting uit dat de organisatie waarvan u deel van uitmaakt uw energiegebruik rapporteert. Vermeld hierbij ook de naam van die organisatie.

Voor de Belastingdienst moet u uw administratie 7 jaar bewaren. Mogelijk kunt u daarom facturen uit 2021 nog terugvinden. Lukt dat niet? Maak dan een zo goed mogelijke schatting. Gebruik hiervoor de gegevens die u wel heeft, bijvoorbeeld het energiegebruik van een vergelijkbaar jaar.

Trek het elektriciteitsgebruik van de laadpalen bij voorkeur af van het elektriciteitsgebruik van het gebouw. Gebruik voor vervoer de gegevens van uw laadpassen. Daarmee kunt u ook onderscheid maken tussen dienstreizen en woon-werkverkeer, als dat van toepassing is. Dit onderscheid is niet altijd te zien in het totale elektriciteitsgebruik van de laadpalen.

Heeft u geen aparte meter voor de laadpalen? Neem het elektriciteitsgebruik van de laadpalen dan op bij het gebouw en niet bij vervoer. Zo voorkomt u dat u hetzelfde energiegebruik 2 keer meetelt. Wilt u het energiegebruik van gebouwen en vervoer in de toekomst apart bijhouden? Dan kunt u een aparte meter voor de laadpalen laten plaatsen.

Voor het energiegebruik van vervoer kunt u bijvoorbeeld deze gegevens gebruiken:

• aparte meters van de laadpalen;
• gegevens van laad- en tankpassen;
• facturen van brandstoffen die uw organisatie koopt.

Duurzame energie die u zelf opwekt en teruglevert aan het elektriciteitsnet, telt u niet mee. De energie die u zelf opwekt en direct gebruikt, telt u wel mee.

De renovatieplicht geldt voor Nederland als geheel en niet voor iedere overheidsinstantie apart. Het blijft wel belangrijk om te kijken welke maatregelen u kunt nemen om uw gebouwen te verduurzamen.

Door netcongestie is er soms niet genoeg ruimte op het elektriciteitsnet. Dit kan het verduurzamen van gebouwen moeilijker maken. Toch hoeft u niet te wachten tot er meer ruimte op het elektriciteitsnet is. Kijk welke maatregelen u al kunt uitvoeren met uw huidige aansluiting. Denk bijvoorbeeld aan energie besparen, energie slim gebruiken of energie opslaan. U kunt een gebouw ook alvast voorbereiden op een toekomst zonder aardgas. Is er later meer ruimte op het elektriciteitsnet? Dan kunt u de volgende stap zetten.

Bij een renovatie kunt u rekening houden met nieuwe eisen voor duurzamen gebouwen. Deze eisen komen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). U kunt ervoor kiezen om een gebouw in stappen te verduurzamen of direct te renoveren naar het niveau van een Zero Emission Building (ZEB) voor bestaande bouw.

Het kabinet is van plan om de regels voor ZEB voor bestaande gebouwen vanaf 1 juli 2027 vast te leggen. Tot die tijd kunt u de renovatiestandaard gebruiken als richtlijn voor het verduurzamen van uw gebouwen.

In 2050 moet de hele gebouwde omgeving emissievrij zijn. Overheidsinstanties hebben tot die tijd om hun gebouwen te verduurzamen naar het niveau van een Zero Emission Building (ZEB).

Deze verplichting geldt niet voor gebouwen met een industriefunctie, bepaalde overige gebruiksfuncties en religieuze gebouwen die worden gebruikt voor erediensten of andere religieuze activiteiten, zoals kerken en moskeeën. De ZEB-eisen voor bestaande gebouwen zijn nog niet definitief. Het kabinet is van plan om deze eisen vanaf 1 juli 2027 vast te leggen. Tot die tijd kunt u de renovatiestandaard als richtlijn gebruiken.

Daarnaast moeten eigenaren van utiliteitsgebouwen (gebouwen zonder woonfunctie), waaronder overheidsinstanties, de energieprestatie van hun gebouwen verbeteren. Uiterlijk 1 januari 2030 moeten deze gebouwen minimaal energielabel D hebben. De Rijksoverheid bepaalt nog welke eisen vanaf 2033 gelden.

Wilt u uw gebouw eerder verduurzamen? Voor gebouweigenaren die eerder willen verduurzamen, geldt energielabel C voor kantoorgebouwen als een goed uitgangspunt. Gebouwen die uiterlijk in december 2029 energielabel C hebben, voldoen daarmee al aan de Europese eisen die vanaf 2033 gelden.

• Rijksoverheid
• Provincies
• Gemeenten
• Waterschappen
• Agentschappen
• Politie
• Zelfstandige Bestuursorganen die onderdeel zijn van de Staat der Nederlanden
• Koepelorganisaties
  • Interprovinciaal Overleg
  • Unie van Waterschappen
  • Vereniging Nederlandse gemeenten
  • Verenigingen Directeuren Publieksdiensten
• Regionale samenwerkingsorganen

Overheidsinstanties moeten samen elk jaar minimaal 1,9% minder energie gebruiken dan in 2021. Vanaf 2026 rapporteren zij hierover. 

• We vragen overheidsinstanties om dit doel van 1,9% per jaar ook voor hun eigen organisatie te gebruiken.
• Dit geldt voor alle onderdelen en activiteiten die de organisatie bezit, huurt of leent van een andere eigenaar.
• De overheidsinstantie telt al het energiegebruik mee dat bij haar organisatie hoort. Het gaat hierbij om gebouwen, vervoer en processen. Ook zelf opgewekte duurzame energie die de organisatie zelf gebruikt, telt mee.

Als bijdrage aan emissievrije gebouwen in 2050 verduurzamen overheidsinstanties samen elk jaar 3% van de totale vloeroppervlakte tot emissievrije gebouwen. We berekenen het percentage gerenoveerd vloeroppervlak op basis van het vloeroppervlak dat op 1 januari 2024 eigendom was en toen nog niet voldeed aan de Renovatiestandaard.

• Voor de verduurzaming van gebouwen, richting emissievrije gebouwen (ZEB) in 2050, volgen nieuwe verplichtingen. Deze komen voort uit de Europese richtlijn EPBD IV. Zie: Europese Richtlijn Energieprestatie van gebouwen EPBD IV.
• Totdat de ZEB-norm vaststaat, geldt voor de verduurzaming van bestaande gebouwen de Renovatiestandaard. Overheidsinstanties voeren de maatregelen hiervoor zoveel mogelijk uit op natuurlijke momenten.
• In 2026 wordt de Zero Emissions Buildings norm voor bestaande bouw (ZEB-norm) uitgewerkt. Daarna wordt deze vastgelegd in de bouwregelgeving. Hoe deze norm er precies uit komt te zien wordt later bekend gemaakt.
• Daarnaast komt er een verplichting (EPBD IV) aan om aan de minimum energieprestatieniveaus (MEPs) te voldoen. Dit betekent dat de 16% slechtst presterende gebouwen gerenoveerd moeten worden voor 2030 en 26% voor 2033. Deze eisen zijn een tussenstap naar emissievrije gebouwen in 2050.